گنجور

رباعی شمارهٔ ۱۰

 
حافظ شیرازی
حافظ » رباعیات
 

نی قصهٔ آن شمع چگل بتوان گفت

نی حال دل سوخته دل بتوان گفت

غم در دل تنگ من از آن است که نیست

یک دوست که با او غم دل بتوان گفت

 

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | 🔍 شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

دیوان حافظ به خط سلطانعلی مشهدی با تصاویر حاشیهٔ افزوده در دورهٔ گورکانی هند » تصویر 237 دیوان حافظ دانشگاه پرینستون نوشته شده به تاریخ جمادی الثانی ۹۲۶ هجری قمری » تصویر 268 دیوان حافظ نسخه‌برداری شده در رمضان ۸۵۵ ه.ق توسط سلیمان الفوشنجی » تصویر 283 دیوان لسان الغیب سنهٔ ۹۲۰ هجری قمری دارای مقدمهٔ منثور » تصویر 341 دیوان حافظ به اهتمام محمد قزوینی و دکتر قاسم غنی، به خط حسن زرین خط، مرداد ۱۳۲۰ شمسی ، زوار، چاپ سینا، تهران » تصویر 508

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

رحمان در ‫۸ سال و ۲ ماه قبل، پنج شنبه ۲ خرداد ۱۳۹۲، ساعت ۱۸:۱۰ نوشته:

خیلی زیبا بود...

 

علی در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۲۲:۵۲ نوشته:

به نظر می رسه نوشتار مصرع اول بدین گونه صحیح تر باشد:
نی قصه آن شمع چو گل بتوان گفت

 

حمیدرضا در ‫۷ سال و ۳ ماه قبل، پنج شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۳، ساعت ۱۱:۱۲ نوشته:

«چگل» آن طور که من در یادداشتهای علامه قزوینی دیده‌ام نام یکی از قبایل ترک است که زنان آن به زیبارویی شهره بوده‌اند.

 

امیرشهبازی در ‫۶ سال و ۹ ماه قبل، یک شنبه ۱۱ آبان ۱۳۹۳، ساعت ۲۱:۲۶ نوشته:

دراین رباعی،کنایه از شمع چِگل،یار زیباروی است.چِگل منسوب به قبایل چِگلیان از ترکان قراخانی است و زنان بسیار زیبارویی داشته است و خواجه بدرستی در این رباعی بین شمع چِگل و سوخته دل تناسب ایجاد نموده است.(واژه جو گل که علی آقا نوشته اند در این رباعی درست نیست).

 

فرشید نیکپوری در ‫۶ سال و ۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۲ بهمن ۱۳۹۳، ساعت ۰۹:۴۹ نوشته:

واژه چِگِل و یا کنایه شمع چِگِل در ادبیات پارسی به زیبا و زیبارویی مانند شده است.
ویکی پدیا

 

نعمت اللهی در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، یک شنبه ۸ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۰۶:۱۰ نوشته:

با سلام خدمت همه بزگواران،
در لهجه شیرازی به دختر زیبا ، چکل (chakol) یا چکر (chakor)میگویند.
بنظر میاید که این کلمه مسیر زیر رو پیموده باشه:
چو گل->چه گل->چگل->چکل->چکر

 

جمشید پیمان در ‫۵ سال و ۱۰ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۳۱ نوشته:

حافظ در یکی از زیبا ترین غزل هایش، از واژه چگل استفاده کرده است: سوختم در چاه صبر از بهر آن شمع چگل ..... شاه ترکان فارغ است از حال ما،کو رستمی.

 

سحر در ‫۵ سال و ۲ ماه قبل، شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۱۸ نوشته:

همونطور که دوستان اشاره کردند چِگِل درسته و اسم یک مکانه که ساکنینش به زیبارویی مشهور بودند.

 

حمیدرضا در ‫۵ سال قبل، دو شنبه ۲۱ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۱۹:۳۲ نوشته:

طبق اشاره‌ٔ مقالهٔ «نگاهی به کتاب این کوزه‌گر دهر (جدیدترین اثر مرتضی کاخی)» در شمارهٔ ‌100 مجلهٔ بخارا (خرید از سایت فیدیبو) هدایت می‌شوید در بخش «رباعیات حافظ (صفحهٔ 771 نسخهٔ دیجیتالی)» این رباعی از آن حافظ نیست و در نزهة المجالس آمده است (توضیح از ویکیپدی‍ا: نُزهَةالمجالس، کتابی است حاوی مجموعه‌ای از بیش از چهارهزار رباعی سرودهٔ حدود سیصد شاعر ایرانی از سده‌های پنجم تا هفتم هجری، که به دست جمال‌الدین خلیل شروانی در میانهٔ سدهٔ هفتم هجری، بین سال‌های 648 تا 659 گردآوری شده‌است. کتاب در هفده فصل (باب) تنظیم یافته و به 96 بخش (نمط) تقسیم شده‌است.) ضمنا مصرع دوم به این صورت نقل شده: «نی حال من خوار و خچل بتوان گفت» البته نقل بدل تصحیح قزوینی «حال من سوخته دل است» است که طبق اعتقاد نویسنده به لحاظ تکرار قافیه صورت صحیح مصرع دوم همین «... خجل ...» است و نه «... دل ...».

 

سیدمحمد در ‫۵ سال قبل، سه شنبه ۲۲ تیر ۱۳۹۵، ساعت ۰۲:۲۱ نوشته:

محقق همان بیند اندر ابل
که در خوبرویان چین و چگل .
سعدی
شمع چگل اشاره به زیبا روی چگلی دارد که ناحیتی ست در ترکستان

 

ابوالفضل عباسیان اقدم در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۰۹:۳۹ نوشته:

سلام همون واژه چگل درست هست که به معنی زیبارو هست که به ناحیه ای ترکان برمیگردد که زنانشان به زیبارویی و طنازی مشهورن چرا ه در دیوان محمد شیرین مغربی که خود نیز زادگاهش در قریه انبند رودقات تبریز هست که میشه گفت اصالتا ترک هست و آشنا به همان منطقه ای که زنانشان مشهورن به زیبایی نیز بیتی آمده که واژه چگل به کار رفته که به معنی زیبارو هست:
چو نگار چگلی خوب به خوبی تو نیست
نتوان گفت به خوبی چو نگار چگلی

 

گمنام در ‫۴ سال و ۱۱ ماه قبل، دو شنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۵، ساعت ۱۷:۳۶ نوشته:

جناب شمس الحق،
دهخدا برای واژه " چگل " آنرا ناحیتی در فرا رودان دانسته است در همسایگی " خلخ" و "یغما " که جملگی به داشتن زینبارویان بنام بوده اند.
سعدی می فرماید:
ندانم از چه گل است آن نگار یغمایی
که خط کشید بر اوصاف نیکوان چگل
و
نگفتمت که به یغما رود دلت سعدی
چو دل به عشق دهی دلبران یغمارا
و
این چه بوییست که از ساحت خلخ بدمید
وین چه بادیست که از جانب یغما برخاست
و خواجه می فرماید:
صفای خلوت خاطر، ازآن شمع چگل جویم
فروغ چشم و نور دل، از آن ماه ختن دارم
و شمع چگل زیباروییاست که دل از خواجه ربوده است
و البته با صنعت شمع سازی خو یشی ندارد.
 

 

هیچ اگر سایه پذیرد منم آن سایه هیچ... در ‫۴ سال و ۹ ماه قبل، دو شنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۵، ساعت ۰۱:۰۷ نوشته:

گفتی به از من در چگل
صورت نبندد آب و گل
ای سست مهر سخت دل
ما نیز هم بد نیستیم..
سعدیا...
فکر می کنم این بیت معنا و مفهوم چگل را کافی ست...

 

Azitayan در ‫۱ سال و ۲ ماه قبل، پنج شنبه ۲۱ فروردین ۱۳۹۹، ساعت ۲۲:۵۰ نوشته:

از مردم چگل بردگان زیباروی را به ایران می‌آورده‌اند از این رو در نزد شاعران فارسی‌زبان و در ادبیان فارسی به زیبایی و خوش‌اندامی از ایشان یاد شده‌است. و واژهٔ چِگِل یا کنایه شمع چِگِل در ادبیات پارسی به زیبا و زیبارویی مانند شده‌است.
چو افراسیاب ان چهارم پسر کمر بسته آمد به پیش پدر
بدو داد ترک چگل صدهزار زره دار و با گرزه گاو سار
که باشد نگهدار پشت پشنگ نپیچد اگر بارد از ابر سنگ

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.