آنک آستین نموده و دامان فراخ و تنگ
پیراهن از وی آمد و تنبان فراخ تنگ
بزاز رخت تا تو نرنجی ز بیش و کم
برتنگ را گشوده و کتان فراخ و تنگ
چون دست همتم بود آجیده نیمچه
عرض نکتدهاش پریشان فراخ و تنگ
سرهای خلق چونکه بود کوچک و بزرگ
خیاط نیز کرد گریبان فراخ و تنگ
گاهی گشادگی بودت گه گرفتگی
داری قباچه و فرجی زان فراخ و تنگ
کوهای خلق بسته و نابسته زانکه هست
چون حلقهای خرده فروشان فراخ و تنگ
قاری چراست جامه روزو لباس شب
چون رخت غنچه و کل بستان فراخ و تنگ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزلِ ساختهٔ خودِ نظام قاری بر ردیفِ «فراخ و تنگ» بنا شده و گشادی و تنگیِ پوشاک را بازمیشمارد: آستین و دامن، پیراهن و تنبان، یقه، قبا، فرجی و دکمه. شاعر این گوناگونی را به آفرینش و حکمتِ آفریدگار، به تفاوتِ سرهای مردم و به گشایش و گرفتگیِ دل نسبت میدهد. در پایان، جامهٔ روز و شب را به غنچهٔ بسته و گلِ شکفته مانند میکند.
هوش مصنوعی: آن آفریدگاری که آستین و دامن را گشاد و تنگ پدید آورد، پیراهن و تنبانِ گشاد و تنگ نیز از او پدید آمده است. یعنی گوناگونیِ جامهها از آفرینش و حکمت اوست.
هوش مصنوعی: پارچهفروش برای اینکه تو از بیشی و کمیِ پارچه دلگیر نشوی، پارچهٔ «برتنگ» و کتان را باز کرده و به اندازههای پهن و باریک پیش تو گذاشته است.
هوش مصنوعی: نیمتنهٔ آجیده (لاییدوزیشده) مانند دستِ همت من است، و پهنای بخیهها و گرههایش پراکنده و گاه گشاد و گاه تنگ است. یعنی همت من هم گاه گشاده است و گاه تنگ.
هوش مصنوعی: چون سرِ مردم برخی کوچک و برخی بزرگ است، خیاط هم یقهها را برخی گشاد و برخی تنگ دوخته است.
هوش مصنوعی: تو گاهی گشادگیِ دل داری و گاهی گرفتگی، و برای همین قباچه و فرجیِ تو نیز گاه گشاد است و گاه تنگ. در این بیت به حالِ گشایش و گرفتگیِ دل (قبض و بسط) اشاره شده است.
هوش مصنوعی: دکمههای جامهٔ مردم برخی بسته و برخی باز است، زیرا جادکمهها مانند حلقههای خردهفروشان برخی گشاد و برخی تنگاند.
هوش مصنوعی: قاری از خود میپرسد: چرا جامهٔ روز و لباسِ شب مانند جامهٔ غنچه و گلِ بوستان، یکی گشاد و دیگری تنگ است؟ غنچه بسته و تنگ است و گل شکفته و گشاد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.