جلایر غم مخور چون شه کریم است
تو گر یک ذره ای، لطفش عمیم است
دعایش ذکر لب کن صبح تا شام
ثنای او ترا شیرین کند کام
خداوندا به حق ذات بی چون
که تا در گردش است این چرخ گردون
کنی حاصل همه آمال او را
مساعد بخت و هم اقبال او را
حسودش را خدایا در به در کن
به ذلت قوت او خون جگر کن
گرفتم حمد و نعت و شاه از سر
بقایش خواستم از حی داور
پی مقصود رفتم سوی بازار
برآوردی بشد بر خرج انبار
چه بعضی قرض و خرج دیگرم بود
که باید بر دو صد آن قدر افزود
هر آن اسباب و اموالی که بودم
به نازل قیمتی بیعش نمودم
بدادم قرض مردم از کم و بیش
که بیرون آیم از این هول و تشویش
فرستم بر عراق اطفال دیگر
جلایر زادههای زار و مضطر
طلاق زوجه تبریز داده
نشد راضی رود با بنده زاده
تدارک از کم و بیشی به مقدور
نمودم از برای این ره دور
رسید انعام شهزاده محمد
که بادا حافظش یزدان ز هر بد
طلب کردم دو سهم انعام دیگر
که زاد ره کند این زار مضطر
بگفتندم به خوی گشته حواله
وصولش گر کنی با آه و ناله
نمودم عرض در خوی نیست پولی
زنندم هم چو طفلان از چه گولی!
امیرزاده به نزد شاه رفته
نیاید او به خوی این ماه و هفته
رفیقان چو روند میمانم آنجا
وصولش کی شود؟ خوی هست بیجا
که میرزا موسی خان میر حاج حجاج
روند از خوی همه افواج افواج
جلایر ماند آنجا زار و حیران
چه خواهد کرد با حال پریشان؟
بفرمودند کن موقوف امسال
به حج آینده رو با مال و اموال
مخور غم آنچه نازل بیع کردی
مضاعف شه رساند، نیست دردی
همین انعام گیر و خدمت شاه
روان شو، کار تو گردیده دلخواه
چه فرموده جلایر را شه از جود
کنی راضی فرستی خدمتم زود
که سگ کم برده در نخجیرگاهش
توئی چون صید افکن کلب راهش
شکارست و وجود تو ضرورست
که کلب پیر گاهی پر غرورست
چرا بیهوده گردی گرد هر کار
سگیت بهترست از مردم آزار
برو تکمیل نفس خویشتن کن
ز بد بگذر، به خوبی زیستن کن
نه هر کس حج رود مقبول باشد
مگر آن مرد ره معقول باشد
بداند شرط آن کوی و حرم چیست
ندیدم من مگر آن محترم کیست!
هزاران شرط دارد غیر اسلام
ندانم بیش کردن بر تو اعلام
نبی فرمود و در قرآن عیان است
مسلمانی اگر جوئی همان است
برو آداب کوی دوست را دان
پس آنگه جان به راهش ساز قربان
طواف کعبه کن ز آن روز حاصل
که زآدابش نباشی هیچ غافل
مرو چون اشتران پر بار و خاموش
برو آن روز کامد بر سرت هوش
تو که نیک و بد از هم فرق ناری
قدم در کوی جانان چون گذاری؟
به خود منگر که مقصود تو در اوست
بکن فرق سخن چون مغز از پوست
تو گر دوری از او، او هست نزدیک
چو گردی دور، چشمت هست تاریک
برو داروی بینایی بکن چشم
مگیر از این سخن بر هیچ کس خشم
که در این کوچههای پیچ در پیچ
بجز سودا دگر نبود ترا هیچ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف و ستایش دربار و بخششهای شاه میپردازد. شاعر به جلایر توصیه میکند که غم نخورده و به لطفهای شاه ایمان داشته باشد و برای برآورده شدن خواستههای خود دعا کند. او از مشکلات مالی و قرضهای خود میگوید و به این نکته اشاره میکند که باید از سختیها عبور کند و بر مشکلات غلبه یابد. همچنین، شاعر برخلاف حسادت دیگران بر پیگیری آرزوها و آداب سفر حج تأکید میکند و لزوم رفتار صحیح و دانستن آداب را یادآور میشود. در نهایت، او به این نکته میرسد که باید به خود و نیکوکرداری توجه کند و از آزار دیگران دوری کند.
هوش مصنوعی: ای جلایر، غصه نخور؛ چون شاه بخشنده است و تو اگر هم به اندازهٔ ذرهای ناچیز باشی، لطف او همه را فرامیگیرد.
هوش مصنوعی: از صبح تا شام دعای شاه را ورد زبانت کن؛ ستایش او کامت را شیرین میکند.
هوش مصنوعی: خدایا، به حق ذات بیمانندت، تا زمانی که این آسمان گردان در گردش است،
هوش مصنوعی: همهٔ آرزوهای شاه را برآورده کن و بخت و اقبال را یار و همراه او گردان.
هوش مصنوعی: خدایا، حسود او را آواره و دربهدر کن و با خواری، روزیاش را خون جگر و رنج قرار بده.
هوش مصنوعی: از ستایش خدا و نعت پیامبر و مدح شاه فارغ شدم و از خدای زنده و داور، ماندگاری شاه را خواستم.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به مقصودم به بازار رفتم و حساب کردم و دیدم برآورد هزینهها روی هم انباشته شده است.
هوش مصنوعی: زیرا مقداری قرض و هزینههای دیگر هم داشتم، چنانکه باید دویست برابر آن مقدار را به آن افزود.
هوش مصنوعی: هر وسیله و داراییای که داشتم، به قیمتی ارزان فروختم.
هوش مصنوعی: قرض مردم را کم و زیاد پرداختم تا از این ترس و پریشانی رها شوم.
هوش مصنوعی: تا بقیهٔ فرزندانم، یعنی جلایرزادههای بیچاره و درمانده، را به عراق (عراق عجم) بفرستم.
هوش مصنوعی: همسر تبریزیام را طلاق دادم، چون راضی نشد همراه فرزندم برود.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ توانم و با هر چه کم و زیاد داشتم، برای این سفر دور تدارک دیدم.
هوش مصنوعی: انعام شاهزاده محمد به من رسید؛ خداوند او را از هر بدی نگه دارد.
هوش مصنوعی: دو سهم انعام دیگر هم درخواست کردم تا این بیچارهٔ درمانده آن را توشهٔ راه کند.
هوش مصنوعی: به من گفتند آن را به خوی حواله کردهاند و اگر بخواهی وصولش کنی، باید با آه و ناله بگیری.
هوش مصنوعی: عرض کردم که در خوی پولی نیست؛ چرا مرا مثل بچهها گول میزنید؟
هوش مصنوعی: امیرزاده نزد شاه رفته است و در این ماه و هفته به خوی نمیآید.
هوش مصنوعی: وقتی همراهانم بروند، من آنجا تنها میمانم؛ پس کی این حواله وصول میشود؟ حوالهٔ خوی بیجا و بیفایده است.
هوش مصنوعی: زیرا میرزا موسیخان، امیر حاجیان، با حاجیان گروهگروه از خوی میروند و من بیهمراه میمانم.
هوش مصنوعی: جلایر در آنجا درمانده و سرگردان ماند و نمیدانست با این حال آشفته چه کند.
هوش مصنوعی: به او دستور دادند که سفر حج را امسال کنار بگذارد و سال آینده با مال و دارایی به حج برود.
هوش مصنوعی: غصه نخور که آنچه را ارزان فروختی، شاه دو برابرش را به تو میرساند و زیانی نکردهای.
هوش مصنوعی: همین پاداش را بگیر و به خدمت شاه برو که کارت به دلخواهت درآمده است.
هوش مصنوعی: شاه از سر بخشش دربارهٔ جلایر فرموده است که او را راضی کنید و زود به خدمت من بفرستید.
هوش مصنوعی: زیرا در شکارگاه شاه سگ کم است و تو مانند سگ شکاری و صیدافکنِ راه او هستی؛ این سخنی ریشخندآمیز است.
هوش مصنوعی: اکنون وقت شکار است و بودن تو لازم است، چون سگ پیر گاهی مغرور میشود و فرمان نمیبرد.
هوش مصنوعی: چرا بیهوده به هر کاری سر میزنی؟ سگ بودن تو بهتر از آن است که مردمآزار باشی.
هوش مصنوعی: برو نفس خود را کامل و پاک کن، بدی را رها کن و به نیکی زندگی کن.
هوش مصنوعی: هر کس که به حج برود حجش پذیرفته نیست، مگر اینکه آن رهرو خردمند و درستکار باشد.
هوش مصنوعی: باید بداند شرط رفتن به آن کوی و حرم چیست؛ من چنین شخص شایستهای ندیدهام.
هوش مصنوعی: حج جز مسلمان بودن هزاران شرط دیگر دارد و من بیش از این نمیتوانم برایت بگویم.
هوش مصنوعی: این را پیامبر فرموده و در قرآن آشکار است؛ اگر مسلمانی میخواهی، همان است.
هوش مصنوعی: برو نخست آداب کوی دوست را بیاموز و پس از آن جانت را در راه او فدا کن.
هوش مصنوعی: آن روز به طواف کعبه برو که از هیچیک از آداب آن غافل نباشی.
هوش مصنوعی: مانند شتر بارکش و بیزبان و نادان به حج نرو؛ آن روز برو که به هوش و آگاهی رسیده باشی.
هوش مصنوعی: تو که نیک و بد را از هم تشخیص نمیدهی، چگونه پا در کوی محبوب میگذاری؟
هوش مصنوعی: به خودت ننگر، زیرا مقصود تو در اوست؛ سخن را بفهم و مغز آن را از پوستش جدا کن.
هوش مصنوعی: اگر تو از او دوری، او به تو نزدیک است؛ هرچه دورتر شوی چشم دلت تاریکتر است.
هوش مصنوعی: برو چشمت را با داروی بینایی درمان کن و از این سخن بر هیچ کس خشمگین نشو.
هوش مصنوعی: زیرا در این کوچههای پیچدرپیچ جز خیالبافی و سودای بیهوده چیزی نصیب تو نمیشود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.