بخش ۱ - دیباچهٔ پنجاهوهشتسالگی فردوسی: تأمل در خرد و آز، نو شدن داستان کهن و بازگشت به گفتار دهقان
کنون ای سخنگوی بیدارمغز
یکی داستانی بیارای نغز
سخن چون برابر شود با خرد
روان سراینده رامش برد
کسی را که اندیشه ناخوش بود
بدان ناخوشی رای او گُش بود
همی خویشتن را چلیپا کند
به پیش خردمند رسوا کند
ولیکن نبیند کس آهوی خویش
ترا روشن آید همه خوی خویش
اگر داد باید که ماند بجای
بیارای ازین پس بدانا نمای
چو دانا پسندد پسندیده گشت
به جوی تو در، آب چون دیده گشت
ز گفتار دهقان کنون داستان
تو برخوان و برگوی با راستان
کهنگشته این داستانها ز من
همی نو شود بر سر انجمن
اگر زندگانی بود دیریاز
برین دین خرم بمانم دراز
یکی میوهداری بماند ز من
که بارد همی بار او بر چمن
ازان پس که بنمود پنچاه و هشت
بسر بر فراوان شگفتی گذشت
همی آز کمتر نگردد بسال
همی روز جوید بتقویم و فال
چه گفتهست آن موبد پیشرو
که هرگز نگردد کهنگشته نو
تو چندان که گویی سخنگوی باش
خردمند باش و جهانجوی باش
چو رفتی سر و کار با ایزدست
اگر نیک باشدت جای ار بَدَست
نگر تا چه کاری، همان بدروی
سخن هرچه گویی، همان بشنوی
درشتی ز کس نشنود نرمگوی
به جز نیکوی در زمانه مجوی
به گفتار دهقان کنون بازگرد
نگر تا چه گوید سراینده مرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به سخنوری و خردورزی اشاره میکند و از فردی میخواهد که داستانی زیبا و دلنشین بیان کند. او بر اهمیت تفکر و اندیشه تأکید میکند و میگوید که کسی که به اندیشههای ناپسند دلبسته باشد، خود را به رسوایی میکشاند. پس از آن، poet به بازگویی داستانهای کهن میپردازد و تأکید میکند که این قصهها باید به شکل نو و جذابی بازگو شوند. به تأمل در زندگی، عمر، و تجربه نیز کار میکند و یادآور میشود که هرگز نمیتوان گذشته را تغییر داد، اما بهتر است با خرد و دقت به جلو نگاه کنیم و از خوبیها در زندگی بهرهمند شویم. در نهایت، او بر این نکته تأکید میکند که سخن نیکو و خردمندانه میتواند تأثیر عمیقی در دنیای پیرامون داشته باشد.
حالا ای سخنگوی هوشمند، قصهای زیبا و جذاب روایت کن. (شاعر خودش را خطاب قرار داده است.)
وقتی کلام با عقل و خرد هماهنگ شود، روح سراینده در آرامش و راحتی قرار میگیرد و پس از مرگش بر او رحمت میفرستند.
اگر کسی اندیشهای ناخوشایند داشته باشد از آن ناخوشی تدبیر او سودایی یا صفراوی می شود
مانند این می شود که خود را به دار کشد و پیش خردمندان رسوا کتد
اما هیچکس نمیتواند عیب خود را ببیند و به نظر تو (توی نوعی) اخلاقت خوش و روشن میآید.
اگر قرار باشد که دادگری برجای بماند بیا و از این پس اندیشه خود را به شخص دانا آشکار کن
اگر دانا رای تو را پسندید بر همه پسندیده می شود و مانند این می شود که آب در جوی تو همچون اشک چشم می شود (کنایه از با ارزش شدن چیزی )
این داستان را که از گفته های دهقان شنیده ای بخوان و با راستان بگوی
این داستان های کهنه شده به وسیله من باز در انجمن ها نو می شود
هوش مصنوعی: اگر زندگی طولانی باشد، دوست دارم در این دین شاداب و سرسبز تا مدت زیادی باقی بمانم.
هوش مصنوعی: فردی را فرض میکند که میتواند به یاد او، میوهای از درختان در چمن بار آورد و آوری که او رسالتش زنده میماند.
هوش مصنوعی: پس از اینکه پنجاه و هشت سال از عمر او گذشت، تجربیات و شگفتیهای زیادی بر او آشکار شد.
هوش مصنوعی: خبر میدهد که آز و آزمون (آزمایش) در طول سالها کمتر نمیشود و هر روز باید به بررسی روزها و فالها (نشانهها و پیشبینیها) پرداخت.
هوش مصنوعی: موبد پیشرو (موبدی که در جایگاهی برتر قرار دارد) گفته است که هرگز چیزی کهن نمیشود و در عوض، همیشه نو و تازه باقی میماند.
هوش مصنوعی: به اندازهای که حرف میزنی، سخنگو باش و در عین حال باید خردمند و جستوجوگر در جهان هم باشی.
هوش مصنوعی: هرگاه که با خدا یا ایزد در ارتباط و کار هستی، اگر کار نیک و خوبی انجام دهی، برایت جایگاه والا و پسندیدهای خواهد بود، و اگر بد کنی، نتیجهاش نیز بد خواهد بود.
هوش مصنوعی: ببین چه عملی انجام میدهی، زیرا هر سخنی که از تو صادر شود، همان را خواهی شنید.
هوش مصنوعی: اگر کسی به سخن نرم و ملایم دیگران توجه نکند و فقط با شدت و خشونت سخن بگوید، در این صورت حقیقت خوبی را در زندگی نمیتواند پیدا کند.
هوش مصنوعی: حالا به سخنان دهقان برگرد و گوش کن که آن مرد شاعری چه میگوید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.