بخش ۶۶ - آرایش نخچیر پرویز، زاری شیرین بر بام ایوان و پیوند به آیین پیشین
چنان بد که یک روز پرویز شاه
همی آرزو کرد نخچیرگاه
بیاراست برسان شاهنشهان
که بودند از او پیشتر در جهان
چو بالای سیصد به زرین ستام
ببردند با خسرو نیک نام
هزار و صد و شست خسرو پرست
پیاده همیرفت ژوپین بدست
هزار و چهل چوب و شمشیر داشت
که دیبای در بر زره زیر داشت
پس اندر بدی پانصد بازدار
هم از واشه و چرغ و شاهین کار
ازان پس برفتند سیصد سوار
پس بازداران با یوزدار
به زنجیر هفتاد شیروپلنگ
به دیبای چین اندرون بسته تنگ
پلنگان و شیران آموخته
به زنجیر زرین دهن دوخته
قلاده بزر بسته صد بود سگ
که دردشت آهو گرفتی بتگ
پس اندر ز رامشگران دوهزار
همه ساخته رود روز شکار
به زیر اندرون هریکی اشتری
به سر برنهاده ز زر افسری
ز کرسی و خرگاه و پرده سرای
همان خیمه و آخر چارپای
شتر بود پیش اندرون پانصد
همه کرده آن بزم را نامزد
ز شاهان برنای سیصد سوار
همیراند با نامور شهریار
ابا یاره و طوق و زرین کمر
بهر مهرهای در نشانده گهر
دوصد برده تامجمر افروختند
برو عود و عنبر همیسوختند
دوصد مرد برنای فرمانبران
ابا هریکی نرگس و زعفران
همه پیش بردند تا باد بوی
چو آید ز هر سو رساند بدوی
همه پیش آنکس که با بوی خوش
همیرفت با مشک صد آبکش
که تا ناورد ناگهان گرد باد
نشاند بران شاه فرخ نژاد
چو بشنید شیرین که آمد سپاه
به پیش سپاه آن جهاندار شاه
یکی زرد پیراهن مشک بوی
بپوشید و گلنارگون کرد روی
یکی از برش سرخ دیبای روم
همه پیکرش گوهر و زر بوم
به سر بر، نهاد افسر خسروی
نگارش همه پیکر پهلوی
از ایوان خسرو برآمد ببام
به روز جوانی نبد شادکام
همیبود تاخسرو آنجا رسید
سرشکش ز مژگان به رخ برچکید
چو روی ورا دید برپای خاست
به پرویز بنمود بالای راست
زبان کرد گویا بشیرین سخن
همیگفت زان روزگار کهن
به نرگس گل و ارغوان را بشست
که بیمار بد نرگس وگل درست
بدان آبداری و آن نیکوی
زبان تیز بگشاد برپهلوی
که تهما هژبرا سپهبد تنا
خجسته کیا گرد شیراوژنا
کجا آن همه مهر و خونین سرشک
که دیدار شیرین بد او را پزشک
کجا آن همه روز کردن به شب
دل و دیده گریان و خندان دو لب
کجا آن همه بند و پیوندما
کجا آن همه عهد و سوگند ما
همیگفت وز دیده خوناب زرد
همیریخت برجامهٔ لاژورد
به چشم اندر آورد زو خسرو آب
به زردی رخش گشت چون آفتاب
فرستاد بالای زرین ستام
ز رومی چهل خادم نیک نام
که او را به مشکوی زرین برند
سوی خانهٔ گوهر آگین برند
ازان جایگه شد به دشت شکار
ابا باده ورود و با میگسار
چو از کوه وز دشت برداشت بهر
همیرفت شادی کنان سوی شهر
ببستند آذین بشهر و به راه
که شاه آمد از دشت نخچیرگاه
ز نالیدن بوق و بانگ سرود
هوا گشت ز آواز بیتار و پود
چنان خسروی برز و شاخ بلند
ز دشت اندر آمد به کاخ بلند
ز مشکوی شیرین بیامد برش
ببوسید پای و زمین و برش
به موبد چنین گفت شاه آن زمان
که بر ما مبر جز به نیکی گمان
مرین خوب رخ را به خسرو دهید
جهان را بدین مژدهٔ نو دهید
مر او را به آیین پیشی بخواست
که آن رسم و آیین بد آنگاه راست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
خسرو پرویز شیرین
هوش مصنوعی: خسرو پرویز روزی تصمیم میگیرد تا شکارگاهی را به زیبایی تزیین کند و سپاهی بزرگ برای شکار آماده کند. او با نهایت شکوه و جلال، چند صد سوار و هزاران حیوان را به همراه داشته و به شکار میرود. شیرین، معشوقهاش، از آمدن سپاه خبر مییابد و با پوشیدن لباسهای زیبا، خود را به آراستگی میآراید. وقتی خسرو به نزد شیرین میرسد، احساساتی از عشق و یادآوری عهد و پیمانهای گذشته را با او در میان میگذارد. در پایان، خسرو با شور و شوق به سمت شهر باز میگردد و مردم به جشن و سرور میپردازند.
هوش مصنوعی: پرویز شاه آنچنان ناراحت و ناامید بود که یک روز آرزو کرد کاش که میتوانست از نخچیرگاه (محل شکار) استفاده کند.
هوش مصنوعی: پرویز، شاه را به یاد پادشاهان قبلی دعوت کرد که قبل از او در دنیا وجود داشتند و بیاراستند.
هوش مصنوعی: هنگامی که سهصد نفر با زرههای طلایی را به همراه خسرو نیکنام، شاه، به بالای قله بردند.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته میشود که هزار و صد و شست نفر از پیروان خسرو پرویز به صورت پیاده و با لباس مخصوصی به نام ژوپین (لباس جنگی یا زره) در حال حرکت هستند.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز هزار و چهل چوب و شمشیر همراه داشت و زیر زرهاش لباس دیبایی (نرم و گرانبها) پوشیده بود.
هوش مصنوعی: پس از آن، پانصد شکارچی نیز با خود آورد که هر کدام از آنها دارای پرندگان شکاری همچون باز، جغد و شاهین بودند.
هوش مصنوعی: پس از آن، سیصد سوار به همراه شکارچیان و یوزداران روانه شدند.
هوش مصنوعی: هفتاد شیر و پلنگ را در زنجیر کرده و محکم در پارچهٔ ابریشمی چین قرار دادهاند.
هوش مصنوعی: شیرها و پلنگها به زنجیر طلا بسته شدهاند و دهانشان نیز بسته است، بهطوری که نمیتوانند آزادانه حرکت کنند.
هوش مصنوعی: قلاده یا دگمهٔ بزرگ بر گردن هزار سگ بسته شد که در دشت، آهو را به دام انداختند.
هوش مصنوعی: پس از آن دو هزار رامشگر برای برگزاری روز شکار آماده و به تدارک نشستهاند.
هوش مصنوعی: در زیر هرکدام از اشتریها، تزیین شده به زین و افسری از طلا وجود دارد.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف وسایل تهیه شده برای بزم و مهمانی اشاره دارد. در اینجا، به وسایلی چون کرسی (میز)، خرگاه (چادر یا خیمه) و پردهها اشاره شده است که همه برای برپایی محیطی مناسب و شکوهمند آماده شدهاند.
هوش مصنوعی: پیش از این جشن، پانصد شتر در داخل آماده شده بودند تا به ضیافت و مهمانی مربوط به آن بزم استفاده شوند.
هوش مصنوعی: سیصد سوار از شاهان، به عنوان نیرویی قدرتمند، به همراه شهریار نامدار در حال حرکت و پیشروی هستند.
هوش مصنوعی: با زین و لوازم زیبا و کمربند زرین، بر گردن او برای زیبایی، جواهر میآویزند.
هوش مصنوعی: دوصد نفر از بردگان را برای برگزاری مراسمی آماده کردند و بر روی آتش عود و عنبر میسوزانیدند تا عطر خوشی ایجاد کنند.
هوش مصنوعی: دویست مرد که فرمانبرداران بودند، هرکدام با یک گلدان نرگس و زعفران به این مراسم آمده بودند.
هوش مصنوعی: همه به جلو رفتند تا بادی بیاید که عطر و بوی خوش را از هر سو به طرف آنها برساند.
هوش مصنوعی: همه به سمت کسی میرفتند که با عطر خوش و بوی مشکی حرکت میکرد، و بوی او به شدت دلپذیر و جذاب بود.
هوش مصنوعی: ناگهان در میدان نبرد، گرد و غبار به نشانهٔ آمدن شاهی خوشبخت و سعادتمند ظاهر شد.
هوش مصنوعی: وقتی شیرین خبر آمدن سپاه را شنید که به سوی شاه، جهاندار میآید، بسیار نگران و حساس شد.
هوش مصنوعی: شخصی که پیراهن زرد از جنس مشک دارد، آن را بر تن کرد و روی خود را به رنگ گلنار (رنگ قرمز مایل به گل) آراسته است.
هوش مصنوعی: یکی از تکههای پارچه سرخ از دیبا (پارچه لطیف) که در روم بافته شده، بر تن اوست و تمام بدنش را جواهرات و زر (طلا) زینت داده است.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز تاج شاهی را بر سر نهاد و به زینت و زیبایی تمام، بر قامت خود افراشت.
هوش مصنوعی: خسرو از ایوان به بام رفت، در حالی که در روزگار جوانیاش شاد و خوشحال نبود.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز تا به آنجا رسید، اشکهایش از چشمانش بر رویش ریخت.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو پرویز چهرهٔ شیرین را دید، از جای خود بلند شد و به او نشان داد که چقدر برایش ارزشمند و عزیز است.
هوش مصنوعی: بسیار خوشزبان بود و شیرین سخن، و از روزگاران قدیم صحبت میکرد.
هوش مصنوعی: بیمار، نرگس و گل ارغوان را با آب شست و در واقع این کار را برای بهبود حال خود انجام داد.
هوش مصنوعی: زنی زیبا و فصیح در هنگام گفتگو، به راحتی و با طرافهگی، سخن را میگشاید و بیان میکند.
هوش مصنوعی: تهما هژبر که فرمانده سپاه است، شخصی خوشخوی و نیکوکار به نام کیا گرد شیراوژنا را ستایش میکند.
هوش مصنوعی: کجا آن همه محبت و اشکهای خونین وجود دارد که برای دیدار شیرین (که احتمالاً همسر خسرو پرویز است) در دل او جاری شده است، آن را پزشک میتواند درمان کند؟
هوش مصنوعی: کجا هستند آن روزهایی که ما دل و چشممان را به شبی تبدیل کردیم، در حالی که همواره یا گریان بودیم یا لبخند میزدیم؟
هوش مصنوعی: کجا رفتهاند تمام ارتباطها و پیوندهای ما، و کجا است عهد و سوگندهایی که با یکدیگر بستیم؟
هوش مصنوعی: او (خسرو پرویز) از شدت ناراحتی و غم، بارانی از اشکهای زرد رنگ را از چشمانش میریزد که بر روی جامهٔ آبیاش میریزد.
هوش مصنوعی: خسرو به چشمان او نگریست و از زیبایی و درخشش چهرهاش، رنگ صورتش زرد شد و مانند آفتاب درخشید.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز چهل خادم با نام نیکو را از روم به بالای تخت طلایی فرستاد.
هوش مصنوعی: او را به تخت یا جاگاه طلایی میبرند و به خانهای که با گوهرهای ارزشمند تزئین شده، میبرند.
هوش مصنوعی: از آن مکان به دشت شکار رفت، با شادی و نشاط و همراه با میگسارها برای نوشیدن شراب.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز به همراه لشکرش از کوه و دشت به سوی شهر میروند و در این مسیر با شادی و پایکوبی حرکت میکنند.
هوش مصنوعی: آذین و چراغانی را در شهر و راه انجام دادند، چون شاه از دشت شکار به سمت شهر میآمد.
هوش مصنوعی: از صدای بوق و ناله، آسمان پر از صدا شد و فضا به خاطر آواز بدون ساز و لحن تغییر کرد.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز، همچون درختی بزرگ و تنومند، از دشت به کاخ بلند و باشکوه خود وارد شد.
هوش مصنوعی: شیرین، همسر خسرو پرویز، از گنجهای که به آن مشکوی میگویند، به نزد او آمد و پاهای او را بوسید و سپس به زمین نیز تعظیمی کرد.
هوش مصنوعی: شاه به موبد گفت که فقط باید دربارهٔ ما به خوبی فکر کند و گمانهای نیکو داشته باشد و از بدگمانی دوری کند.
هوش مصنوعی: این بیت به درخواست و فرمان اعضای دربار اشاره دارد که چهرهٔ زیبا و دلفریب شیرین را به خسرو پرویز تقدیم کنند و جهان را با خبر خوشی جدید (حضور او) شاداب کنند.
هوش مصنوعی: او (خسرو پرویز) را به رسم و آیین پیشینیان خواستند، زیرا آن سنت و مراسم آن زمان درست و معتبر بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.