بخش ۴ - پیران نزد رستم: گله از خون سیاوش و پیشنهاد آشتی، لاف شنگل و صفآرایی دو سپاه
همی رفت پیران پر از درد و بیم
شد از کار رستم دلش به دو نیم
بیامد بنزدیک ایران سپاه
خروشید کای مهتر رزم خواه
شنیدم کزین لشکر بی شمار
مرا یاد کردی بهنگام کار
خرامیدم از پیش آن انجمن
بدین انجمن تا چه خواهی ز من
بدو گفت رستم که نام تو چیست
بدین آمدن رای و کام تو چیست
چنین داد پاسخ که پیران منم
سپهدار این شیر گیران منم
ز هومان ویسه مرا خواستی
بخوبی زبان را بیاراستی
دلم تیز شد تا تو از مهتران
کدامی ز گردان جنگ آوران
بدو گفت من رستم زابلی
زرهدار با خنجر کابلی
چو بشنید پیران ز پیش سپاه
بیامد بر رستم کینه خواه
بدو گفت رستم که ای پهلوان
درودت ز خورشید روشن روان
هم از مادرش دخت افراسیاب
که مهر تو بیند همیشه بخواب
بدو گفت پیران که ای پیلتن
درودت ز یزدان و از انجمن
ز نیکی دهش آفرین بر تو باد
فلک را گذر بر نگین تو باد
ز یزدان سپاس و بدویم پناه
که دیدم ترا زنده بر جایگاه
زواره فرامرز و زال سوار
که او ماند از خسروان یادگار
درستند و شادان دل و سرفراز
کزیشان مبادا جهان بینیاز
بگویم ترا گر نداری گران
گله کردن کهتر از مهتران
بکشتم درختی بباغ اندرون
که بارش کبست آمد و برگ خون
ز دیده همی آب دادم برنج
بدو بد مرا زندگانی و گنج
مرا زو همه رنج بهر آمدست
کزو بار تریاک زهر آمدست
سیاوش مرا چون پدر داشتی
به پیش بدیها سپر داشتی
بسا درد و سختی و رنجا که من
کشیدم ازان شاه و زان انجمن
گوای من اندر جهان ایزدست
گوا خواستن دادگر را بدست
که اکنون برآمد بسی روزگار
شنیدم بسی پند آموزگار
که شیون نه برخاست از خان من
همی آتش افروزد از جان من
همی خون خروشم بجای سرشک
همیشه گرفتارم اندر پزشک
ازین کار بهر من آمد گزند
نه بر آرزو گشت چرخ بلند
ز تیره شب و دیدهام نیست شرم
که من چند جوشیدهام خون گرم
ز کار سیاوش چو آگه شدم
ز نیک و ز بد دست کوته شدم
میان دو کشور دو شاه بلند
چنین خوارم و زار و دل مستمند
فرنگیس را من خریدم بجان
پدر بر سر آورده بودش زمان
بخانه نهانش همی داشتم
برو پشت هرگز نه برگاشتم
بپاداش جان خواهد از من همی
سر بدگمان خواهد از من همی
پر از دردم ای پهلوان از دو روی
ز دو انجمن سر پر از گفتگوی
نه راه گریزست ز افراسیاب
نه جای دگر دارم آرام و خواب
همم گنج و بوم است و هم چارپای
نبینم همی روی رفتن بجای
پسر هست و پوشیدهرویان بسی
چنین خسته و بستهٔ هر کسی
اگر جنگ فرماید افراسیاب
نماند که چشم اندر آید بخواب
بناکام لشکر بباید کشید
نشاید ز فرمان او آرمید
بمن بر کنون جای بخشایشست
سپاه اندر آوردن آرایشست
اگر نیستی بر دلم درد و غم
ازین تخمه جز کشتن پیلسم
جز او نیز چندی دلیر و جوان
که در جنگ سیر آمدند از روان
ازین پس مرا بیم جانست نیز
سخن چند گویم ز فرزند و چیز
به پیروزگر بر تو ای پهلوان
که از من نباشی خلیدهروان
ز خویشان من بد نداری نهان
براندیشی از کردگار جهان
بروشن روان سیاوش که مرگ
مرا خوشتر از جوشن و تیغ و ترگ
گر ایدونکه جنگی بود هم گروه
تلی کشته بینی ببالای کوه
کشانی و سقلاب و شگنی و هند
ازین مرز تا پیش دریای سند
ز خون سیاوش همه بیگناه
سپاهی کشیده بدین رزمگاه
ترا آشتی بهتر آید که جنگ
نباید گرفتن چنین کار تنگ
نگر تا چه بینی تو داناتری
برزم دلیران تواناتری
ز پیران چو بشنید رستم سخن
نه بر آرزو پاسخ افگند بن
بدو گفت تا من بدین رزمگاه
کمر بستهام با دلیران شاه
ندیدستم از تو به جز راستی
ز ترکان همه راستی خواستی
پلنگ این شناسد که پیکار و جنگ
نه خوبست و داند همی کوه و سنگ
چو کین سر شهریاران بود
سر و کار با تیرباران بود
کنون آشتی را دو راه ایدرست
نگر تا شما را چه اندرخورست
یکی آنک هر کس که از خون شاه
بگسترد بر خیره این رزمگاه
ببندی فرستی بر شهریار
سزد گر نفرماید این کارزار
گنهکار خون سر بیگناه
سزد گر نباشد بدین رزمگاه
و دیگر که با من ببندی کمر
بیایی بر شاه پیروزگر
ز چیزی که ایدر بمانی همی
تو آن را گرانمایه دانی همی
بجای یکی ده بیابی ز شاه
مکن یاد بنگاه توران سپاه
بدل گفت پیران که ژرفست کار
ز توران شدن پیش آن شهریار
دگر چون گنه کار جوید همی
دل از بیگناهان بشوید همی
بزرگان و خویشان افراسیاب
که با گنج و تختند و با جاه و آب
ازین در کجا گفت یارم سخن
نه سر باشد این آرزو را نه بن
چو هومان و کلباد و فرشیدورد
کجا هست گودرز زیشان بدرد
همه زین شمارند و این روی نیست
مر این آب را در جهان جوی نیست
مرا چارهٔ خویش باید گرفت
ره جست را پیش باید گرفت
بدو گفت پیران که ای پهلوان
همیشه جوان باش و روشنروان
شوم بازگویم بگردان همین
بمنشور و شنگل بخاقان چین
هیونی فرستم بافراسیاب
بگویم سرش را برآرم ز خواب
و زانجا بیامد بلشکر چو باد
کسی را که بودند ویسه نژاد
یکی انجمن کرد و بگشاد راز
چنین گفت کامد نشیب و فراز
بدانید کین شیر دل رستمست
جهانگیر و از تخمهٔ نیرمست
بزرگان و شیران زابلستان
همه نامداران کابلستان
چنو کینهور باشد و رهنمای
سواران گیتی ندارند پای
چو گودرز کشواد و چون گیو و طوس
بناکام رزمی بود با فسوس
ز ترکان گنهکار خواهد همی
دل از بیگناهان بکاهد همی
که دانی که ایدر گنهکار نیست
دل شاه ازو پر ز تیمار نیست
نگه کن که این بوم ویران شود
بکام دلیران ایران شود
نه پیر و جوان ماند ایدر نه شاه
نه گنج و سپاه و نه تخت و کلاه
همی گفتم این شوم بیداد را
که چندین مدار آتش و باد را
که روزی شوی ناگهان سوخته
خرد سوخته چشم دل دوخته
نکرد آن جفاپیشه فرمان من
نه فرمان این نامدار انجمن
بکند این گرانمایگان را ز جای
نزد با دلیر و خردمند رای
ببینی که نه شاه ماند نه تاج
نه پیلان جنگی نه این تخت عاج
بدین شاددل شاه ایران بود
غم و درد بهر دلیران بود
دریغ آن دلیران و چندین سپاه
که با فر و برزند و با تاج و گاه
بتاراج بینی همه زین سپس
نه برگردد از رزمگه شاد کس
بکوبند ما را بنعل ستور
شود آب این بخت بیدار شور
ز هومان دل من بسوزد همی
ز رویین روان برفروزد همی
دل رستم آگنده از کین اوست
بروهاش یکسر پر از چین اوست
پر از غم شوم پیش خاقان چین
بگویم که ما را چه آمد ز کین
بیامد بنزدیک خاقان چو گرد
پر از خون رخ و دیده پر آب زرد
سراپردهٔ او پر از ناله دید
ز خون کشته بر زعفران لاله دید
ز خویشان کاموس چندی سپاه
بنزدیک خاقان شده دادخواه
همی گفت هر کس که افراسیاب
ازین پس بزرگی نبیند بخواب
چرا کین پی افگند کش نیست مرد
که آورد سازد بروز نبرد
سپاه کشانی سوی چین شویم
همه دیده پر آب و باکین شویم
ز چین و ز بربر سپاه آوریم
که کاموس را کینهخواه آوریم
ز بزگوش و سگسار و مازندران
کس آریم با گرزهای گران
مگر سیستان را پر آتش کنیم
بریشان شب و روز ناخوش کنیم
سر رستم زابلی را بدار
برآریم بر سوگ آن نامدار
تنش را بسوزیم و خاکسترش
همی برفشانیم گرد درش
اگر کین همی جوید افراسیاب
نه آرام باید که یابد نه خواب
همی از پی دوده هر کس بدرد
ببارید بر ارغوان آب زرد
چو بشنید پیران دلش خیره گشت
ز آواز ایشان رخش تیره گشت
بدل گفت کای زار و بیچارگان
پر از درد و تیمار و غمخوارگان
ندارید ازین اگهی بیگمان
که ایدر شما را سرآمد زمان
ز دریا نهنگی بجنگ آمدست
که جوشنش چرم پلنگ آمدست
بیامد بخاقان چنین گفت باز
که این رزم کوتاه ما شد دراز
از این نامداران هر کشوری
ز هر سو که بد نامور مهتری
بیاورد و این رنجها شد به باد
کجا خیزد از کار بیداد داد
سر شاه کشور چنین گشته شد
سیاوش بر دست او کشته شد
بفرمان گرسیوز کم خرد
سر اژدها را کسی نسپرد
سیاوش جهاندار و پرمایه بود
ورا رستم زابلی دایه بود
هر آنگه که او جنگ و کین آورد
همی آسمان بر زمین آورد
نه چنگ پلنگ و نه خرطوم پیل
نه کوه بلند و نه دریای نیل
بسندست با او به آوردگاه
چو آورد گیرد به پیش سپاه
یکی رخش دارد بزیر اندرون
که گویی روان شد که بیستون
کنون روز خیره نباید شمرد
که دیدند هر کس ازو دستبرد
یکی آتش آمد ز چرخ کبود
دل ما شد از تف او پر ز دود
کنون سر بسر تیزهش بخردان
بخوانید با موبدان و ردان
ببینید تا چارهٔ کار چیست
بدین رزمگه مرد پیکار کیست
همی رای باید که گردد درست
از آغاز کینه نبایست جست
مگر زین بلا سوی کشور شویم
اگر چند با بخت لاغر شویم
ز پیران غمی گشت خاقان چین
بسی یاد کرد از جهان آفرین
بدو گفت ما را کنون چیست روی
چو آمد سپاهی چنین جنگجوی
چنین گفت شنگل که ای سرفراز
چه باید کشیدن سخنها دراز
بیاری افراسیاب آمدیم
ز دشت و ز دریای آب آمدیم
بسی باره و هدیهها یافتیم
ز هر کشوری تیز بشتافتیم
بیک مرد سگزی که آمد بجنگ
چرا شد چنین بر شما کار تنگ
ز یک مرد ننگست گفتن سخن
دگرگونهتر باید افگند بن
اگر گرد کاموس را زو زمان
بیامد نباید شدن بدگمان
سپیدهدمان گرزها برکشیم
وزین دشت یکسر سراندر کشیم
هوا را چو ابر بهاران کنیم
بریشان یکی تیرباران کنیم
ز گرد سواران و زخم تبر
نباید که داند کس از پای سر
شما یکسره چشم بر من نهید
چو من برخروشم دمید و دهید
همانا که جنگآوران صد هزار
فزون باشد از ما دلیر و سوار
ز یک تن چنین زار و پیچان شدیم
همه پاک ناکشته بیجان شدیم
چنان دان که او ژنده پیلست مست
به آوردگه شیر گیرد بدست
یکی پیلبازی نمایم بدوی
کزان پس نیارد سوی رزم روی
چو بشنید لشکر ز شنگل سخن
جوان شد دل مرد گشته کهن
بدو گفت پیران کانوشه بدی
روان را بپیگار توشه بدی
همه نامداران و خاقان چین
گرفتند بر شاه هند آفرین
چو پیران بیامد بپرده سرای
برفتند پرمایه ترکان ز جای
چو هومان و نستیهن و بارمان
که با تیغ بودند گر با سنان
بپرسید هومان ز پیران سخن
که گفتارشان بر چه آمد به بن
همی آشتی را کند پایگاه
و گر کینه جوید سپاه از سپاه
بهومان بگفت آنچ شنگل بگفت
سپه گشت با او به پیگار جفت
غمی گشت هومان ازان کار سخت
برآشفت با شنگل شوربخت
به پیران چنین گفت کز آسمان
گذر نیست تا بر چه گردد زمان
بیامد بره پیش کلباد گفت
که شنگل مگر با خرد نیست جفت
بباید شدن یک زمان زین میان
نگه کرد باید بسود و زیان
ببینی کزین لشکر بیکران
جهانگیر و با گرزهای گران
دو بهره بود زیر خاک اندرون
کفن جوشن و ترگ شسته بخون
بدو گفت کلباد ای تیغ زن
چنین تا توان فال بد را مزن
تن خویش یکباره غمگین مکن
مگر کز گمان دیگر اید سخن
بنا آمده کار دل را بغم
سزد گر نداری نباشی دژم
وزین روی رستم یلان را بخواند
سخنهای بایسته چندی براند
چو طوس و چو گودرز و رهام و گیو
فریبرز و گستهم و خراد نیو
چو گرگین کارآزموده سوار
چو بیژن فروزندهٔ کارزار
تهمتن چنین گفت با بخردان
هشیوار و بیدار دل موبدان
کسی را که یزدان کند نیکبخت
سزاوار باشد ورا تاج و تخت
جهانگیر و پیروز باشد بجنگ
نباید که بیند ز خود زور چنگ
ز یزدان بود زور ما خود کییم
بدین تیره خاک اندرون بر چییم
بباید کشیدن گمان از بدی
ره ایزدی باید و بخردی
که گیتی نماند همی بر کسی
نباید بدو شاد بودن بسی
همی مردمی باید و راستی
ز کژی بود کمی و کاستی
چو پیران بیامد بر من دمان
سخن گفت با درد دل یک زمان
که از نیکوی با سیاوش چه کرد
چه آمد برویش ز تیمار و درد
فرنگیس و کیخسرو از اژدها
بگفتار و کردار او شد رها
ابا آنک اندر دلم شد درست
که پیران بکین کشته آید نخست
برادرش و فرزند در پیش اوی
بسی با گهر نامور خویش اوی
ابر دست کیخسرو افراسیاب
شود کشته این دیدهام من بخواب
گنهکار یک تن نماند بجای
مگر کشته افگنده در زیر پای
و لیکن نخواهم که بر دست من
شود کشته این پیر با انجمن
که او را به جز راستی پیشه نیست
ز بد بر دلش راه اندیشه نیست
گر ایدونک باز آرد این را که گفت
گناه گذشته بباید نهفت
گنهکار با خواسته هرچ بود
سپارد بما کین نباید فزود
ازین پس مرا جای پیکار نیست
به از راستی در جهان کار نیست
ورین نامداران ابا تخت و پیل
سپاهی بدین سان چو دریای نیل
فرستند نزدیک ما تاج و گنج
ازایشان نباشیم زین پس برنج
نداریم گیتی بکشتن نگاه
که نیکیدهش را جز اینست راه
جهان پر ز گنجست و پر تاج و تخت
نباید همه بهر یک نیکبخت
چو بشنید گودرز بر پای خاست
بدو گفت کای مهتر راد و راست
ستون سپاهی و زیبای گاه
فروزان بتو شاه و تخت و کلاه
سر مایهٔ تست روشن خرد
روانت همی از خرد بر خورد
ز جنگ آشتی بیگمان بهترست
نگه کن که گاوت بچرم اندرست
بگویم یکی پیش تو داستان
کنون بشنو از گفتهٔ باستان
که از راستی جان بدگوهران
گریزد چو گردون ز بار گران
گر ایدونک بیچاره پیمان کند
بکوشد که آن راستی بشکند
چو کژ آفریدش جهان آفرین
تو مشنو سخن زو و کژی مبین
نخستین که ما رزمگه ساختیم
سخن رفت زین کار و پرداختیم
ز پیران فرستاده آمد برین
که بیزارم از دشت وز رنج و کین
که من دیده دارم همیشه پر آب
ز گفتار و کردار افراسیاب
میان بستهام بندگی شاه را
نخواهم بر و بوم و خرگاه را
بسی پند و اندرز بشنید و گفت
کزین پس نباشد مرا جنگ جفت
شوم گفت بپسیچم این کار تفت
بخویشان بگویم که ما را چه رفت
مرا تخت و گنجست و هم چارپای
بدیشان نمایم سزاوار جای
چو گفت این بگفتیم کاری رواست
بتوران ترا تخت و گنج و نواست
یکی گوشهای گیر تا نزد شاه
ز تو آشکارا نگردد گناه
بگفتیم و پیران برین بازگشت
شب تیره با دیو انباز گشت
هیونی فرستاد نزدیک شاه
که لشکر برآرای کامد سپاه
تو گفتی که با ما نگفت این سخن
نه سر بود ازان کار هرگز نه بن
کنون با تو ای پهلوان سپاه
یکی دیگر افگند بازی براه
جز از رنگ و چاره نداند همی
ز دانش سخن برفشاند همی
کنون از کمند تو ترسیده شد
روا بد که ترسیده از دیده شد
همه پشت ایشان بکاموس بود
سپهبد چو سگسار و فر طوس بود
سر بخت کاموس برگشته دید
بخم کمند اندرش کشته دید
در آشتی جوید اکنون همی
نیارد نشستن بهامون همی
چو داند که تنگ اندر آمد نشیب
بکار آورد بند و رنگ و فریب
گنهکار با گنج و با خواسته
که گفتهست پیش آرم آراسته
ببینی که چون بردمد زخم کوس
بجنگ اندر آید سپهدار طوس
سپهدار پیران بود پیش رو
که جنگ آورد هر زمان نوبنو
دروغست یکسر همه گفت اوی
نشاید جز از اهرمن جفت اوی
اگر بشنوی سر بسر پند من
نگه کن ببهرام فرزند من
سپه را بدان چاره اندر نواخت
ز گودرزیان گورستانی بساخت
که تا زندهام خون سرشک منست
یکی تیغ هندی پزشک منست
چو بشنید رستم بگودرز گفت
که گفتار تو با خرد باد جفت
چنین است پیران و این راز نیست
که او نیز با ما همآواز نیست
ولیکن من از خوب کردار اوی
نجویم همی کین و پیکار اوی
نگه کن که با شاه ایران چه کرد
ز کار سیاوش چه تیمار خورد
گر از گفتهٔ خویش باز آید اوی
بنزدیک ما رزمساز آید اوی
بفتراک بر بسته دارم کمند
کجا ژنده پیل اندرآرم ببند
ز نیکو گمان اندر آیم نخست
نباید مگر جنگ و پیکار جست
چنو باز گردد ز گفتار خویش
ببیند ز ما درد و تیمار خویش
برو آفرین کرد گودرز و طوس
که خورشید بر تو ندارد فسوس
بنزدیک تو بند و رنگ و دروغ
سخنهای پیران نگیرد فروغ
مباد این جهان بی سرو تاج شاه
تو بادی همیشه ورا پیشگاه
چنین گفت رستم که شب تیره گشت
ز گفتارها مغزها خیره گشت
بباشیم و تا نیمشب می خوریم
دگر نیمه تیمار لشکر بریم
ببینیم تا کردگار جهان
برین آشکارا چه دارد نهان
بایرانیان گفت کامشب بمی
یکی اختری افگنم نیکپی
که فردا من این گرز سام سوار
بگردن بر آرم کنم کارزار
از ایدر بران سان شوم سوی جنگ
بدانگه کجا پای دارد نهنگ
سراپرده و افسر و گنج و تاج
همان ژنده پیلان و هم تخت عاج
بیارم سپارم بایرانیان
اگر تاختن را ببندم میان
برآمد خروشی ز جای نشست
ازان نامداران خسروپرست
سوی خیمهٔ خویش رفتند باز
بخواب و بآسایش آمد نیاز
چو خورشید بنمود رخشان کلاه
چو سیمین سپر دید رخسار ماه
بترسید ماه از پی گفت و گوی
بخم اندر امد بپوشید روی
تبیره برآمد ز درگاه طوس
شد از گرد اسپان زمین ابنوس
زمین نیلگون شد هوا پر ز گرد
بپوشید رستم سلیح نبرد
سوی میمنه پور کشواد بود
که با جوشن و گرز پولاد بود
فریبرز بر میسره جای جست
دل نامداران ز کینه بشست
بقلب اندرون طوس نوذر بپای
نماند آن زمان بر زمین نیز جای
تهمتن بیامد بپیش سپاه
که دارد یلان را ز دشمن نگاه
و زان روی خاقان بقلب اندرون
ز پیلان زمین چون کهٔ بیستون
ابر میمنه کندر شیر گیر
سواری دلاور بشمشیر و تیر
سوی میسره جنگ دیده گهار
زمین خفته در زیر نعل سوار
همی گشت پیران به پیش سپاه
بیامد بر شنگل رزمخواه
بدو گفت کای نامبردار هند
ز بربر بفرمان تو تا بسند
مرا گفته بودی که فردا پگاه
ز هر سو بجنگ اندر آرم سپاه
وزان پس ز رستم بجویم نبرد
سرش را ز ابر اندرآرم بگرد
بدو گفت شنگل من از گفت خویش
نگردم نبینی ز من کم و بیش
هم اکنون شوم پیش این گرد گیر
تنش را کنم پاره پاره بتیر
ازو کین کاموس جویم بجنگ
بایرانیان بر کنم کار تنگ
هم آنگه سپه را بسه بهر کرد
بزد کوس وز دشت برخاست گرد
برفتند یک بهره با ژنده پیل
سپه بود صف برکشیده دو میل
سر پیلبان پر ز رنگ و نگار
همه پاک با افسر و گوشوار
بیاراسته گردن از طوق زر
میان بند کرده بزرین کمر
فروهشته از پیل دیبای چین
نهاده برو تخت و مهدی زرین
برآمد دم نالهٔ کرنای
برفتند پیلان جنگی ز جای
بیامد سوی میسره سی هزار
سواران گردنکش و نیزهدار
سوی میمنه سی هزار دگر
کمان برگرفتند و چینی سپر
بقلب اندرون پیل و خاقان چین
همی برنوشتند روی زمین
جهان سربسر آهنین گشته بود
بهر جایگهبر تلی کشته بود
ز بس نالهٔ نای و بانگ درای
زمین و زمان اندر آمد ز جای
ز جوش سواران و از دار و گیر
هوا دام کرگس بد از پر تیر
کسی را نماند اندر آن دشت هوش
ز بانگ تبیره شده کره گوش
همی گشت شنگل میان دو صف
یکی تیغ هندی گرفته بکف
یکی چتر هندی بسر بر بپای
بسی مردم از دنبر و مرغ و مای
پس پشت و دست چپ و دست راست
بجنگ اندر آورده زان سو که خواست
چو پیران چنان دید دل شاد کرد
ز رزم تهمتن دل آزاد کرد
بهومان چنین گفت کامروز کار
بکام دل ما کند روزگار
بدین ساز و چندین سوار دلیر
سرافراز هر یک بکردار شیر
تو امروز پیش صف اندر مپای
یک امروز و فردا مکن رزم رای
پس پشت خاقان چینی بایست
که داند ترا با سواری دویست
که گر زابلی با درفش سیاه
ببیند ترا کار گردد تباه
ببینیم تا چون بود کار ما
چه بازی کند بخت بیدار ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
پیران رستم هومان افراسیاب زواره فرامرز زال سیاووش فرنگیس پیلسم کلباد فرشیدورد گودرز شنگل خاقان چین نریمان (اشاره) کشواد گیو طوس رویین کاموس گرسیوز (اشاره) نستیهن بارمان رهام فریبرز گستهم خراد گرگین بیژن کیخسرو (اشاره) اهریمن (اشاره) سام (اشاره) گهار منشور نوذر (اشاره) خاقان کندر
هوش مصنوعی: پیران از درد و نگرانی نزد رستم میآید و از او میخواهد تا درباره قتل سیاوش آشتی کند. رستم نام خود را معرفی میکند و پیران نیز از زحمات خود و درد و رنجی که متحمل شده، سخن میگوید. او با احساس گناه نسبت به سیاوش، از رستم میخواهد تا او را در این باره یاری کند و به جستجوی گناهان نرود. رستم اصرار میکند که تنها جنگ بر علیه افراسیاب درست است و او به هیچوجه حاضر به کنار گذاشتن این درگیری نیست. در عوض، وی به صحبت دربارهء آشتی و موانع حاکم بر جنگ میپردازد و به گودرز و دیگر یارانش میگوید که باید از راستگویی پیروی کنند و نه از کژی و بیوفایی. دو طرف آماده نبرد میشوند و صفآرایی میکنند، در حالی که همگان باتوجه به عواقب جنگ و خونریزی در اندیشه هستند.
هوش مصنوعی: پیران پر از درد و ترس به راه افتاد و از کار رستم دلش دوپاره و پریشان شد.
هوش مصنوعی: به نزدیک سپاه ایران آمد و بانگ زد: ای بزرگِ جنگجو.
هوش مصنوعی: شنیدم که از میان این سپاه بیشمار، در هنگام کار مرا نام بردی و خواستی.
هوش مصنوعی: از میان آن گروه (سپاه توران) به این گروه آمدم تا ببینم از من چه میخواهی.
هوش مصنوعی: رستم به او گفت: نامت چیست و از این آمدن چه قصد و خواستهای داری؟
هوش مصنوعی: پاسخ داد: من پیرانم، فرماندهٔ این دلیرانِ شیرشکار.
هوش مصنوعی: تو مرا از هومانِ ویسه خواستی و با زبانی نرم و نیکو از من یاد کردی.
هوش مصنوعی: دلم مشتاق شد بدانم که تو کدام یک از بزرگان و پهلوانان جنگآوری.
هوش مصنوعی: رستم گفت: من رستمِ زابلیام، زرهپوش و دارندهٔ خنجر کابلی.
هوش مصنوعی: پیران چون این را شنید، از پیش سپاه بیرون آمد و نزد رستمِ کینخواه رفت.
هوش مصنوعی: رستم به او گفت: ای پهلوان، از آن شاهِ چون خورشید و روشنروان (کیخسرو) بر تو درود باد.
هوش مصنوعی: و نیز از مادرش، دختر افراسیاب (فرنگیس)، که همیشه مهر و محبت تو را حتی در خواب میبیند.
هوش مصنوعی: پیران گفت: ای پیلتن، درود خدا و همهٔ جمع بر تو باد.
هوش مصنوعی: آفرین خداوندِ نیکیدهنده بر تو باد و آسمان زیر فرمان و نگین تو باشد.
هوش مصنوعی: خدا را سپاس میگویم و به او پناه میبرم که تو را زنده و برقرار دیدم.
هوش مصنوعی: زواره و فرامرز و زالِ سوار که یادگار شاهان پیشین مانده است،
هوش مصنوعی: آیا تندرست و شادمان و سربلندند؟ امید است جهان هرگز از آنان بیبهره نماند.
هوش مصنوعی: اگر بر تو گران نیست، گلهٔ این کوچکتر را از بزرگان برایت بگویم.
هوش مصنوعی: درختی در باغ کاشتم که میوهاش تلخ چون کبست و برگش خون شد (اشاره به سیاوش و سرانجام او).
هوش مصنوعی: با رنج و با اشک چشمم آن را آب دادم و زندگی و گنج من به او بسته بود.
هوش مصنوعی: بهرهٔ من از آن تنها رنج شد، زیرا میوهای که باید پادزهر باشد زهر از آب درآمد.
هوش مصنوعی: سیاوش مرا چون پدر میدانست و در برابر بدیها پناه و سپر خود قرار میداد.
هوش مصنوعی: بسیار درد و سختی و رنج از آن شاه (افراسیاب) و درباریانش به خاطر او کشیدم.
هوش مصنوعی: خداوند در جهان گواه من است و گواه خواستن از دادگر بجاست.
هوش مصنوعی: که اکنون روزگار درازی گذشته و پندهای بسیاری از آموزگاران شنیدهام،
هوش مصنوعی: اما هنوز سوگ و شیون از خانهٔ من برنخاسته و همچنان آتش در جانم میافروزد.
هوش مصنوعی: به جای اشک خون میگریم و همیشه گرفتار پزشک و بیمارم.
هوش مصنوعی: از این ماجرا تنها آسیب نصیب من شد و چرخ بلند به کام من نگشت.
هوش مصنوعی: شب تار و چشمانم گواهاند و از آنها شرمی ندارم، چون بارها از اندوه خون گرم در دلم جوشیده و گریستهام.
هوش مصنوعی: وقتی از ماجرای کشته شدن سیاوش باخبر شدم، از هر کار نیک و بدی ناتوان و دستم کوتاه شد.
هوش مصنوعی: در میان دو کشور و دو پادشاه بزرگ، اینچنین خوار و زار و دلشکسته ماندهام.
هوش مصنوعی: من جان فرنگیس را با به خطر انداختن جان خود نجات دادم، در حالی که پدرش افراسیاب نزدیک بود او را بکشد.
هوش مصنوعی: او را در خانهام پنهان نگاه داشتم و هرگز از یاریاش روی برنگرداندم.
هوش مصنوعی: اکنون افراسیاب به پاداش این کار جانم را میخواهد و از سر بدگمانی خواهان سر من است.
هوش مصنوعی: ای پهلوان، از دو سو گرفتار دردم و از هر دو گروه، ایرانیان و تورانیان، سرزنش و گفتگو میشنوم.
هوش مصنوعی: نه راهی برای گریختن از افراسیاب دارم و نه جای دیگری که در آن آرام بگیرم و بخوابم.
هوش مصنوعی: گنج و سرزمین و چارپایان دارم و راهی برای رها کردن آنها و رفتن به جای دیگر نمیبینم.
هوش مصنوعی: پسران و زنان پردهنشین بسیار دارم و به همین سبب اینچنین آزرده و در بند دیگرانم.
هوش مصنوعی: اگر افراسیاب فرمان جنگ دهد، دیگر آرام و خواب برایم نمیماند.
هوش مصنوعی: ناچار و برخلاف میلم باید لشکر بکشم، چون نمیتوان از فرمان او سر پیچید و آسوده نشست.
هوش مصنوعی: اکنون من سزاوار بخشایشم و آوردن سپاه از سوی من تنها ظاهرسازی و به ناچار است.
هوش مصنوعی: اگر در دلم دردی جز کشته شدن پیلسم از این خاندان نبود،
هوش مصنوعی: و جز او چند دلیر جوان دیگر که در جنگ جان باختند (باز هم اندوهم بس بود).
هوش مصنوعی: از این پس بر جان خودم هم بیمناکم؛ پس دیگر از فرزند و دارایی چه بگویم.
هوش مصنوعی: ای پهلوان، تو را به خدای پیروزیبخش سوگند میدهم که از من دلآزرده نباشی.
هوش مصنوعی: در دل قصد بدی به خویشان من نداشته باش و از آفریدگار جهان بیندیش.
هوش مصنوعی: به روان روشن سیاوش سوگند که مرگ برای من از زره و شمشیر و کلاهخود و جنگیدن خوشایندتر است.
هوش مصنوعی: اگر با همهٔ این گروه جنگی درگیرد، پشتهای از کشتگان به بلندی کوه خواهی دید.
هوش مصنوعی: سپاهیان کشانی و سقلاب و شگنی و هندی از این مرز تا کنار دریای سند گرد آمدهاند.
هوش مصنوعی: همهٔ این سپاهیان که به این میدان آمدهاند در ریختن خون سیاوش بیگناهاند.
هوش مصنوعی: برای تو آشتی از جنگ بهتر است و نباید کار را اینچنین سخت و تنگ گرفت.
هوش مصنوعی: بنگر و هرچه صلاح میدانی انجام بده، که تو داناتری و در نبرد با دلیران تواناتری.
هوش مصنوعی: رستم چون سخن پیران را شنید، پاسخی داد که به دلخواه پیران نبود.
هوش مصنوعی: به او گفت: از وقتی که با دلیران شاه در این میدان نبرد کمر بستهام،
هوش مصنوعی: از تو جز راستی ندیدهام و تو همواره از ترکان نیز راستی خواستهای.
هوش مصنوعی: حتی پلنگ و کوه و سنگ هم میدانند که پیکار و جنگ کار خوبی نیست.
هوش مصنوعی: اما وقتی پای کینخواهی خون پادشاهان در میان باشد، سروکار با باران تیر و جنگ است.
هوش مصنوعی: رستم به پیران میگوید: اکنون برای آشتی دو راه پیش روی شماست؛ بنگر کدام برایتان سزاوارتر است.
هوش مصنوعی: راه نخست این است که هر کس به سبب ریختن خون سیاوش بیهوده این میدان جنگ را گسترده است…
هوش مصنوعی: …او را دربند کنی و نزد شاه ایران بفرستی؛ در آن صورت سزاوار است که شاه فرمان این جنگ را ندهد.
هوش مصنوعی: آن گناهکاری که خون آن بیگناه را ریخته، بهتر است در این میدان نبرد نباشد؛ یعنی با سپردن او جنگ پایان مییابد.
هوش مصنوعی: راه دوم این است که همراه من کمر ببندی و نزد شاه پیروزمند ایران بیایی.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که در اینجا بر جای میگذاری و آن را ارزشمند میدانی…
هوش مصنوعی: …شاه به جای هر یک، ده برابر به تو میدهد؛ پس دیگر به خانه و سرزمین توران فکر مکن.
هوش مصنوعی: پیران در دل با خود گفت: رفتن از توران نزد آن شاه کاری بس دشوار و ژرف است.
هوش مصنوعی: و از سوی دیگر، رستم گناهکاران را میخواهد و تنها بیگناهان را از کینه رها میکند.
هوش مصنوعی: گناهکاران همان بزرگان و خویشان افراسیاباند که صاحب گنج و تخت و مقام و آبرویند.
هوش مصنوعی: چگونه جرئت کنم دربارهٔ سپردن آنان سخن بگویم؟ این خواسته نه سر دارد و نه بن و شدنی نیست.
هوش مصنوعی: کسانی چون هومان و کلباد و فرشیدورد که گودرز از دست آنان داغدار و دردمند است.
هوش مصنوعی: همه از این دستهاند و این کار راهی ندارد؛ این آب در جهان جویی برای روان شدن ندارد.
هوش مصنوعی: پس باید چارهای برای خود بیندیشم و راه گریز و تدبیر را در پیش گیرم.
هوش مصنوعی: پیران به رستم گفت: ای پهلوان، همیشه جوان و روشندل باشی.
هوش مصنوعی: میروم و همین سخن را به سرداران و به منشور و شنگل و خاقان چین بازمیگویم.
هوش مصنوعی: شتر تندرویی نزد افراسیاب میفرستم و پیام را میگویم تا او را از خواب غفلت بیدار کنم.
هوش مصنوعی: پیران از آنجا شتابان به لشکر بازگشت و کسانی را که از نژاد ویسه بودند فراخواند.
هوش مصنوعی: با آنان انجمنی کرد و راز را گشود و گفت که روزگار سخت و پرفراز و نشیبی پیش آمده است.
هوش مصنوعی: بدانید که این پهلوان، رستم شیردل است؛ جهانگیری که از نژاد نریمان است.
هوش مصنوعی: بزرگان و دلیران زابلستان و همهٔ نامداران کابلستان با او هستند.
هوش مصنوعی: وقتی کسی چون او کینهخواه و پیشرو سپاه باشد، سواران جهان تاب ایستادگی ندارند.
هوش مصنوعی: با بودن گودرز پسر کشواد و گیو و توس، جنگی ناخواسته و پر از افسوس در پیش خواهیم داشت.
هوش مصنوعی: رستم از ترکان گناهکاران را میطلبد و از بیگناهان کینهای به دل ندارد.
هوش مصنوعی: اما چه کسی را میشناسی که در اینجا گناهکار نباشد و دل شاه ایران از او پر از اندوه نباشد؟ یعنی همه در چشم آنان گناهکارند.
هوش مصنوعی: بنگرید که این سرزمین ویران خواهد شد و به کام دلاوران ایران درخواهد آمد.
هوش مصنوعی: در اینجا نه پیر و جوانی میماند و نه شاهی، نه گنج و سپاه و نه تخت و تاج.
هوش مصنوعی: من بارها به این بیدادگر شوم (افراسیاب) میگفتم که اینهمه آتش فتنه و باد غرور را برمیفروز.
هوش مصنوعی: به افراسیاب گفته بودم که روزی ناگهان در این آتش خواهی سوخت، در حالی که خردت سوخته و چشم دلت بسته شده است.
هوش مصنوعی: آن پادشاه ستمگر نه سخن مرا پذیرفت و نه سخن بزرگان نامدار این انجمن را.
هوش مصنوعی: او این بزرگان ارجمند را از جایشان برکند و به جنگ فرستاد و با دلیران و خردمندان رایزنی نکرد.
هوش مصنوعی: خواهی دید که نه شاه میماند و نه تاج، نه پیلان جنگی و نه این تخت عاج.
هوش مصنوعی: از این کار شاه ایران شادمان خواهد شد و غم و درد نصیب دلیران ما خواهد بود.
هوش مصنوعی: افسوس بر آن دلیران و این همه سپاه که همه با شکوه و بلندی و تاج و تختاند.
هوش مصنوعی: از این پس همه را به تاراج رفته خواهی دید و هیچکس شادمان از میدان جنگ بازنخواهد گشت.
هوش مصنوعی: ما را زیر نعل اسبان لگدکوب خواهند کرد و این بخت بیدار و خوش ما تلخ و شور خواهد شد.
هوش مصنوعی: دلم برای هومان میسوزد و جانم از نگرانی برای رویین آتش میگیرد.
هوش مصنوعی: دل رستم از کینهٔ او پر است و ابروهایش سراسر از خشم پرچین است.
هوش مصنوعی: پیران با خود گفت: اندوهگین نزد خاقان چین میروم و میگویم که از این کینهکشی چه بر سر ما آمده است.
هوش مصنوعی: پیران شتابان مانند گرد نزد خاقان آمد، با چهرهای پر از خون و چشمانی پر از اشک.
هوش مصنوعی: سراپردهٔ خاقان را پر از ناله و زاری دید و دید که اشک خونین بر چهرههای زرد چون لاله بر زعفران نشسته است.
هوش مصنوعی: گروهی از خویشان کاموس نزد خاقان آمده بودند و دادخواهی میکردند.
هوش مصنوعی: هر یک از آنان میگفت که افراسیاب از این پس بزرگی را حتی در خواب هم نخواهد دید.
هوش مصنوعی: چرا افراسیاب بنیاد کینهکشی نهاد، در حالی که مردی ندارد که در روز جنگ هماوردی کند؟
هوش مصنوعی: ما سپاهیان کشانی به سوی چین میرویم، با چشمانی پر اشک و دلی پر کینه.
هوش مصنوعی: از چین و بربر سپاه گرد میآوریم تا انتقام خون کاموس را بگیریم.
هوش مصنوعی: از سرزمین بزگوشان و سگساران و مازندران مردانی با گرزهای سنگین میآوریم.
هوش مصنوعی: شاید سیستان را به آتش بکشیم و روز و شب را بر مردمش تلخ کنیم.
هوش مصنوعی: به سوگ آن نامدار، سر رستم زابلی را بر دار میکنیم.
هوش مصنوعی: تن او را میسوزانیم و خاکسترش را گرد درگاهش میپراکنیم.
هوش مصنوعی: اگر افراسیاب بهراستی خواهان کین است، نباید آرام و خواب داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر کس در سوگ خاندان خود جامه میدرید و اشک زرد بر چهرهٔ ارغوانی میبارید.
هوش مصنوعی: پیران چون این سخنان را شنید، دلش سرگشته شد و از فریاد آنان چهرهاش تیره و غمگین گشت.
هوش مصنوعی: در دل گفت: ای درماندگان بیچاره که پر از درد و اندوه و غم هستید،
هوش مصنوعی: بیگمان خبر ندارید که در این جا زمان زندگی شما به پایان رسیده است.
هوش مصنوعی: نهنگی از دریا به جنگ آمده که جوشنش پوست پلنگ است؛ یعنی رستم با ببر بیان به میدان آمده است.
هوش مصنوعی: پیران نزد خاقان آمد و به او گفت که این جنگ ما که گمان میکردیم کوتاه است، دراز و دشوار شده است.
هوش مصنوعی: پیران میگوید افراسیاب از هر کشوری نامداران و بزرگانی را از هر سو گرد آورد.
هوش مصنوعی: اما این همه رنج بر باد رفت؛ زیرا از کار ستم و بیداد هرگز داد و نتیجهٔ نیک برنمیخیزد.
هوش مصنوعی: فکر و رأی شاه کشور اینگونه دگرگون شد و سیاوش به دست او کشته شد.
هوش مصنوعی: این کار به فرمان گرسیوز نادان انجام شد؛ حال آنکه هیچ خردمندی سر اژدها را لگدکوب نمیکند و بلا را بر خود برنمیانگیزد.
هوش مصنوعی: سیاوش شاهزادهای بزرگ و ارجمند بود و رستم زابلی پرورنده و مربی او بود.
هوش مصنوعی: رستم هرگاه به جنگ و کینهخواهی برخیزد، گویی آسمان را بر زمین میکوبد.
هوش مصنوعی: نه چنگال پلنگ، نه خرطوم فیل، نه کوه بلند و نه رود نیل،
هوش مصنوعی: هیچکدام در میدان نبرد هماورد او نیستند، آنگاه که پیش سپاه به جنگ میپردازد.
هوش مصنوعی: اسبی به نام رخش زیر پای دارد که گویی کوه بیستون به حرکت درآمده است.
هوش مصنوعی: اکنون نباید این روزگار را بیهوده و سرسری گرفت، چون همه چیرگی و زورمندی او را دیدهاند.
هوش مصنوعی: گویی آتشی از آسمان کبود فرود آمد که از گرمای آن دل ما پر از دود و اندوه شد.
هوش مصنوعی: اکنون همهٔ خردمندان تیزهوش را با موبدان و بزرگان فرا بخوانید.
هوش مصنوعی: بنگرید که چارهٔ این کار چیست و چه کسی در این میدان میتواند با او بجنگد.
هوش مصنوعی: باید رأی و تدبیری درست برگزید؛ اصلاً از آغاز نباید در پی کینه و جنگ میرفتیم.
هوش مصنوعی: شاید بتوانیم از این بلا جان به در ببریم و به کشور خود بازگردیم، هرچند بختمان ضعیف و ناتوان شده باشد.
هوش مصنوعی: خاقان چین از سخنان پیران اندوهگین شد و بسیار خدا را یاد کرد.
هوش مصنوعی: به پیران گفت: اکنون که چنین سپاه جنگجویی آمده، راه چارهٔ ما چیست؟
هوش مصنوعی: شنگل گفت: ای بزرگ، چه نیازی به این همه سخندرازی است؟
هوش مصنوعی: ما به یاری افراسیاب آمدهایم و از دشتها و دریاها گذشتهایم.
هوش مصنوعی: اسبان و هدیههای بسیار گرفتهایم و از هر کشوری شتابان به اینجا آمدهایم.
هوش مصنوعی: چرا از یک مرد سیستانی که به جنگ آمده، کار بر شما اینچنین سخت و تنگ شده است؟
هوش مصنوعی: سخن گفتن و ترسیدن از یک مرد مایهٔ ننگ است؛ باید نقشه و بنیاد کار را جور دیگری ریخت.
هوش مصنوعی: اگر کاموس پهلوان به دست او کشته شد، نباید از این بابت ترسان و بدگمان شد.
هوش مصنوعی: سپیدهدم گرزها را برمیکشیم و همه یکباره از این دشت بر آنان یورش میبریم.
هوش مصنوعی: آسمان را مانند ابر بهاری تیره میکنیم و بر آنان باران تیر میباریم.
هوش مصنوعی: از گرد و غبار سواران و ضربهٔ تبرها چنان آشوبی شود که کسی سر را از پا بازنشناسد.
هوش مصنوعی: همهٔ شما چشم به من بدوزید؛ هرگاه من فریاد برآوردم، در شیپورها بدمید و حمله کنید.
هوش مصنوعی: بیگمان در سپاه ما بیش از صد هزار جنگاور دلیر و سوار هست.
هوش مصنوعی: شنگل ادامه میدهد: از دست یک مرد (رستم) چنین خوار و پریشان شدهایم و همه، بیآنکه کشته شویم، از ترس بیجان گشتهایم.
هوش مصنوعی: بدان که او مانند فیل نیرومند و مستی است که در میدان نبرد شیر را با دست میگیرد.
هوش مصنوعی: من با او نبردی چون بازی فیلان خواهم کرد که پس از آن دیگر روی به جنگ نیاورد.
هوش مصنوعی: وقتی سپاه سخن شنگل را شنید، دل مردان پیر هم از امید و دلیری جوان شد.
هوش مصنوعی: پیران به شنگل گفت: شاد و جاوید باشی؛ تو در جنگ مایهٔ نیرو و دلگرمی جان مایی.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان و خاقان چین بر شاه هند آفرین گفتند.
هوش مصنوعی: وقتی پیران به سراپردهٔ خود آمد، بزرگان ترک به احترام از جای برخاستند.
هوش مصنوعی: کسانی چون هومان و نستیهن و بارمان که مردان شمشیر و نیزه بودند.
هوش مصنوعی: هومان از پیران پرسید که گفتگوی او با ایرانیان سرانجام به کجا رسید.
هوش مصنوعی: آیا رستم زمینهٔ آشتی میجوید، یا دو سپاه باید با هم به کینخواهی بجنگند؟
هوش مصنوعی: پیران آنچه شنگل گفته بود برای هومان بازگفت و گفت که سپاه با شنگل در خواستن جنگ همداستان شد.
هوش مصنوعی: هومان از این کار دشوار اندوهگین شد و بر شنگل بدبخت خشم گرفت.
هوش مصنوعی: هومان به پیران گفت: از حکم آسمان گریزی نیست، باید دید روزگار به چه سو میگردد.
هوش مصنوعی: سپس در راه نزد کلباد آمد و گفت: گویا شنگل بهرهای از خرد ندارد.
هوش مصنوعی: باید لختی از این جمع کنار رفت و سود و زیان کار را سنجید.
هوش مصنوعی: خواهی دید که از این سپاه بیشمار جهانگیر و گرزداران گرانگرز...
هوش مصنوعی: ...دو بخش زیر خاک خواهند رفت، در حالی که زرهشان کفنشان باشد و کلاهخودشان به خون شسته.
هوش مصنوعی: کلباد به او گفت: ای شمشیرزن، تا میتوانی چنین فال بد مزن.
هوش مصنوعی: خودت را یکسره غمگین مکن؛ شاید کار به گونهای دیگر جز گمان تو پیش آید.
هوش مصنوعی: برای کاری که هنوز پیش نیامده، شایسته است دل را غمگین نکنی و افسرده نباشی.
هوش مصنوعی: در این سو، رستم پهلوانان را فراخواند و چند سخن لازم با آنان گفت.
هوش مصنوعی: پهلوانانی چون توس و گودرز و رهام و گیو و فریبرز و گستهم و خرّاد دلیر.
هوش مصنوعی: و گرگین سوار کارآزموده و بیژن که آتش جنگ را برمیافروخت.
هوش مصنوعی: رستم به آن خردمندان و موبدان هوشیار و بیداردل چنین گفت:
هوش مصنوعی: هر کس را خداوند نیکبخت کند، شایستهٔ تاج و تخت است.
هوش مصنوعی: چنین کسی جهانگیر و در جنگ پیروز است، اما نباید نیروی بازویش را از خودش بداند.
هوش مصنوعی: نیروی ما از خداست؛ ما خود کیستیم و در این خاک تیره چه ارزشی داریم؟
هوش مصنوعی: باید اندیشه را از بدی دور کرد و راه خدایی و خردمندی را پیش گرفت.
هوش مصنوعی: رستم میگوید جهان برای هیچکس پایدار نمیماند، پس نباید زیاد به آن دل خوش کرد و شادمان بود.
هوش مصنوعی: انسان باید جوانمردی و راستی پیشه کند، زیرا از کجروی جز کمی و زیان چیزی به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: رستم میگوید پیران شتابان نزد من آمد و مدتی با دلی دردمند با من سخن گفت.
هوش مصنوعی: او گفت که چه نیکیها در حق سیاوش کرد و چه اندوه و رنجی از مرگ سیاوش به او رسید.
هوش مصنوعی: فرنگیس و کیخسرو با سخن و تدبیر و کار پیران از چنگ افراسیابِ اژدهاخو رهایی یافتند.
هوش مصنوعی: با آنکه در دلم یقین شده است که پیران در این جنگ کینخواهی پیش از همه کشته خواهد شد،
هوش مصنوعی: و برادران و فرزندانش و بسیاری از خویشاوندان نامدار و گوهریاش پیش چشم او کشته میشوند،
هوش مصنوعی: و افراسیاب نیز به دست کیخسرو کشته خواهد شد؛ این را من در خواب دیدهام.
هوش مصنوعی: از گناهکاران کسی زنده نخواهد ماند و همه کشته و افتاده زیر پای خواهند شد.
هوش مصنوعی: اما نمیخواهم که این پیرمرد و همراهانش به دست من کشته شوند.
هوش مصنوعی: زیرا پیران جز راستی کاری ندارد و در دلش اندیشهٔ بدی راه ندارد.
هوش مصنوعی: اگر پیران به آنچه گفته وفا کند و آن را عملی سازد، باید گناهان گذشته را نادیده گرفت و بخشید.
هوش مصنوعی: اگر گناهکاران (کشندگان سیاوش) را همراه هر مال و دارایی که هست به ما بسپارد، دیگر نباید کینه را افزایش داد.
هوش مصنوعی: از آن پس دیگر جایی برای جنگیدن من نیست، زیرا در جهان کاری بهتر از راستی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: و اگر این نامداران تورانی که تخت و پیل و سپاهی چون رود نیل بزرگ دارند،
هوش مصنوعی: تاج و گنج نزد ما بفرستند، از آن پس از آنان رنجی نخواهیم داشت و با آنان دشمنی نمیکنیم.
هوش مصنوعی: ما جهان را با کشتار نگه نمیداریم، زیرا راه خداوند نیکیبخش جز این است.
هوش مصنوعی: جهان پر از گنج و تاج و تخت است و نباید همهاش از آنِ یک نیکبخت باشد؛ یعنی آزمندی روا نیست.
هوش مصنوعی: گودرز چون سخن رستم را شنید برخاست و به او گفت: ای بزرگ بخشنده و راستکردار،
هوش مصنوعی: تو ستون سپاه و زینت تخت هستی و شاه و تخت و تاج به وجود تو درخشان است.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ تو خرد روشن است و جانت همواره از خرد بهرهمند میشود.
هوش مصنوعی: بیتردید آشتی از جنگ بهتر است، اما هشیار باش که کار هنوز تمام نشده و در خطری؛ یعنی فریب نخوری.
هوش مصنوعی: داستانی برایت میگویم؛ اکنون از سخن پیشینیان بشنو.
هوش مصنوعی: جان بدگوهران از راستی میگریزد، همانگونه که آسمان از بار سنگین میگریزد.
هوش مصنوعی: اگر چنین کسی از ناچاری پیمانی ببندد، میکوشد آن پیمان راستی را بشکند.
هوش مصنوعی: چون آفریدگار او را کجسرشت آفریده است، تو سخنش را باور مکن و از او جز کژی چشم مدار.
هوش مصنوعی: در آغاز که ما میدان جنگ را آراستیم، دربارهٔ همین آشتی سخن رفت و به آن پرداختیم.
هوش مصنوعی: از سوی پیران فرستادهای با این پیام آمد که از این میدان و رنج و کینه بیزارم.
هوش مصنوعی: و گفت که چشمانم همیشه از سخنان و کردار افراسیاب پر از اشک است.
هوش مصنوعی: پیران پیغام داده بود که کمر به خدمت شاه ایران بستهام و سرزمین و خیمه و بارگاه توران را نمیخواهم.
هوش مصنوعی: گودرز میگوید: پیران پند و اندرز بسیار از ما شنید و گفت از این پس دیگر جنگ نخواهم کرد.
هوش مصنوعی: پیران گفت میروم و این کار را بهشتاب آماده میکنم و به خویشانم میگویم که میان ما چه گذشت.
هوش مصنوعی: گفت مرا تخت و گنج و چارپایان است؛ به خویشانم جایگاه شایستهای نشان میدهم و کارشان را سامان میدهم.
هوش مصنوعی: چون این را گفت، ما گفتیم این کار درست است؛ تو در توران تخت و گنج و ثروت داری.
هوش مصنوعی: گفتیم به گوشهای کناره بگیر تا نزد شاه ایران گناهی آشکار از تو دیده نشود.
هوش مصنوعی: این را گفتیم و پیران با این قرار بازگشت، اما در شب تاریک با دیو همدست شد و پیمانشکنی کرد.
هوش مصنوعی: شتر سواری تندرو نزد افراسیاب فرستاد و پیغام داد که لشکر را آماده کن که سپاه ایران آمده است.
هوش مصنوعی: چنان رفتار کرد که گویی هرگز آن سخنان را با ما نگفته و آن پیمان نه آغازی داشته و نه انجامی.
هوش مصنوعی: ای پهلوان سپاه، اکنون با تو هم نیرنگ و بازی دیگری در پیش نهاده است.
هوش مصنوعی: او جز رنگ و حیله چیزی نمیداند و سخنانی به ظاهر خردمندانه بر زبان میآورد.
هوش مصنوعی: اکنون از کمند تو ترسیده است و سزاوار است که از دیدن تو ترسیده باشد.
هوش مصنوعی: همه پشتگرمی تورانیان به کاموس بود؛ آن سپهبد پهلوانی چون سگسار بود و شکوه طوس را داشت.
هوش مصنوعی: پیران دید که بخت کاموس برگشت و او را در حلقهٔ کمند تو کشته یافت.
هوش مصنوعی: از این رو اکنون در آشتی را میجوید و جرئت ماندن در میدان را ندارد.
هوش مصنوعی: هرگاه ببیند که کار بر او تنگ و رو به سراشیبی شده، به بند و نیرنگ و فریب روی میآورد.
هوش مصنوعی: اینکه گفته است گناهکاران خون سیاوش را با گنج و مال آراسته نزد تو میآورم، نیز از همین فریب است.
هوش مصنوعی: خواهی دید که چون بانگ کوس برخیزد، سپهدار طوس به جنگ درمیآید.
هوش مصنوعی: و پیران پیشاپیش سپاه توران خواهد بود که هر زمان جنگی تازه به پا میکند.
هوش مصنوعی: همهٔ سخن او یکسره دروغ است و جز اهریمن همدمی ندارد.
هوش مصنوعی: اگر پند مرا سراسر بشنوی، به فرزندم بهرام و آنچه بر او رفت بنگر.
هوش مصنوعی: پیران با همین حیلهها سپاه را فریفت و از خاندان گودرز گورستانی ساخت و بسیاری از آنان را کشت.
هوش مصنوعی: گودرز میگوید تا زندهام اشکم خونین است و تنها شمشیر هندی، یعنی انتقام، درمان درد من است.
هوش مصنوعی: رستم چون این را شنید به گودرز گفت سخنت با خرد همراه باد.
هوش مصنوعی: پیران همینگونه است و این رازی پنهان نیست که او نیز با ما همدل و همسخن نیست.
هوش مصنوعی: اما من به سبب کارهای نیک او در پی کین و جنگ با او نیستم.
هوش مصنوعی: بنگر که با شاه ایران، کیخسرو، چه نیکی کرد و در کار سیاوش چه اندوه و غمخواری نشان داد.
هوش مصنوعی: ولی اگر از سخن و پیمان خود بازگردد، آنگاه آمادهٔ جنگ با ما خواهد شد و با او خواهیم جنگید.
هوش مصنوعی: رستم میگوید: کمندی بر فتراک زینم بستهام که با آن فیل تنومند را هم به بند میکشم.
هوش مصنوعی: نخست با گمان نیک و از راه آشتی پیش میروم، چون نباید بیجهت جنگ و پیکار جست.
هوش مصنوعی: اما اگر پیران از گفتهٔ خود برگردد، از ما رنج و اندوهی را که سزاوار است خواهد دید.
هوش مصنوعی: گودرز و توس بر رستم آفرین کردند و گفتند که حتی خورشید هم نمیتواند تو را خوار بشمارد یا بر تو برتری بجوید.
هوش مصنوعی: نزد تو نیرنگ و فریب و دروغ کارگر نیست و سخنان پیران جلوهای نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: آرزو کردند که جهان هرگز بی شاه و تاج او نماند و تو همیشه پیشگاه و پشتیبان او باشی.
هوش مصنوعی: رستم گفت شب تاریک شد و از بسیاری گفتگو ذهنها خسته و آشفته شده است.
هوش مصنوعی: بمانیم و تا نیمهشب باده بنوشیم و نیمهٔ دیگر شب را به رسیدگی به کار لشکر بگذرانیم.
هوش مصنوعی: تا ببینیم خداوند جهان در پسِ این کار آشکار چه پنهان داشته است.
هوش مصنوعی: رستم به ایرانیان گفت امشب با باده فال و طالعی خجسته میزنم.
هوش مصنوعی: فردا این گرز سام سوار را بر دوش میگیرم و به نبرد میپردازم.
هوش مصنوعی: از اینجا چنان به سوی جنگ میروم که گویی به جایی میروم که نهنگ هم در آن پایداری میکند؛ یعنی با دلیری و سرسختی تمام میجنگم.
هوش مصنوعی: سراپرده و تاج و افسر و گنج دشمن، و نیز فیلان تنومند و تخت عاج را،
هوش مصنوعی: اگر کمر به یورش ببندم، همه را میآورم و به ایرانیان میسپارم.
هوش مصنوعی: از مجلس آن بزرگان شاهپرست بانگ شادی و تحسین برخاست.
هوش مصنوعی: سپس به خیمههای خود بازگشتند، زیرا به خواب و آسایش نیاز داشتند.
هوش مصنوعی: چون خورشید تاج درخشان خود را نشان داد و ماه چهرهٔ آن را چون سپری سیمین دید،
هوش مصنوعی: ماه از رویارویی با خورشید ترسید، خمیده شد و روی پوشاند؛ یعنی صبح دمید و ماه ناپدید شد.
هوش مصنوعی: آوای طبل جنگ از درگاه توس برخاست و زمین از گرد اسبان سیاه چون آبنوس شد.
هوش مصنوعی: زمین تیره و نیلگون و هوا پر از گرد شد و رستم جامهٔ رزم پوشید.
هوش مصنوعی: در جناح راست سپاه، گودرز پسر کشواد با زره و گرز پولادین جای داشت.
هوش مصنوعی: فریبرز در جناح چپ جای گرفت و دل بزرگان را برای کینخواهی آماده کرد.
هوش مصنوعی: توس پسر نوذر در قلب سپاه ایستاد و از انبوهی لشکر جایی بر زمین نماند.
هوش مصنوعی: رستم تهمتن پیشاپیش سپاه آمد تا پهلوانان را از دشمن نگاه دارد.
هوش مصنوعی: در آن سو خاقان چین در قلب سپاه بود و زمین از فیلان همچون کوه بیستون شده بود.
هوش مصنوعی: در جناح راست تورانیان کندر شیرافکن بود، سواری دلیر در شمشیر و تیراندازی.
هوش مصنوعی: در جناح چپ گهار جنگدیده بود و زمین زیر نعل سواران گویی خفته و کوبیده شده بود.
هوش مصنوعی: پیران پیشاپیش سپاه میگشت و نزد شنگل جنگجو آمد.
هوش مصنوعی: به او گفت: ای نامدار هند، که از سرزمین بربر تا سند به فرمان توست.
هوش مصنوعی: پیران به شنگل میگوید: تو به من گفته بودی که فردا صبح زود سپاه را از هر سو به جنگ میآوری.
هوش مصنوعی: و گفته بودی که پس از آن با رستم نبرد میکنی و سر بلند او را به خاک میافکنی.
هوش مصنوعی: شنگل به او پاسخ داد: من از سخن خود برنمیگردم و هیچ کم و زیادی در کارم نخواهی دید.
هوش مصنوعی: همین حالا به برابر این پهلوان گردنکش میروم و تنش را با تیر پارهپاره میکنم.
هوش مصنوعی: در جنگ انتقام خون کاموس را از او میگیرم و کار را بر ایرانیان سخت میکنم.
هوش مصنوعی: همان دم سپاه را سه بخش کرد، طبل جنگ را نواخت و از دشت گرد و خاک برخاست.
هوش مصنوعی: یک بخش از سپاه با پیلان تنومند پیش رفتند و صف سپاه به درازای دو میل کشیده شده بود.
هوش مصنوعی: سر پیلبانان پر از رنگ و نقش بود و همه تاج و گوشواره داشتند.
هوش مصنوعی: گردنهایشان با طوق زرین آراسته بود و کمربند زرین بر میان بسته بودند.
هوش مصنوعی: از پشت پیلان پارچهٔ دیبای چینی آویخته بودند و بر آنها تخت و کجاوهای زرین نهاده بودند.
هوش مصنوعی: بانگ کرنا برخاست و پیلان جنگی از جای خود به حرکت درآمدند.
هوش مصنوعی: سی هزار سوار گردنکش نیزهدار به سوی جناح چپ سپاه آمدند.
هوش مصنوعی: سی هزار سوار دیگر به جناح راست رفتند و کمان و سپر چینی برگرفتند.
هوش مصنوعی: در قلب سپاه، پیلان و خاقان چین بودند و چنان پیش میرفتند که گویی روی زمین را درمینوردیدند.
هوش مصنوعی: سراسر جهان از جنگافزار آهنین پوشیده شده بود و هر جا تلی از کشتگان بود.
هوش مصنوعی: از فراوانی بانگ نای و زنگ، گویی زمین و زمان از جای خود کنده شد.
هوش مصنوعی: از جوش و خروش سواران و گیرودار جنگ، هوا از پر تیرها چون دامی برای کرکسها شده بود.
هوش مصنوعی: در آن دشت کسی هوش و حواس نداشت و از بانگ طبل گوشها کر شده بود.
هوش مصنوعی: شنگل در میان دو صف میگشت و شمشیری هندی در دست داشت.
هوش مصنوعی: چتری هندی بر سرش برافراشته بود و مردان بسیاری از سرزمینهای دنبر و مرغ و مای همراه او بودند.
هوش مصنوعی: این مردان را در پشت سر و چپ و راست خود، از هر سو که میخواست، به جنگ آورده بود.
هوش مصنوعی: پیران چون این را دید شاد شد و از نبرد با رستم دلش آسوده گشت.
هوش مصنوعی: به هومان گفت: امروز روزگار کار را به کام دل ما پیش میبرد.
هوش مصنوعی: با این ساز و برگ و این همه سوار دلیر که هر یک چون شیر سرافرازند.
هوش مصنوعی: تو امروز در پیش صف نایست و امروز و فردا اندیشهٔ جنگیدن نکن.
هوش مصنوعی: با دویست سوار پشت سر خاقان چین بایست تا کسی تو را نشناسد.
هوش مصنوعی: زیرا اگر رستم زابلی با درفش سیاهش تو را ببیند، کار ما تباه میشود.
هوش مصنوعی: ببینیم کار ما چگونه پیش میرود و بخت بیدار ما چه بازیای پیش میآورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.