چنان بد که ابلیس روزی پگاه
یکی انجمن کرد پنهان ز شاه
به دیوان چنین گفت کامروز کار
به رنج و به سختیست با شهریار
یکی دیو باید کنون نغزدست
که داند ز هرگونه رای و نشست
شود جان کاووس بیره کند
به دیوان برین رنج کوته کند
بگرداندش سر ز یزدان پاک
فشاند بر آن فر زیباش خاک
شنیدند و بر دل گرفتند یاد
کس از بیم کاووس پاسخ نداد
یکی دیو دژخیم بر پای خاست
چنین گفت کاین چربدستی مراست
غلامی بیاراست از خویشتن
سخنگوی و شایستهٔ انجمن
همی بود تا یک زمان شهریار
ز پهلو برون شد ز بهر شکار
بیامد بر او زمین بوس داد
یکی دستهٔ گل به کاووس داد
چنین گفت کاین فر زیبای تو
همی چرخگردان سزد جای تو
به کام تو شد روی گیتی همه
شبانی و گردنکشان چون رمه
یکی کار ماندست کاندر جهان
نشان تو هرگز نگردد نهان
چه دارد همی آفتاب از تو راز
که چون گردد اندر نشیب و فراز
چگونست ماه و شب و روز چیست
برین گردش چرخ سالار کیست
دل شاه ازان دیو بیراه شد
روانش ز اندیشه کوتاه شد
گمانش چنان شد که گردان سپهر
به گیتی مراو را نمودست چهر
ندانست کاین چرخ را مایه نیست
ستاره فراوان و ایزد یکیست
همه زیر فرمانش بیچارهاند
که با سوزش و جنگ و پتیارهاند
جهان آفرین بینیازست ازین
ز بهر تو باید سپهر و زمین
پراندیشه شد جان آن پادشا
که تا چون شود بی پر اندر هوا
ز دانندگان بس بپرسید شاه
کزین خاک چندست تا چرخ ماه
ستاره شمر گفت و خسرو شنید
یکی کژ و ناخوب چاره گزید
بفرمود پس تا به هنگام خواب
برفتند سوی نشیم عقاب
ازان بچه بسیار برداشتند
به هر خانهای بر دو بگذاشتند
همی پرورانیدشان سال و ماه
به مرغ و به گوشت بره چندگاه
چو نیرو گرفتند هر یک چو شیر
بدان سان که غرم آوریدند زیر
ز عود قماری یکی تخت کرد
سر درزها را به زر سخت کرد
به پهلوش بر نیزهای دراز
ببست و برانگونه بر کرد ساز
بیاویخت از نیزه ران بره
ببست اندر اندیشه دل یکسره
ازن پس عقاب دلاور چهار
بیاورد و بر تخت بست استوار
نشست از بر تخت کاووس شاه
که اهریمنش برده بد دل ز راه
چو شد گرسنه تیز پران عقاب
سوی گوشت کردند هر یک شتاب
ز روی زمین تخت برداشتند
ز هامون به ابر اندر افراشتند
بدان حد که شان بود نیرو به جای
سوی گوشت کردند آهنگ و رای
شنیدم که کاووس شد بر فلک
همی رفت تا بر رسد بر ملک
دگر گفت ازان رفت بر آسمان
که تا جنگ سازد به تیر و کمان
ز هر گونهای هست آواز این
نداند به جز پر خرد راز این
پریدند بسیار و ماندند باز
چنین باشد آنکس که گیردش آز
چو با مرغ پرنده نیرو نماند
غمی گشت پرهاب خوی درنشاند
نگونسار گشتند ز ابر سیاه
کشان بر زمین از هوا تخت شاه
سوی بیشهٔ شیرچین آمدند
به آمل بروی زمین آمدند
نکردش تباه از شگفتی جهان
همی بودنی داشت اندر نهان
سیاووش زو خواست کاید پدید
ببایست لختی چمید و چرید
به جای بزرگی و تخت نشست
پشیمانی و درد بودش به دست
بمانده به بیشه درون زار و خوار
نیایش همی کرد با کردگار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
کیکاووس ابلیس سیاووش اهریمن
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان، ابلیس به دیوان میگوید که تنها راه آسیب به کاووس، فریب دادن اوست و به همین خاطر از دیوان درخواست میکند که دیوی را به کار گیرند. دیوی به نام دژخیم، گماشته میشود تا با نیرنگ و جادو، ذهن کاووس را به خود مشغول کرده و او را با استفاده از عقابها به آسمان ببرد. کاووس با کمک دیوی که به شکل یک غلام ظاهر شده، به شکار میرود و در ادامه تصمیم میگیرد که بر بالای تخت عقاب بنشیند و بر آسمان پرواز کند. اما در این پرواز، عقابها ناگهان گرسنه میشوند و نزول ناگواری آغاز میشود که باعث سقوط کاووس و قرار گرفتن او بر زمین میشود. در نهایت، او در میانهی جنگل و در تلاش برای نیایش و فریاد به درگاه خداوند باقی میماند.
هوش مصنوعی: روزی سحرگاه چنین پیش آمد که ابلیس دور از چشم شاه، انجمنی از دیوان فراهم آورد.
هوش مصنوعی: ابلیس به دیوان گفت که امروز کار ما به سبب این شهریار، یعنی کاووس، با رنج و سختی همراه است.
هوش مصنوعی: اکنون دیوی زیرک و چیرهدست لازم است که شیوههای گوناگون رفتار و همنشینی و چارهگری را بداند.
هوش مصنوعی: آن دیو باید برود و جان کاووس را گمراه کند و این رنج را از دیوان کم کند.
هوش مصنوعی: باید شاه را از خدای پاک رویگردان کند و شکوه و فرّ زیبای او را به خاک بیالاید.
هوش مصنوعی: دیوان سخن ابلیس را شنیدند و در دل نگه داشتند، اما هیچکس از ترس کاووس پاسخی نداد.
هوش مصنوعی: سرانجام دیوی بدکار و خونریز برخاست و گفت که این کار زیرکانه از من برمیآید.
هوش مصنوعی: آن دیو خود را به شکل غلامی خوشسخن و شایستهٔ حضور در مجلس شاهان درآورد.
هوش مصنوعی: منتظر ماند تا روزی شاه برای شکار از کاخ و شهر بیرون رفت.
هوش مصنوعی: دیو نزد کاووس آمد، زمین را بوسید و دستهای گل به او داد.
هوش مصنوعی: به شاه گفت با این فرّ و شکوه زیبایی که داری، سزاوار است جایگاهت آسمان گردان باشد.
هوش مصنوعی: همهٔ جهان به کام تو شده است؛ تو چون شبانی هستی و سرکشان و بزرگان مانند گلهٔ تو فرمانبردارند.
هوش مصنوعی: تنها یک کار مانده است که اگر انجامش دهی، نام و نشانت هرگز در جهان پنهان نمیشود.
هوش مصنوعی: چرا خورشید راز خود را از تو پنهان میکند که چگونه در فراز و فرود آسمان میگردد؟
هوش مصنوعی: باید بدانی ماه چگونه است، شب و روز چیست و چه کسی فرمانروای گردش این آسمان است.
هوش مصنوعی: دل شاه با سخنان آن دیو از راه راست منحرف شد و اندیشهاش کوتاه و نارسا گشت.
هوش مصنوعی: کاووس گمان کرد که آسمان گردان، رازهای جهان را تنها بر او آشکار کرده و او را برگزیده است.
هوش مصنوعی: او ندانست که این آسمان از خود اصل و قدرتی ندارد؛ ستارگان بسیارند، اما خدا یکی است.
هوش مصنوعی: همهٔ ستارگان و آسمان در فرمان خدا ناتواناند، هرچند اثرهای سوزنده، ستیزهجو و بلاخیز دارند.
هوش مصنوعی: آفرینندهٔ جهان به آسمان و زمین نیازی ندارد؛ آسمان و زمین برای تو، یعنی برای انسان، آفریده شدهاند.
هوش مصنوعی: جان پادشاه در این اندیشه فرو رفت که چگونه میشود بیبال در هوا پرواز کرد.
هوش مصنوعی: شاه از دانایان بسیار پرسید که فاصلهٔ این زمین تا آسمان ماه چقدر است.
هوش مصنوعی: ستارهشناس پاسخ داد و شاه شنید، و آنگاه شاه راهحلی نادرست و ناپسند برگزید.
هوش مصنوعی: آنگاه کاووس فرمان داد که مردانش هنگام شب، که پرندگان در خواباند، به سوی آشیانههای عقاب بروند.
هوش مصنوعی: جوجههای فراوانی از آن آشیانهها برداشتند و در هر خانه دو جوجه نگه داشتند.
هوش مصنوعی: مدتی دراز، سالها و ماهها، آن جوجهها را با گوشت مرغ و برّه پرورش دادند.
هوش مصنوعی: تا آنکه هر یک مانند شیر نیرومند شدند، چنانکه میتوانستند قوچ کوهی را شکار کنند و بر زمین بیفکنند.
هوش مصنوعی: کاووس از چوب عود قماری تختی ساخت و درزها و پیوندگاههای آن را با زر محکم کرد.
هوش مصنوعی: بر پهلوهای تخت نیزههای بلند بست و تخت را به این شکل آماده کرد.
هوش مصنوعی: از سر نیزهها ران برّه آویزان کرد و دلش را یکسره به این اندیشه و نقشه سپرد.
هوش مصنوعی: سپس چهار عقاب دلیر و نیرومند آورد و آنها را محکم به تخت بست.
هوش مصنوعی: کاووس شاه بر آن تخت نشست؛ شاهی که اهریمن دلش را از راه راست بیرون برده و فریفته بود.
هوش مصنوعی: چون عقابهای تیزپرواز گرسنه شدند، هر یک با شتاب به سوی گوشتی که بالای سرشان آویخته بود پریدند.
هوش مصنوعی: عقابها تخت را از روی زمین بلند کردند و از دشت تا میان ابرها بالا بردند.
هوش مصنوعی: تا جایی که نیرو در تنشان بود، به هوای رسیدن به گوشت بالا رفتند.
هوش مصنوعی: شنیدهام که کاووس به آسمان رفت و میخواست تا به فرشتگان برسد.
هوش مصنوعی: راوی دیگری گفته است که او به آسمان رفت تا با تیر و کمان با آسمان بجنگد.
هوش مصنوعی: دربارهٔ این ماجرا روایتهای گوناگونی هست و راز حقیقی آن را جز خردمندان نمیدانند.
هوش مصنوعی: عقابها مدتی بسیار پریدند و سرانجام خسته و درمانده شدند؛ سرنوشت کسی که آز و زیادهخواهی بر او چیره شود همین است.
هوش مصنوعی: چون نیرویی در پرندگان نماند، خسته و درمانده شدند و بالهایشان در عرق فرورفت.
هوش مصنوعی: عقابها از میان ابر تیره سرنگون شدند و تخت شاه را از هوا به سوی زمین کشیدند.
هوش مصنوعی: آنان به بیشهٔ شیرچین فرود آمدند و در سرزمین آمل بر زمین افتادند.
هوش مصنوعی: روزگار با همهٔ شگفتیاش کاووس را نابود نکرد، زیرا در پنهان سرنوشتی برای او مقدر کرده بود.
هوش مصنوعی: قرار بود سیاوش از او زاده شود، پس کاووس میبایست مدتی دیگر زنده بماند و روزگار بگذراند.
هوش مصنوعی: به جای شکوه و تخت شاهی، تنها پشیمانی و رنج نصیبش شد.
هوش مصنوعی: کاووس خوار و درمانده در میان بیشه ماند و به درگاه آفریدگار نیایش و زاری کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.