بخش ۵ - سخن دقیقی: نامهٔ تهدیدآمیز ارجاسپ به گشتاسپ و فراخواندن او به ترک دین زرتشت
برین ایستادند ترکان چین
دو تن نیز کردند زیشان گزین
یکی نام او بیدرفش بزرگ
گوی پیر و جادو ستنبه سترگ
دگر جادوی نام او نام خواست
که هرگز دلش جز تباهی نخواست
یکی نامه بنوشت خوب و هژیر
سوی نامور خسرو و دین پذیر
نوشتش به نام خدای جهان
شناسندهٔ آشکار و نهان
نوشتم یکی نامهای شهریار
چنانچون بد اندر خور روزگار
سوی گرد گشتاسپ شاه زمین
سزاوار گاه کیان بافرین
گزین و مهین پور لهراسپ شاه
خداوند جیش و نگهدار گاه
ز ارجاسپ سالار گردان چین
سوار جهاندیده گرد زمین
نوشت اندران نامهٔ خسروی
نکو آفرینی خط یبغوی
که ای نامور شهریار جهان
فروزندهٔ تاج شاهنشهان
سرت سبز باد و تن و جان درست
مبادت کیانی کمرگاه سست
شنیدم که راهی گرفتی تباه
مرا روز روشن بکردی سیاه
بیامد یکی پیر مهتر فریب
ترا دل پر از بیم کرد و نهیب
سخن گفتش از دوزخ و از بهشت
به دلت اندرون هیچ شادی نهشت
تو او را پذیرفتی و دینش را
بیاراستی راه و آیینش را
برافگندی آیین شاهان خویش
بزرگان گیتی که بودند پیش
رها کردی آن پهلوی کیش را
چرا ننگریدی پس و پیش را
تو فرزند آنی که فرخنده شاه
بدو داد تاج از میان سپاه
ورا برگزید از گزینان خویش
ز جمشیدیان مر ترا داشت پیش
بران سان که کیخسرو کینهجوی
ترا بیش بود از کیان آبروی
بزرگی و شاهی و فرخندگی
توانایی و فر و زیبندگی
درفشان و پیلان آراسته
بسی لشکر و گنج و بس خواسته
همی بودت ای مهتر شهریار
همه مهتران مر ترا دوستدار
همی تافتی بر جهان یکسره
چو اردیبهشت آفتاب از بره
زگیتی ترا برگزیده خدای
مهانت همه پیش بوده به پای
نکردی خدای جهان را سپاس
نبودی بدین ره ورا حق شناس
ازان پس که ایزد ترا شاه کرد
یکی پیر جادوت بی راه کرد
چو آگاهی تو سوی من رسید
به روز سپیدم ستاره بدید
نوشتم یکی نامهٔ دوست وار
که هم دوست بودیم و هم نیک یار
چو نامه بخوانی سر و تن بشوی
فریبنده را نیز منمای روی
مران بند را از میان باز کن
به شادی می روشن آغاز کن
گرایدونک بپذیری از من تو پند
ز ترکان ترا نیز ناید گزند
زمین کشانی و ترکان چین
ترا باشد این همچو ایران زمین
به تو بخشم این بیکران گنجها
که آوردهام گرد با رنجها
نکورنگ اسپان با سیم و زر
به استامها در نشانده گهر
غلامان فرستمت با خواسته
نگاران با جعد آراسته
و ایدونک نپذیری این پند من
ببینی گران آهنین بند من
بیایم پس نامه تا چندگاه
کنم کشورت را سراسر تباه
سپاهی بیارم ز ترکان چین
که بنگاهشان بر نتابد زمین
بینبارم این رود جیحون به مشک
به مشک آب دریا کنم پاک خشک
بسوزم نگاریده کاخ ترا
ز بن برکنم بیخ و شاخ ترا
زمین را سراسر بسوزم همه
کتفتان به ناوک بدوزم همه
ز ایرانیان هرچ مردست پیر
کشان بنده کردن نباشد هژیر
ازیشان نیابی فزونی بها
کنمشان همه سر ز گردن جدا
زن و کودکانشان بیارم ز پیش
کنمشان همه بندهٔ شهر خویش
زمینشان همه پاک ویران کنم
درختانش از بیخ و بن برکنم
بگفتم همه گفتنی سر بسر
تو ژرف اندرین پند نامه نگر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
بیدرفش نامخواست گشتاسپ لهراسپ (اشاره) ارجسپ کیخسرو (اشاره)
هوش مصنوعی: ارجاسپ، پادشاه ترکها، نامهای به گشتاسپ، شاه ایرانی، مینویسد و او را تهدید میکند که اگر از دین زرتشت برنگردد و آیین او را رها نکند، عواقب وخیمی برای او و سرزمینش در پی خواهد داشت. در نامه، ارجاسپ خود را به عنوان پادشاهی قدرتمند معرفی کرده و از گشتاسپ میخواهد که از توصیههای افراد فریبکار تبعیت نکند. او به گشتاسپ هشدار میدهد که در صورت عدم توجه به این تهدید، کشورش نابود خواهد شد و او به وضوح بیان میکند که چگونه میتواند سرزمین او را به تباهی کشد. ارجاسپ همچنین وعدههای جذاب و تهدیدهای وحشتناک را ترکیب کرده و بر قدرت و توانایی خود در تحمیل آسیب تأکید میکند.
هوش مصنوعی: ترکانِ چین بر این کار (نوشتن نامه به گشتاسپ) همداستان شدند و دو تن را از میان خود برای بردن پیام برگزیدند.
هوش مصنوعی: یکی از آن دو بیدرفش بزرگ بود؛ پهلوانی پیر، جادوگر، ستیزهجو و تنومند.
هوش مصنوعی: دیگری جادوگری به نام نامخواست بود که دلش هرگز جز ویرانی و بدی نمیخواست.
هوش مصنوعی: ارجاسپ نامهای نیکو و آراسته به سوی شاه نامدار که دین تازه را پذیرفته بود (گشتاسپ) نوشت.
هوش مصنوعی: نامه را با نام خدای جهان آغاز کرد که دانای آشکار و نهان است.
هوش مصنوعی: ارجاسپ میگوید: نامهای شاهانه نوشتم، چنانکه درخور اوضاع روزگار بود.
هوش مصنوعی: این نامه به سوی گشتاسپ دلاور، شاه زمین، است که شایستهٔ تخت کیانیان و ستوده است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ برگزیدهترین و بزرگترین پسر لهراسپ شاه، فرمانروای سپاه و نگهبان تخت است.
هوش مصنوعی: نامه از سوی ارجاسپ است، سالار دلاوران چین، سوارکاری جهاندیده و پهلوان زمین.
هوش مصنوعی: در آن نامهٔ شاهانه به خط یبغوی (خط فرمانروایان ترک) درود و ستایشی نیکو نوشت.
هوش مصنوعی: نوشت: ای شهریار نامدار جهان که تاج شاهان را فروغ میبخشی.
هوش مصنوعی: سرت سرسبز و تن و جانت تندرست باد و کمر کیانیات هرگز سست مباد.
هوش مصنوعی: شنیدهام که راهی تباه در پیش گرفتهای و با این کار روز روشن مرا تیره کردهای.
هوش مصنوعی: پیری فریبندهٔ بزرگان (زرتشت) نزد تو آمد و دلت را پر از ترس و هراس کرد.
هوش مصنوعی: با تو از دوزخ و بهشت سخن گفت و هیچ شادی در دلت باقی نگذاشت.
هوش مصنوعی: تو او را و دینش را پذیرفتی و راه و آیین او را رواج دادی.
هوش مصنوعی: آیین شاهان نیاکانت و بزرگان پیشین جهان را کنار گذاشتی.
هوش مصنوعی: آن کیش کهن پهلوی را رها کردی؛ چرا به گذشته و پیامد کار خود نیندیشیدی؟
هوش مصنوعی: تو فرزند کسی هستی (لهراسپ) که شاه فرخنده (کیخسرو) از میان همهٔ سپاه تاج را به او سپرد.
هوش مصنوعی: کیخسرو او را از میان برگزیدگان خود انتخاب کرد و خاندان تو را بر دیگر نوادگان جمشید برتری داد.
هوش مصنوعی: به سبب گزینش کیخسرو کینهجو، آبروی تو از دیگر کیانیان بیشتر بود.
هوش مصنوعی: بزرگی، پادشاهی، خجستگی، توانایی، فرّه و شایستگی از آن تو بود.
هوش مصنوعی: درفشها و پیلان آراسته، سپاه فراوان و گنج و دارایی بسیار داشتی.
هوش مصنوعی: ای شهریار بزرگ، همهٔ اینها را داشتی و همهٔ بزرگان دوستدار تو بودند.
هوش مصنوعی: تو بر سراسر جهان میدرخشیدی، مانند خورشید که در اردیبهشت از برج حمل (بره) میتابد.
هوش مصنوعی: خداوند تو را از میان مردم جهان برگزیده بود و همهٔ بزرگان در برابرت به خدمت ایستاده بودند.
هوش مصنوعی: اما تو خدای جهان را سپاس نگزاردی و در این راه قدر نعمت او را نشناختی.
هوش مصنوعی: پس از آنکه خداوند تو را پادشاه کرد، پیری جادوگر تو را گمراه کرد. (مقصود ارجاسپ از «پیر جادو» زرتشت است.)
هوش مصنوعی: وقتی خبر کار تو به من رسید، از اندوه روز روشن بر من تیره شد، چنانکه در روز ستاره دیدم.
هوش مصنوعی: پس نامهای دوستانه برایت نوشتم، زیرا ما با هم دوست و یار نیک بودیم.
هوش مصنوعی: چون این نامه را خواندی، سر و تن خود را بشوی (از این آیین پاک شو) و دیگر روی خود را به آن فریبنده نشان مده.
هوش مصنوعی: آن بند (کُستی، کمربند دینی زرتشتی) را از کمرت باز کن و با شادی به بادهنوشی روی بیاور.
هوش مصنوعی: اگر پند مرا بپذیری، از سوی ترکان نیز هیچ آسیبی به تو نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: سرزمین کشانی و سرزمین ترکان چین نیز مانند ایران از آنِ تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: این گنجهای بیشمار را که با رنج بسیار گرد آوردهام به تو میبخشم.
هوش مصنوعی: اسبان خوشرنگ با زین و لگام سیم و زر که در ستامهایشان گوهر نشاندهاند به تو میدهم.
هوش مصنوعی: غلامانی با مال و خواسته و کنیزکان زیباروی با موهای مجعد آراسته برایت میفرستم.
هوش مصنوعی: و اگر این پند مرا نپذیری، بند سنگین آهنین مرا خواهی دید.
هوش مصنوعی: چندی پس از این نامه به سوی تو میآیم و سراسر کشورت را ویران میکنم.
هوش مصنوعی: سپاهی از ترکان چین میآورم که زمین تاب تحمل بنه و اردوگاهشان را ندارد.
هوش مصنوعی: رود جیحون را با مشکها (برای گذر سپاه) پر میکنم و با مشک آب دریا را یکسره خشک میکنم؛ یعنی سپاهم چنان بسیار است که آبها را تمام میکند.
هوش مصنوعی: کاخ نقشونگارشدهٔ تو را میسوزانم و ریشه و شاخ تو (خاندان و دودمانت) را از بن برمیکنم.
هوش مصنوعی: سراسر سرزمینتان را به آتش میکشم و شانههایتان را با تیر به هم میدوزم.
هوش مصنوعی: هر مرد سالخوردهای از ایرانیان را، چون به بندگی گرفتنشان شایسته و سودمند نیست، رها نمیکنم.
هوش مصنوعی: چون از آنان بهای چندانی به دست نمیآید، سر همهشان را از گردن جدا میکنم.
هوش مصنوعی: زنان و کودکانشان را پیش خود میبرم و همه را بردهٔ مردم شهر خویش میکنم.
هوش مصنوعی: سرزمینشان را یکسره ویران میکنم و درختانش را از ریشه برمیکنم.
هوش مصنوعی: هر آنچه گفتنی بود به تمامی گفتم؛ تو با دقت و ژرف در این پندنامه بنگر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.