در چمن پیش لبت وا نشد ار غنچه رواست
که ز سامان جمال تو چمن تنگ فضاست
می تواند به دلم شیوه استغنا داد
آنکه سر تا قدمت را به تغافل آراست
دلبران عذر ستم خود طلبند از عشاق
تو جفایی که کنی عذر مرا باید خواست
می توان چاره ناز تو به استغنا لیک
نگذارد به خودم دل، چه کند عشق بلاست
مایل جنگی و از طرز نگه معلوم است
تشنه خونی و از رنگ تغافل پیداست
رو ترش کردنت از ناز برد غصه ز دل
گره چین جبینت گره عقده گشاست
نه همین حسرت پیکان تو در دل گره است
در دل از جوهر شمشیر توام آبله هاست
گفته ای در حق من حرف رقیب است صواب
این صوابی است که در سرحد اقلیم خطاست
جرم اگر خواستن تست گنه کار بسی است
این قدر فرق میان هوس و عشق چراست؟
روزی از خوان غمم هیچ مکرر نرسد
که مرا مادر طالع همگی نادره زاست
پرده چشم گر از گریه گشاید شاید
که نگاه تو ز کار دل من پرده گشاست
منت نیش غمم بر دل و جان بسیارست
که به عشق تو مرا چهره داغی آراست
عرض حسن تو ز تکرار مطالع غرض است
مهر هر روز در اقلیم دگر جلوه نماست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش مطلع دوم قصیدهای است و در قالب تغزل، از ناز و بیاعتنایی و جفای معشوق و ناچاری عاشق سخن میگوید. عاشق میگوید معشوق جفا میکند و باز او باید عذر بخواهد، سخن رقیب را میپذیرد و میان هوس و عشق فرق نمیگذارد، با این همه غم و داغ عشق او را نعمت میداند. در بیت پایانی شاعر تکرار مطلعها را به جلوهٔ هرروزهٔ خورشید در سرزمینی تازه مانند میکند تا زیبایی معشوق را از نو عرضه کند.
هوش مصنوعی: اگر غنچه در باغ پیش لب تو باز نشد، کارش رواست؛ زیرا باغ برای جلوه و شکوه زیبایی تو جای تنگی است و غنچه شرم کرد که خود را نشان دهد.
هوش مصنوعی: همان کسی که سراپای تو را با بیاعتنایی آراسته، میتواند به دل من هم بینیازی و بیاعتنایی ببخشد تا در برابر تو بینیاز شوم.
هوش مصنوعی: معشوقان دیگر برای ستمی که میکنند از عاشقان عذر میخواهند، اما تو هر جفایی که بکنی، باز من باید از تو عذرخواهی کنم.
هوش مصنوعی: میشود ناز تو را با بینیازی چاره کرد، اما دل مرا به حال خود نمیگذارد؛ چه میتوان کرد، عشق بلایی است.
هوش مصنوعی: از شیوهٔ نگاهت پیداست که سر جنگ داری، و از رنگ بیاعتناییات آشکار است که تشنهٔ خون عاشقی.
هوش مصنوعی: اخم کردن تو از روی ناز، غم را از دل میبرد؛ گرهِ چین پیشانیات گرههای دل را میگشاید.
هوش مصنوعی: تنها آرزوی تیر تو نیست که در دلم گره شده؛ از برندگی و جوهر شمشیر تو نیز در دلم تاولها و زخمها هست.
هوش مصنوعی: گفتهای که سخن رقیب دربارهٔ من درست است؛ این «درستی» درستیای است که در مرز سرزمین خطا قرار دارد، یعنی خود خطاست. شاعر میان «صواب» و «خطا» که نام سرزمینی هم هست بازی کرده است.
هوش مصنوعی: اگر گناه، خواستن توست، گناهکاران بسیارند؛ پس چرا میان هوسبازان و عاشق راستین اینهمه فرق میگذاری و تنها مرا کیفر میدهی؟
هوش مصنوعی: روزیام از سفرهٔ غم هرگز تکراری نیست، زیرا مادر بخت من همه فرزندانش را نادر و تازه میزاید؛ یعنی هر روز غمی تازه نصیبم میشود.
هوش مصنوعی: اگر گریه پردهٔ چشمم را بگشاید و راز دلم را آشکار کند، رواست؛ چون نگاه تو هم پرده از کار دل من برداشته است.
هوش مصنوعی: از نیش غم بر دل و جانم سپاس بسیار دارم، زیرا چهرهام را با داغ عشق تو آراسته است.
هوش مصنوعی: مقصود از آوردن مطلعهای پیدرپی، عرضه کردن زیبایی توست؛ همانگونه که خورشید هر روز در سرزمینی دیگر جلوه میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هیچ نپذیری چون ز آل نبی باشد مرد
زود بخروشی و گویی «نه صواب است، خطاست»
بی گمان، گفتن تو باز نماید که تو را
به دل اندر غضب و دشمنی آل عباست
ترک من بر دل من کامروا گشت و رواست
ازهمه ترکان چون ترک من امروز کجاست
مشک با زلف سیاهش نه سیاهست و نه خوش
سرو با قد بلندش نه بلندست و نه راست
همه نازیدن آن ماه بدیدار منست
[...]
بر تو این خوردن و این رفتن و این خفتن و خاست
نیک بنگر که، که افگند، وز این کار چه خواست
گر به ناکام تو بود این همه تقدیر، چرا
به همه عمر چنین خواب و خورت کام و هواست؟
چون شدی فتنهٔ ناخواستهٔ خویش؟ بگوی،
[...]
رمضان موکب رفتن زره دور آراست
علم عید پدید آمد و غلغل برخاست
مرد میخوار نماینده بدستی مه نو
دست دیگر سوی ساقی که : می کهنه کجاست ؟
مطرب کاسد بی بیم بشادی همه شب (؟)
[...]
گر سخن گوید، باشد سخن او ره راست
زو دلارام و دلانگیز سخن باید خواست
زان سخنها که بدو طبع ترا میل و هواست
گوش مالش تو به انگشت بدانسان که سزاست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.