ز پرده ساز جهان نوا برخاست
که فر شاه صفی تخت و تاج را آراست
دهان سکه چو نامش گرفت پرزر شد
زبان خطبه ثنایش سرود کامرواست
به نیم موجه دلش آز را کریم کند
سپهر الحق دریادلی چنین میخواست
مرض ز ملک طبیعت گریخت از بیمش
همین عقیم به دورش سپهر حادثهزاست
بهار حلقش عطری فشاند بر عالم
که هر کجا خس و خاریست همچو گل بویاست
شکفت در جگر لاله نیز غنچه داغ
اگر سیاهدلی نشکفد گل سوداست
چو اوست قبله شاهان زبان ثنایش گفت
به راستی که زبانم به کام قبلهنماست
ستم به عهدش همچون دفینه در خاکست
جهان به دستش همچون سفینه بر دریاست
شهنشها تو جوان بخت و دولت تو جوان
به عیش کوش که وقت جوانی دنیاست
تراست غره سال شباب و میدانم
که ملک دولت و دین را بهار نشو و نماست
به ذوق عهد تو عمر گذشته برگردد
به کشوری که تویی در حساب دی فرداست
سپهر را تو به غایت عزیز مهمانی
که بیشتر ز چهل سال خانه میآراست
ز گونه گونه نعم هر چه بود در عالم
برای مصلحت دولت تو میپیراست
کنون که آمدهای میزبان عالم باش
که نعمت خوش خوان سپهر عدل و سخاست
شها چو جد تو آن شاه آسمان خرگاه
به عزم سیر بهشت از سر جهان برخاست
جهان چو مردم چشم بتان سیه پوشید
سپهر چون مژه صفهای فتنه میآراست
به نیم لحظه تو گفتی که آفتاب منیر
خمیر مایه شام و شب غم و یلداست
ز باد حادثه بنشست آسمان به زمین
زموج اشک زمین همچو آسمان برخاست
ز بس رمیدی از سایه شخص میدیدند
که سایه کسی از کس هزار گام جداست
جهانیان را شد سر این سخن روشن
که سایه در ره ناامن دشمنی ز قفاست
که ناگه از افق غیب صبح دولت تو
طلوع (کرد و) جهان را به عدل و داد آراست
هنوز فتنه خوابیده چشم میمالید
که تیغ فتنه نشان تو کرد قامت راست
کنون ز عدل تو عالم چنان شد امن آباد
که سرخ رویی شمع از طپانچههای صباست
همیشه تا گل نوروز بر سر سالست
مدام تا ز سحاب آبروی نشو و نماست
ترا به سیر گل اقبال سایهگستر باد
کز آن شمیم نسیم وجود غالیهساست
از آن زمان که دعای تو گشت ما را ورد
کلیدداری درهای آسمان با ماست
ترا حیات طبیعی دهد خدای جهان
سخا و جود تو بر طول مدت تو گواست
اگر حیات ابد نیز آرزو داری
به عدل کوش که آب خضر درین صحراست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش شاه صفی صفوی است و جلوس او را بر تخت، آغاز بهار دولت و دین میداند. شاعر بخشش، عدل و جوانی شاه را میستاید و میگوید آسمان بیش از چهل سال برای آمدن او خانه آراسته بود. سپس سوگ و آشوب جهان را پس از مرگ نیای شاه وصف میکند و طلوع دولت او را مایهٔ امنیت و آرامش میشمارد. قصیده با دعا برای دوام دولت شاه و اندرز به دادگری، که آب حیات جاودان است، پایان مییابد.
هوش مصنوعی: از پردهٔ ساز جهان نغمهای برخاست که شکوه شاه صفی تخت و تاج را آراسته است.
هوش مصنوعی: سکه چون نام او را بر خود نقش کرد، دهانش پر از زر شد. زبان خطبه هم که ستایش او را خواند، به مراد رسید.
هوش مصنوعی: دل دریاگونهٔ او با نیم موجی از بخشش، حرص را هم بخشنده میکند. براستی آسمان چنین دریادلی را آرزو داشت.
هوش مصنوعی: بیماری از ترس او از قلمرو طبیعت گریخت. در روزگار او تنها آسمانِ حادثهزا سترون شده و دیگر بلایی نمیزاید.
هوش مصنوعی: بهارِ خوی خوش او چنان عطری بر جهان پاشید که هر خس و خاری مانند گل خوشبو شده است.
هوش مصنوعی: در شادی روزگار او حتی غنچهٔ داغ در دل لاله هم شکفت. اگر بداندیشی سیاهدل شکفته نشود، این از سودا و تیرهدلی خود اوست.
هوش مصنوعی: چون او قبلهٔ پادشاهان است، زبانم به ستایش او گشوده شد. براستی زبان در دهانم مانند قبلهنماست که همیشه رو به او دارد.
هوش مصنوعی: در روزگار او ستم مانند گنجی مدفون زیر خاک پنهان است و جهان در دست او مانند کشتی بر دریا رام و روان است.
هوش مصنوعی: ای پادشاه، تو جوانبختی و دولتت نیز جوان است. در شادی بکوش که اکنون روزگار جوانی جهان است.
هوش مصنوعی: آغاز سال جوانی از آنِ توست و میدانم که این روزگار، بهار رشد و بالندگی ملک و دین است.
هوش مصنوعی: از خوشی روزگار تو عمر رفته بازمیگردد. در کشوری که تو فرمانروای آنی، دیروز هم فردا به شمار میآید و زمان به جوانی برمیگردد.
هوش مصنوعی: تو برای آسمان مهمانی بسیار گرامی هستی که بیش از چهل سال برای آمدنت خانه را آراسته میکرد.
هوش مصنوعی: آسمان هر گونه نعمتی را که در جهان بود، به خاطر صلاح دولت تو فراهم و آراسته میکرد.
هوش مصنوعی: اکنون که آمدهای، میزبان جهان باش، زیرا بهترین خوراکِ سفرهٔ آسمان عدل و بخشش است.
هوش مصنوعی: ای شاه، هنگامی که نیای تو، آن پادشاه بلندپایه، به قصد بهشت از جهان رفت و درگذشت،
هوش مصنوعی: جهان مانند مردمک چشم زیبارویان سیاهپوش شد و آسمان مانند مژه صفهای آشوب را به ردیف میکرد.
هوش مصنوعی: در نیم لحظه گویی خورشید درخشان مایهٔ شام و شب غم و شب یلدا شده بود.
هوش مصنوعی: از تندباد حادثه آسمان بر زمین فروافتاد و از موج اشکها زمین مانند آسمان بالا رفت.
هوش مصنوعی: مردم چنان از هم میرمیدند که میدیدند سایهٔ هر کس هزار گام از خودش دور شده است.
هوش مصنوعی: راز این سخن بر مردم جهان روشن شد که در راه ناامن، سایهای که پشت سر میآید دشمنی است که از پشت میرسد.
هوش مصنوعی: تا آنکه ناگهان صبح دولت تو از افق غیب برآمد و جهان را با عدل و داد آراست.
هوش مصنوعی: آشوبِ تازه بیدارشده هنوز چشم میمالید که شمشیر آشوبنشان تو قامت راست کرد و آن را فرونشاند.
هوش مصنوعی: اکنون از عدل تو جهان چنان آسوده و امن شده که تنها آسیب، سیلیهای باد صبح بر شمع است، و همان هم مایهٔ سرخرویی و آبروی شمع است.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که گل نوروز در آغاز سال میشکفد و تا وقتی که آبروی رشد گیاهان از ابر است،
هوش مصنوعی: اقبال در گلگشت بر تو سایه بگستراند، اقبالی که از بوی خوش آن نسیم هستی مشکافشان شده است.
هوش مصنوعی: از هنگامی که دعا کردن برای تو ورد زبان ما شد، کلید درهای آسمان در دست ماست و دعایمان مستجاب میشود.
هوش مصنوعی: خدای جهان به تو عمر کامل طبیعی بدهد. بخشش و جوانمردی تو گواه درازی عمر توست.
هوش مصنوعی: اگر زندگی جاوید هم میخواهی، در عدالت بکوش، زیرا آب حیات خضر در همین راه دادگری است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ز راستی و بلندی که مر ترا بالاست
به وصفت اندر، معنی بلند گردد و راست
اگر بزرگی و جاه و جلال در درم است
ز کردگار بر آن مرد کم درم ستم است
نداد داد مرا چون نداد گربه مرا
تو را از اسپ و خر و گاو و گوسفند رمه است
یکی به تیم سپنجی همی نیابد جای
[...]
در قناعت و توفیق دین و مذهب راست
بروزگار تو ، ای فخر کاینات ، کراست؟
برون ز راه تو هر راه کاندر آفاقست
غریق بیم و امید و اسیر روی و ریاست
فزایش سخن و نکتۀ بدیع تو را
[...]
سرشک ابر به کردار لؤلؤ لالاست
نسیم باد به کردار عنبر ساراست
سپاه برف رمید و سپاه لاله رسید
خروش زاغ نشست و خروش فاخته خاست
به هر کجا نگری پیش چشم تو گهر است
[...]
بنظم و نثر کسی را گر افتخار سزاست
مرا سزاست که امروز نظم و نثر مراست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.