خان و خیل چرخ را شه خیل و خان آراسته
تا بماهی و بره کردست خوان آراسته
ز آسمان تا کرد میل قربت اهل زمین
شه به فر او زمین چون آسمان آراسته
یافت با ماهی چو یونس انس در دریای چرخ
تا شود زین پس به اعجازش جهان آراسته
تا سوی کون و شرف رخ کرد با تمکین و قدر
شد چو کان پر گهر زو هر مکان آراسته
زود گردد زین سپس از بخشش او رایگان
بوم هر کنجی به گنج شایگان آراسته
هر یک از چابک سواران سپاه نوبهار
آلتی بر کینه خیل خزان آراسته
سرو جوشن ساخته لاله سپر انداخته
بید شمشیر آخته غنچه سنان آراسته
پر ز الواح زبرجد کوه و صحرا را صبا
وآن زبرجد را به در و بهرمان آراسته
گل چو کاس کسری و لاله چو جام جم به شبه
لیک نه کسری چنین نه جم چنان آراسته
هر زمان با غنه ارغون و ساز ارغنون
سار سوری بر سر هر ارغوان آراسته
همچو دریای پر از مرجان و در هر صبحدم
هم ز لاله هم ز ژاله بوستان آراسته
از ریاحین صف زده نظارگان بر هر کنار
چون عروسان گلبنان اندر میان آراسته
باغ و بستان را صبا چونان که دین و ملک را
خسرو فرمان ده کشور ستان آراسته
داور اقلیم پنجم هشتم انجم کزوست
هفت کشور چون بهشت هشتگان آراسته
وارث هوشنگ و جم شیر اجم شاه عجم
دیده دولت کزو شد دودمان آراسته
پور افریدون منوچهر آنکه کار ملک ازو
هست چونان کز جم و نوشیران آراسته
آنکه تا فرمان او دامن کشان شد بر زمین
شد زمین در دامن آخر زمان آراسته
چهره سقلابیان گیرند یکسر هندوان
گر به فر او شود هندوستان آراسته
تیر در اوصاف دست و تیغ و شست و تیر او
بر فلک صد نامه و صد داستان آراسته
مجلس او زآن مقدس تر که من گویم درست
عرش فش بزمی بفرش بیکران آراسته
بوم کعبه زآن معظم تر که با چندین جلال
بام او گردد به زرین نردبان آراسته
گر به زر و زیور آرایند خود را خسروان
زیور و زر را بدو کردن توان آراسته
در ثنای مصطفی ناخوش بود گفتن که بود
فرقش از دستار و کتف از طیلسان آراسته
ای جلالت از گمان نقش یقین انگیخته
ای جمالت در خبر شکل عیان آراسته
شوره شروان که جای شور و شر دیو بود
از پری رویان ترک و ترکمان آراسته
هر که بر دست تو آبی کرد روزی تا ابد
از تو کارش هم به آب و هم به نان آراسته
خصم تو برخاسته چون تو نگردد گرچه او
دارد از هر خواسته گنج روان آراسته
ای نجوم و چرخ و دهر و عالم فرتوت را
از دل و طبع خود بخت جوان آراسته
بنده در اشکال مدحت از زمین جان و دل
این چنین شکلی که ناید در گمان آراسته
کرده آرایش عروس نظم را مشاطه وار
وین غزل بر وی بوجه امتحان آراسته
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن شعری است که به وصف ویژگیهای والای یک پادشاه و دوران سلطنت او میپردازد. شاعر با استفاده از استعارات و تمثیلها، زیباییهای طبیعت و جامعه را تحت تأثیر حکومت خوب او توصیف میکند. به تصویر کشیده شده است که پادشاه، مانند ماهی در دریا، با قدرت و لطافت عمل میکند و زمین را مانند آسمان آراسته میسازد. باغها و بوستانها با گلها و گیاهان زیبا مزین شدهاند و جاهایی از زمین به بهشت تبدیل میشوند. شاعر همچنین به جنگ و صلح، قدرت و بخشش پادشاه اشاره دارد و به صفات برجسته او مانند بزرگواری و عدالت میپردازد. در نهایت، همه این زیباییها و فضیلتها موید خوبی و عظمت پادشاه است.
هوش مصنوعی: خداوند سرنوشت و تقدیر را به زیور پادشاهی آراسته است، تا در دنیای زندگی افراد را به مانند شکار و شکارچی میسازد.
هوش مصنوعی: خداوند به دلیل محبت و نزدیکی به بندگانش، زمین را به زیبایی آسمان مزین کرده است.
هوش مصنوعی: شخصی مانند یونس با ماهی در دریا ارتباط برقرار کرد تا از این پس به شگفتیهای او، جهان زیبا و منظم شود.
هوش مصنوعی: هنگامی که به سوی وجود و شخصیت و منزلت خود با وقار و احترام روی آورد، مانند یک معدن گرانبها، هرجا که بود، زیبایی و ارزش خود را نمایان کرد.
هوش مصنوعی: سریعاً بعد از این، با بخشش او، هر گوشه از زمین به گنجهای ارزشمند تزئین میشود.
هوش مصنوعی: هر یک از سواران تندرو سپاه بهاری، سلاحی برای مبارزه با خطرات و مشکلات خزان آماده کردهاند.
هوش مصنوعی: سروهای بلند و زیبا مانند جنگجویانی با سپر از گلهای لاله ظاهر شدهاند، بیدها مانند شمشیرهایی آماده به جنگ ایستادهاند، و غنچهها نیز مانند سنانهای زینتی سر بالا کردهاند.
هوش مصنوعی: باد ملایمی بر دشت و کوه میوزد و این زیباییها را با درخشش خود زینت میبخشد.
هوش مصنوعی: گل به زیبایی کاخ کسری و لاله به زیبایی جام جم است، اما نه کاخ کسری اینقدر زیباست و نه جام جم به این شکل آراسته است.
هوش مصنوعی: هر زمانی که با نغمهها و موسیقی خوش، جشن و شادمانی برپا میشود، پرندهای شاد بر فراز گلهای زیبا و رنگارنگ مینشیند.
هوش مصنوعی: این متن به توصیف زیباییهای طبیعت پرداخته و به تصویر کشیده که مانند دریایی پر از مرجان، در هر صبحگاه، بوستانی را با گلهای لاله و قطرات شبنمی که بر روی آنها نشسته، آراسته میکند.
هوش مصنوعی: در کنار هر طرف، گلهای خوشبو مانند عروسان زیبای باغ گل به نمایش درآمدهاند و منظرهای دلانگیز و زیبا را شکل دادهاند.
هوش مصنوعی: باد بهار به باغ و بستان جان تازهای میبخشد، همانطور که خسرو به کشور فرمان میدهد و آن را زیبا و آراسته میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت به مقام و جایگاه بالای داور اشاره شده است، که او برترین قاضی در عالم وجود است. او مانند دانی است که هفت سرزمین را زیبا و شگفتانگیز کرده و بهشتی آرایش داده است. به نوعی به این موضوع اشاره دارد که قدرت و نفوذ او در ساخت و ساز عالم و زیباییهای آن بینظیر است.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف شخصیتی برجسته و شاهانه میپردازد که از نسل هوشنگ و جم، دو شخصیت اساطیری ایرانی، میباشد. او به عنوان وارث این نسلهای بزرگ، نمایانگر قدرت و شکوه است و خانوادهاش تحت تأثیر او، به زینت و اعتبار خاصی دست یافتهاند. به تعبیر دیگر، این فرد با شم و لیاقت خود، خانوادهاش را به جایگاه بالایی رسانده است.
هوش مصنوعی: فرزند افریدون، منوچهر، کسی است که تدبیر و ادارهٔ کشور به دست اوست، همچنانکه پادشاهان بزرگ گذشته، مانند جم و نوشیران، کشور را با شکوه و زیبایی ساماندهی کردهاند.
هوش مصنوعی: کسی که به فرمان او حرکت کرد و به زمین آمد، در نهایت زمین را برای ظهور آخر زمان زیبا و آماده کرد.
هوش مصنوعی: چهرههای زیبا و جذاب سقلابیها تمام زیباییهای هندوستان را تحتالشعاع قرار میدهد، به طوری که اگر کسی با ویژگیهای آنها آشنا شود، هندوستان همچون یک سرزمین زیبا و مجلل به نظر میآید.
هوش مصنوعی: این شعر به توصیف تواناییها و ویژگیهای دست، تیغ و انگشتان میپردازد و میگوید که این ابزارها به اندازهای توانمند هستند که میتوانند بر آسمان صدها نامه و داستان را بسازند و به تصویر بکشند.
هوش مصنوعی: مجلس او از هر مکان مقدستری است؛ آنچنان که من میگویم، عرش هم در برابر این مجلس به چشم نمیآید و بزم بینهایتی در آن آماده شده است.
هوش مصنوعی: بزرگی و عظمت کعبه به گونهای است که حتی با تمام زینتها و زیباییهایی که میتواند داشته باشد، باز هم نمیتواند از عظمت و مقام خود فراتر رود.
هوش مصنوعی: اگر خود را با طلا و جواهر بیارایند، باید بدانند که خسروان نیز با زیور و زر تزیین میشوند و میتوانند خود را با آن زیبا کنند.
هوش مصنوعی: در وصف پیامبر، بیان کردن اینکه او چگونه است، خوشایند نیست؛ چرا که تفاوت او از دیگران، مانند تفاوت بین یک دستار زیبا و کتف بلند است که مشخص و بارز است.
هوش مصنوعی: جلال و عظمت تو به قدری است که تصور آن به یقین تبدیل شده و زیباییات به وضوح در خبرها و نشانهها نمایان است.
هوش مصنوعی: شوره شروان، که قبلاً محل شور و آشوب دیوان بوده است، اکنون با زیباییهای پریرویان ترک و ترکمن تزئین شده است.
هوش مصنوعی: هر کسی که به تو لطف و احساسی از خود نشان دهد، همیشه در زندگیاش از برکت و نعمتهای تو بهرهمند خواهد شد.
هوش مصنوعی: دشمن تو برخواسته است، اما او هرگز مانند تو نخواهد شد، حتی اگر از همه خواستهها و آرزوهایش به خوبی بهرهمند باشد.
هوش مصنوعی: ای ستارهها و زمان و جهان کهنه، با دل و روح خود، بخت جوان را آرایش بدهید.
هوش مصنوعی: من در مدح و ستایش تو، وجودم را به گونهای به تصویر کشیدهام که باورش به ذهن هیچکس نمیرسد و از دل و جانم این شکل را به خود گرفتهام.
هوش مصنوعی: نظم شعر همچون عروسی زینت داده شده است و این غزل به گونهای روی او به نمایش گذاشته شده که نشاندهنده زیبایی و استحکام آن باشد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
خدبنا میزد چه رویست آنچنان آراسته
وز خیال طلعتش میدان جان آراسته
از لب چون لاله و رخسار چون گلبرگ او
لاله زار و طبع و گلزار روان آراسته
از خیالش نقش جان هر نقشبند آموخته
[...]
ای زمعنی مر ترا صورت چو جان آراسته
همچو روی از حسن از رویت جهان آراسته
جان صورت معنی آمد زین قبل عشاق را
جان (ز) مهر تست چون صورت بجان آراسته
صورت زیبای حسن از روی شهرآرای تست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.