در صفحهٔ چهارم روزنامه قرن بیستم که این ابیات چاپ شده تصویر مرد مسلح و غضبآلودی را به نام مظهر جمهوری کشیدهاند که در دست راست تفنگ و در دست چپ سکهٔ نقره (پول) دارد؛ بالای سرش سایه جمبول! نمایان است، در اطراف اسامی روزنامههایی را به شکل یکی از حیوانات نشان میدهد: افعی «روزنامه ناهید» ، جغد «روزنامه تجدد» ، موش «روزنامه کوشش» ، سگ «روزنامه ستاره» ، الاغ «روزنامه گلشن» ، گربه «روزنامه جارچی».
من مظهر جمهورم، الدرم و بولدرم
از صدق و صفا دورم الدرم و بولدرم
من قلدر پر زورم، الدرم و بولدرم
مأمورم و معذورم، الدرم و بولدرم
من قائد جمهورم، الدرم و بولدرم
من افعی بیجانم، آمنا صدقنا
زهر است بهدندانم، آمنا صدقنا
من دشمن ایرانم، آمنا صدقنا
من فاقد ایمانم، آمنا صدقنا
من بوجار لنجانم، آمنا صدقنا
من جغد نوا خوانم، بر بام تو، قوقوقو
من لاشخور پستم، همنام تو، قوقوقو
کردهست مرا فربه، اطعام تو، قوقوقو
افتم به هوای پول، در دام تو، قوقوقو
بر دوش تو پرانم، آمنا ، صدقنا
من موشک مسکینم، پابند تو، جیرجیرجیر
کردهست مرا سرمست، لبخند تو، جیرجیرجیر
در دزدی و قلاشی، مانند تو، جیرجیرجیر
تا نرم شود دندان، چون دند تو، جیرجیرجیر
من دست به دامانم، آمنا ، صدقنا
من تولهٔ تفلیسم، عف عف اخوی، عف عف
انبانهٔ سفلیسم، عف عف اخوی، عف عف
هممکتب ابلیسم، عف عف اخوی، عف عف
من مظهر تدلیسم، عف عف اخوی، عف عف
من منتظر نانم، آمنا ، صدقنا
من کرهخر زارم، عرعر ابوی، عرعر
حیوان علفخوارم، عرعر ابوی، عرعر
جفتکزن احرارم، عرعر ابوی عرعر
پالان قجری دارم، عرعر ابوی عرعر
مستوجب احسانم، آمنا ، صدقنا
من پیش پیشم مومو، گربهٔ علیام مومو
خلقند همه شاهد بر مُهملیام مومو
انگشتنمای خلق، در بزدلیام مومو
سرگنده نیام چون شیر، سرپشکلیام مومو
مداح و ثناخوانم، آمنا ، صدقنا
ای مظهر جمهوری، هی هی جبلی قم قم
جمهوری مجبوری، هی هی جبلی قم قم
مسلک نشود زوری، هی هی جبلی قم قم
تا کی پی مزدوری؟ هی هی جبلی قم قم
یکچند نما دوری، هی هی جبلی قم قم
من مرد مسلمانم، آمنا ، صدقنا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه از «جمهورینامه» هجوی تند علیه جنبش جمهوریخواهی سال ۱۳۰۳ است. شعر بر پایهٔ تصویری چاپشده در روزنامهٔ «قرن بیستم» ساخته شده است. نخست «مظهر جمهوری» از قلدری و مأمور بودنش لاف میزند. سپس روزنامههای هوادارش، یعنی ناهید، تجدد، کوشش، ستاره، گلشن و جارچی، به شکل افعی و جغد و موش و سگ و الاغ و گربه، با صدای همان جانوران به مزدوری و تملق خود اعتراف میکنند و ترجیع «آمنا صدقنا» را تکرار میکنند. در بند پایانی شاعر خود مظهر جمهوری را خطاب میکند و میگوید جمهوری با زور برقرار نمیشود و بهتر است مدتی کنار برود.
هوش مصنوعی: این بخش توضیح تصویری است که در صفحهٔ چهارم روزنامهٔ «قرن بیستم» کنار این شعرها چاپ شده بود. در تصویر مردی خشمگین و مسلح به نام «مظهر جمهوری» دیده میشود که در یک دست تفنگ و در دست دیگر سکهٔ نقره دارد و سایهٔ «جمبول» (نماد انگلیس) بالای سرش است. روزنامههای هوادار جمهوری هم به شکل جانوران کشیده شدهاند: ناهید افعی، تجدد جغد، کوشش موش، ستاره سگ، گلشن الاغ و جارچی گربه.
هوش مصنوعی: «مظهر جمهوری» از زبان خودش میگوید من نمایندهٔ جمهوریام و از راستی و صفا دورم. «الدرم بولدرم» عبارتی تمسخرآمیز برای لافزنی و قلدری است.
هوش مصنوعی: من زورگوی پرقدرتی هستم. کارم را به فرمان دیگری میکنم و چون مأمورم، خود را بیتقصیر میدانم؛ اشارهای است به اینکه او از بیگانه فرمان میگیرد.
هوش مصنوعی: من رهبر جمهوری هستم؛ با همان لحن لاف و گزاف.
هوش مصنوعی: از اینجا روزنامهٔ «ناهید» به شکل افعی سخن میگوید: من افعیای بیرمقم و زهر در دندان دارم. «آمنا صدقنا» یعنی «ایمان آوردیم و تصدیق کردیم»، نشانهٔ بلهقربانگویی و تسلیم به قدرت.
هوش مصنوعی: افعی ادامه میدهد که من دشمن ایرانم و ایمان ندارم، و باز با «آمنا صدقنا» فرمانبرداریاش را اعلام میکند.
هوش مصنوعی: من مثل بوجار لنجانم؛ یعنی فرصتطلبی که با هر بادی همراه میشود و از هر طرف سود میبرد.
هوش مصنوعی: روزنامهٔ «تجدد» به شکل جغد میگوید من جغدی هستم که روی بام تو آواز شوم میخوانم. من لاشخوری پستم و همنام تو. «قوقوقو» صدای جغد است.
هوش مصنوعی: خوراکی که تو به من دادهای مرا چاق کرده است و به هوس پول در دام تو گرفتار شدهام؛ یعنی این روزنامه مزدبگیر است.
هوش مصنوعی: من روی دوش تو پرواز میکنم و مینشینم و هرچه بگویی تصدیق میکنم.
هوش مصنوعی: روزنامهٔ «کوشش» به شکل موش میگوید من موشک بیچارهای هستم که به تو وابستهام و لبخند تو سرمستم کرده است. «جیرجیر» صدای موش است.
هوش مصنوعی: من هم در دزدی و ولگردی مثل تو هستم. مصراع دوم ظاهراً یعنی اینقدر میجوم تا دندانم مثل دندان تو نرم و کارآزموده شود.
هوش مصنوعی: من به دامن تو چنگ زدهام و التماس میکنم، و همهچیز را تصدیق میکنم.
هوش مصنوعی: روزنامهٔ «ستاره» به شکل سگ میگوید من تولهٔ تفلیسم و کیسهای پر از بیماری سیفلیس. «عف عف اخوی» یعنی «واقواق، برادر».
هوش مصنوعی: من همدرس شیطانم و نماد فریب و نیرنگ.
هوش مصنوعی: من چشمبهراه نانم؛ یعنی برای لقمهای نان تملق میگویم و همهچیز را تصدیق میکنم.
هوش مصنوعی: روزنامهٔ «گلشن» به شکل الاغ میگوید من کرهخری نزارم و جانوری علفخوار. «عرعر ابوی» یعنی «عرعر، پدر».
هوش مصنوعی: من به آزادیخواهان لگد میزنم و هنوز پالان قاجاری بر پشت دارم؛ یعنی پیشتر نوکر قاجارها بودهام و حالا به خدمت قدرت تازه درآمدهام.
هوش مصنوعی: من سزاوار انعام و بخشش هستم، چون همهچیز را تصدیق میکنم.
هوش مصنوعی: روزنامهٔ «جارچی» به شکل گربه میگوید من همان گربهای هستم که با «پیش پیش» صدایش میکنند؛ گربهٔ علی هستم. همهٔ مردم بر یاوهگوییام گواهند. «مومو» صدای گربه است.
هوش مصنوعی: مردم مرا به بزدلی انگشتنما میکنند. مثل شیر سرِ بزرگ ندارم، بلکه سرم کوچک و بیارزش است.
هوش مصنوعی: من مداح و ستایشگرم و هرچه بگویند تصدیق میکنم.
هوش مصنوعی: اینجا شاعر خود مظهر جمهوری را خطاب میکند: ای نمایندهٔ جمهوری، این جمهوری تو اجباری و تحمیلی است. «هی هی جبلی قم قم» ترجیعی تمسخرآمیز است و شاید به رفتن سردار سپه به قم و کنار گذاشتن جمهوری اشاره دارد.
هوش مصنوعی: هیچ مرام و عقیدهای با زور پذیرفته نمیشود. تا کی میخواهی دنبال مزدوری بیگانه باشی؟
هوش مصنوعی: مدتی کنار برو و دور شو. شاعر در پایان با طعنه میگوید «من مرد مسلمانم، آمنا صدقنا»؛ گویا به این اشاره دارد که مخالفت با جمهوری در لباس دینداری کار را از پیش برد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.