اشتقاق عاشق و معشوق از عشق است و عشق در مقر خود از تعین منزه است و در حریم عین خود از بطون و ظهور مقدس، ولیکن بهر اظهار کمال، از آن روی که عین ذات خود است و صفات خود، خود را در آینۀ عاشقی و معشوقی بر خود عرضه کرد و حسن خود را بر نظر خود جلوه داد. از روی ناظری و منظوری نام عاشقی و معشوقی پیدا آمد. نعت طالبی و مطلوبی ظاهر گشت. ظاهر را بباطن بنمود، آوازۀ عاشقی برآمد. باطن را به ظاهر بیاراست، نام معشوقی آشکارا شد.
یک عین متفق که جز او ذرهای نبود
چون گشت ظاهر این همه اغیار آمده
ای ظاهر تو عاشق و معشوق باطنت
مطلوب را که دید طلبکار آمده؟
ذات عشق از روی معشوقی آینه عاشق آمد، تادروی مطالعۀ جمال خود کند، و از روی عاشقی آینه معشوق آمد، تا در او اسماء و صفات خود بیند، هرچند در دیدۀ شهود یک مشهود بیش نیاید. اما چون یک روی بدو آینه نماید، هر آینه در هر آینه روئی دیگر پیدا آید.
و ما الوجه الاواحد غیر انه
اذا انت اعددت المرایا تعددا
بیت
غیری چگونه روی نماید؟ چو هر چه هست
عین دگر یکیست پدیدار آمده



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش، نخستین لمعه از کتاب لمعات، دربارهٔ یگانگی عشق و پیدایش عاشق و معشوق از آن است. عراقی میگوید عشق در ذات خود از هر تعینی پاک است، اما برای نمایاندن کمالش خود را در دو آینهٔ عاشقی و معشوقی به خود نشان داد. نکتهٔ اصلی آن است که یک چهره در آینههای گوناگون چندتا دیده میشود، پس کثرت و «اغیار» تنها جلوههای یک حقیقتاند و غیری در کار نیست.
هوش مصنوعی: واژههای عاشق و معشوق از عشق گرفته شدهاند. عشق در جایگاه حقیقی خود از هر تعین و محدودیتی پاک است و در ذات خود از پنهانی و آشکاری برتر است. اما برای نمایاندن کمال خود، چون عین ذات و صفات خویش است، خود را در آینهٔ عاشقی و معشوقی به خود نشان داد و زیباییاش را در برابر نگاه خود جلوه داد. از نسبت بیننده و دیدهشده نام عاشق و معشوق و صفت طالب و مطلوب پدید آمد. چون ظاهر را به باطن نمود، آوازهٔ عاشقی برخاست و چون باطن را با ظاهر آراست، نام معشوقی آشکار شد.
هوش مصنوعی: حقیقت یگانهای که جز آن ذرهای وجود نداشت، چون آشکار شد، به صورت این همه موجودات بهظاهر جدا و «دیگر» درآمد.
هوش مصنوعی: ای حقیقتی که ظاهرت عاشق است و باطنت معشوق، چه کسی دیده است که مطلوب خود طلبکننده شده باشد؟ یعنی در عشق، خواهنده و خواستهشده یکی است.
هوش مصنوعی: ذات عشق از جهت معشوقی آینهٔ عاشق شد تا عاشق در آن زیبایی خود را ببیند، و از جهت عاشقی آینهٔ معشوق شد تا معشوق در آن نامها و صفات خود را ببیند. هرچند در چشم اهل شهود جز یک دیدهشده نیست، اما وقتی یک چهره در دو آینه نموده شود، ناگزیر در هر آینه چهرهای دیگر پیدا میشود.
هوش مصنوعی: (به عربی) چهره جز یکی نیست، اما هرگاه آینهها را بسیار کنی، آن یک چهره چندتا به نظر میآید.
هوش مصنوعی: «غیر» چگونه میتواند خود را نشان دهد، در حالی که هرچه هست همان حقیقت یگانه است که به صورتی دیگر آشکار شده است؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.