گنجور

 
عماد خراسانی

دردا چو جان عزیز دل و نور دیده‌اند

آنانکه غیر خویش به عالم ندیده‌اند

جام طرب به شادی غم‌های ما زنند

آن ناکسان که خون تو و من مکیده‌اند

و آنان که ستر عورت مردم ربوده‌اند

بر تخت بخت و حجلهٔ عیش آرمیده‌اند

زور است و زر، فریب و ریا و دروغ و غدر

روحی اگر به پیکر اینان دمیده‌اند

صبر است و جهل و خواری و درماندگی و رنج

گر جامه‌ای به قامت ملت بریده‌اند

آلوده‌دامنان سیه‌دلِ فراک‌پوش

طفلان به عمر، جامهٔ نو را ندیده‌اند

وان شاهدان پشت‌گلی، چارهٔ غمان

در بانک‌های خارجه مسکن گزیده‌اند

نیکی چرا کنند در این ملک بی‌حساب

آنان که یک نفس ز بدی بد ندیده‌اند

دردا که کشتگان تو آزادی عزیز

جان‌ها به باد داده و حرفی خریده‌اند

ای باغ درد و داغ چه مرغان بی‌دلی

نگشاده پر به خاک تو در خون طپیده‌اند

افسوس باد برد ستم‌سوز ناله‌ای

کان بلبلان مست ز شاخت کشیده‌اند

ای صبح انتقام کجایی؟ طلوع کن

بس تیره‌بخت منتظر این سپیده‌اند

مشهد اسفند ۲۸

 
 
بیت‌یاب
خاقانی

خاقانیا عروس صفا را به دست فقر

هر هفت کن که هفت تنان در رسیده‌اند

در وجد و حال بین چو کبوتر زنند چرخ

بازان کز آشیان طریق پریده‌اند

همچون گوزن هوی برآورده در سماع

[...]

مجد همگر

گویی که آن زمان که مرا آفریده‌اند

با عشق روح در جسد من دمیده‌اند

در وقت آفرینش من شخص من مگر

از خون مهر و نطفه عشق آفریده‌اند

یا خود محرران صنایع به کلک عشق

[...]

سعدی

اینان مگر ز رحمت محض آفریده‌اند؟

کآرام جان و انس دل و نور دیده‌اند

لطف آیتی‌ست در حق اینان و کبر و ناز

پیراهنی که بر قد ایشان بریده‌اند

آید هنوزشان ز لبِ لعل بویِ شیر

[...]

امیرخسرو دهلوی

اهل خرد که از همه عالم بریده‌اند

داند خرد که از چه به کنج آرمیده‌اند

دانندگان که وقت جهان خوش بدیده‌اند

خوش وقتشان که گوشه عزلت گزیده‌اند

محرم درون پرده مقصود نیستند

[...]

مشاهدهٔ ۲ مورد هم آهنگ دیگر از امیرخسرو دهلوی
خواجوی کرمانی

روزی وفات یافت امیری در اصفهان

ز آنها که در عراق بشاهی رسیده اند

دیدم جنازه بر کتف تونیان و من

حیران که این جماعت ازین تا چه دیده اند

پرسیدم از کسی که چرا تو نیان شهر

[...]

مشاهدهٔ ۱ مورد هم آهنگ دیگر از خواجوی کرمانی
مشابه‌یابی بر اساس وزن و قافیه