لاف ما و من یکسر دعوی خداییهاست
خاک گرد و بر لب مال ایا چه بیحیاییهاست
اوج جاه خلقی را بیدماغ راحت کرد
بیشتر سر این بام جای بدهواییهاست
ریش دفتر تزویر، خرقه، محضر بهتان
دین شیخ اگر این است فسق پارساییهاست
حقشناس غفلت هم زنگ دل نمیخواهد
آینه جلا دادن شکر خودنماییهاست
سعی خلوت دل کن شاه ملک عزت باش
در برون در خفتن ذلت گداییهاست
صبح از آسمان تازی سر فرو نمیآرد
یعنی این دو دم هستی همتآزماییهاست
شمع درخور هر اشک دور میرود زین بزم
وصل دوستان یکسر دعوت جداییهاست
شکوه گر به یاد آمد از حیا عرق کردیم
ساز ما به این مضراب کوکتر صداییهاست
خاک این بیابان را گریهات نزد آبی
ورنه هر قدم اینجا بوی آشناییهاست
الفت دل این مقدار پایبند عجزم کرد
رشته تا گره دارد غافل از رساییهاست
بیبضاعتان بیدل ناگزیر آفاتند
رنج خار و خس بردن از برهنهپاییهاست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل منیّت و ادعای «من» را نوعی دعوی خدایی و بیشرمی میداند و جاهطلبی و ریاکاری شیخان را نکوهش میکند. او خواننده را به خلوت دل، عزت نفس و پرهیز از گدایی بر در دیگران فرا میخواند. در ادامه از ناپایداری هستی، جداییای که در دل وصل نهفته است و گرفتاری دلبستگی سخن میگوید. در پایان یادآوری میکند که بیبضاعتان مانند پابرهنگان ناگزیر رنج میکشند.
هوش مصنوعی: ادعای «ما» و «من» گفتن سراسر ادعای خدایی کردن است. خاک بر سر کن و بر لب بمال (خاموش باش و فروتن شو)؛ این چه بیشرمی است!
هوش مصنوعی: بلندی مقام و جاه، آسایش بسیاری از مردم را از میان برده و آنان را آشفتهدماغ کرده است. بالای این بام بیشتر جای هوای ناسالم و اندیشههای تباه است.
هوش مصنوعی: ریش شیخ دفتر ریاکاری است و خرقهاش سند تهمت و دروغ. اگر دین شیخ همین است، پارساییاش خود نوعی فسق و گناه است.
هوش مصنوعی: کسی که قدر غفلت را بشناسد زنگار دل را بد نمیداند. صیقل دادن آینه در حقیقت سپاسگزاری از خودنمایی است، یعنی پاک کردن دل برای جلوهفروشی گاهی خودش غرور است.
هوش مصنوعی: بکوش تا در خلوت دل خود جای بگیری و پادشاه کشور عزت باشی. بیرون در خانهٔ دیگران خوابیدن، خواری گدایی است.
هوش مصنوعی: صبح در تاخت آسمان سر خم نمیکند و پیوسته پیش میرود. یعنی این دو نفس کوتاه هستی میدان آزمودن همت است.
هوش مصنوعی: شمع به اندازهٔ هر اشکی که میریزد از این بزم دورتر میشود و آب میشود. وصل دوستان سراسر دعوت به جدایی است.
هوش مصنوعی: هرگاه شکایتی به یادمان آمد از شرم عرق کردیم. ساز وجود ما با این زخمهٔ شرم، صدایش کوکتر و بهتر میشود.
هوش مصنوعی: گریهٔ تو آبی بر خاک این بیابان نپاشید. وگرنه در هر قدم اینجا بوی آشنایی و یاد عزیزان رفته به مشام میرسید.
هوش مصنوعی: دلبستگی دل مرا تا این اندازه گرفتار ناتوانی کرد. رشته تا گره دارد، از رسیدن و به مقصد رسیدن بازمیماند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، تهیدستان ناچار گرفتار بلاها هستند. رنج خار و خاشاک را کسی میکشد که پابرهنه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.