جولان ما فسرد به زنجیر خواب پا
واماندگیست حاصل تعبیر خواب پا
ممنون غفلتیمکه بیمنت طلب
ما را به ما رساند به شبگیر خواب پا
واماندگی ز سلسلهٔ ما نمیرود
چون جادهایم یک رگ زنجیر خواب پا
در هر صفت تلافی غفلت غنیمت است
تاوان ز چشمگیر به تقصیر خواب پا
نتوان به سعی آبله افسردگیکشید
خشتی نچیدهایم به تعمیر خواب پا
اظهار غفلت طلبمکار عقل نیست
نقاش عاجزست به تصویر خواب پا
آخر سری به عالم نورم کشیدن است
غافل نیام چو سایه ز شبگیر خواب پا
سامان آرمیدگی موجگوهریم
ما را سریست برخط تسخیرخواب پا
بیدل دلت اگرهوس آهنگ منزل است
ما و شکستکوشش وتدبیر خواب پا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «خواب پا» کرخت شدن پا را نماد درماندگی و ناتوانی سالک در سیر و سفر گرفته است. شاعر این ماندگی را گاه مایهٔ رنج و گاه نعمتی میداند که او را بیمنت طلب به خودش بازمیگرداند و به آرامشی چون آرامش گوهر میرساند. به گفتهٔ او این حال با کوشش برطرف نمیشود و به وصف و تصویر هم درنمیآید. در پایان بیدل هوس رسیدن به منزل را رها میکند و شکستنِ کوشش را تدبیر خود میخواند.
هوش مصنوعی: تکاپو و حرکت ما به سبب بند «خواب رفتن پا» (کرختی پا) از کار افتاد؛ اگر این خواب را تعبیر کنیم، تعبیرش جز درماندگی و از راه ماندن نیست.
هوش مصنوعی: از غفلت خود سپاسگزاریم، زیرا خواب رفتن پا بیآنکه منت جستوجو و طلب بکشیم، در سحرگاه ما را به خودمان رساند؛ یعنی ماندن از سفر بیرونی، ما را به درون خویش بازگرداند.
هوش مصنوعی: درماندگی از رشتهٔ وجود ما جدا نمیشود؛ ما مانند جادهایم که سراسر یک رشته از زنجیر خواب پا است، یعنی خود راهیم ولی هرگز رهسپار نمیشویم.
هوش مصنوعی: در هر حالی جبران کردن غفلت را باید غنیمت شمرد؛ کوتاهیِ خواب رفتن پا را با چشم جبران کن، یعنی وقتی پا از رفتن بازماند، چشم و نگاه بیدار باشد.
هوش مصنوعی: با کوشش و تاول پا نمیتوان افسردگی و کرختی را از میان برد؛ ما برای ساختن این خواب پا خشتی هم ننهادهایم، یعنی این ناتوانی ساختهٔ تلاش ما نیست و با تلاش هم برطرف نمیشود.
هوش مصنوعی: بیان غفلتی که طلب من در آن فرو رفته از عهدهٔ عقل بیرون است؛ همانگونه که نقاش از کشیدن تصویر خواب رفتن پا ناتوان است، چون حالتی پنهان و نادیدنی است.
هوش مصنوعی: سرانجام باید سر به عالم نور برکشم؛ من مانند سایه از سحرگاه غافل نیستم، یعنی همچون سایه که با برآمدن آفتاب در نور محو میشود، این خواب و ماندگیام هم سرانجام به روشنایی میپیوندد.
هوش مصنوعی: ما مانند موجِ گوهر، مایهٔ آرامش و سکونیم؛ سرِ ما بر فرمان خواب پا نهاده است، یعنی همچون موج درون مروارید، حرکتمان در آرامش و ایستادگی است و به این ماندگی تن دادهایم.
هوش مصنوعی: ای بیدل، اگر دلت هوس رسیدن به منزل دارد تو برو؛ سهم ما شکستن کوشش است و تدبیرمان همان خواب رفتن پا، یعنی ما از راه رفتن دست کشیده و به ماندن تن دادهایم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.