هزار نغمه بهساز شکست ماستگره
به موی کاسهٔ چینی دل صداست گره
ز موج باز نشد عقدهٔ دلگرداب
بهکار ما همه دم ناخن آزماست گره
بهکوشش ازسرمقصدگذشتن آسان نیست
چو جاده رشتهٔ ما را در انتهاستگره
ز خبثگریهام ای غافلان نفس دزدید
به برشگال دم اسب را رواست گره
قناعتم نکشد خجلت زبان طلب
ز فرق تا قدمم یکگهر حیاست گره
به وادییکه پر افشانده استکلفت من
زگرد بادیه پیشانی هواست گره
چو تار سبحه در این دامگاه حیرانی
فلک بهکار من افکند هرکجاست گره
ز خویش مگذر و کوتاه کن ره اوهام
به تار جادهٔ این دشت نقش پاست گره
که غنچهگشت که آغوش گل نکرد ایجاد
به صبر کوش که اینجا گرهگشاست گره
تعلق من و ما سهل نشمری بیدل
تاملی که به تار نفس چهاست گره



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «گره» گرفتاریها و پیچیدگیهای هستی را با تصویرهایی چون ترک کاسهٔ چینی، گرداب، جاده، تسبیح و غنچه بیان میکند. شاعر میگوید گرههای کار با کوشش باز نمیشوند و فلک آنها را بر کار او افکنده است. در پایان راه را در صبر و بازگشت به خود میبیند، زیرا گره خود گرهگشاست، و ریشهٔ اصلی گرهها را تعلق به «من و ما» میداند.
هوش مصنوعی: در ساز شکستگی ما هزار نغمه گره خورده است. همان ترک باریکی که بر کاسهٔ چینیِ دل افتاده، خود گرهی است که صدا و ناله از آن برمیخیزد. شکستگی ما سرچشمهٔ نغمهٔ ماست.
هوش مصنوعی: موج هرگز نتوانست گره دل گرداب را باز کند. در کار ما نیز گره پیوسته ناخن تدبیر را میآزماید و با تلاش گشوده نمیشود.
هوش مصنوعی: با کوشش نمیتوان از مقصد گذشت و فراتر رفت. رشتهٔ ما مانند جاده است که در پایانش گرهی بسته است، و سفر سرانجام به بنبست میرسد.
هوش مصنوعی: ای غافلان، از آلودگی گریهام نفسم بند آمد و آن را فروبستم. همانگونه که در فصل بارانهای موسمی دُم اسب را گره میزنند تا به گل آلوده نشود.
هوش مصنوعی: قناعت من شرمندگی خواهش کردن را برنمیتابد. سراپای من چون گوهری است که گره حیا بسته شده و زبانم از طلب بسته است.
هوش مصنوعی: در بیابانی که اندوه من در آن بال گسترده، از گرد و غبار آن پیشانی هوا نیز گره خورده و درهم شده است.
هوش مصنوعی: در این دامگاه حیرت، کار من مانند رشتهٔ تسبیح است. فلک هر گرهی را که در هر جا بود بر کار من افکند.
هوش مصنوعی: از خود بیرون مرو و راه پندارها را کوتاه کن. بر رشتهٔ جادهٔ این دشت، هر نقش پا گرهی است، پس هر گامِ بیرون از خود گرفتاری تازهای میآفریند.
هوش مصنوعی: کدام غنچه بود که سرانجام به آغوش گشادهٔ گل بدل نشد؟ پس صبور باش، زیرا در این عالم خودِ گره است که گره را میگشاید، چنانکه غنچه خود به گل میشکفد.
هوش مصنوعی: بیدل، دلبستگی به «من» و «ما» را ساده مپندار. اندکی بیندیش که در رشتهٔ نفس چه گرههایی از همین خودبینی افتاده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به رشتهات اثر وهم مدعاست گره
تو گر زبند هوس واشوی کجاست گره
طلسم وحشتی ای بیخبر چه خود راییست
که شبنم تو به بال و پر هواست گره
ز آرمیدگی دل فریب امن مخور
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.