به رشتهات اثر وهم مدعاست گره
تو گر زبند هوس واشوی کجاست گره
طلسم وحشتی ای بیخبر چه خود راییست
که شبنم تو به بال و پر هواست گره
ز آرمیدگی دل فریب امن مخور
به هر شراری ازین سنگ شعلههاستگره
ره تردد اقبالکیست بگشاید
که از قلمرو ما تا پر هماستگره
نکرد سعی نفسها علاج کلفت دل
گداخت تار و ز سختی همان بجاستگره
ادب نفس شمر انتظار جلوهٔکیست
چو شمع بر سر مژگان نگاه ماستگره
سپند خوبش برآتش زدیم و خاک شدیم
هنوز بر لب ما عرض مدعاستگره
چو غنچهایکه شود خشک بر سر شاخی
در آستین امیدم کف دعاست گره
چو سبحه تفرقهٔ دل ز بس جنون اثرست
به ساز پیکرم از یکدگر جداستگره
زکار بسته بلند است قدر راست روان
در آن بساطکه نی قدکشد عصاستگره
نفس مسوز بهکلفت شماری اوهام
به قدر قطره درین بحر عقدههاستگره
چسان به عرض رسد حرف مدعا بیدل
که ناله در نفس ناتوان ماستگره



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: بیدل در این غزل با ردیف «گره» همهٔ بستگیها و دشواریهای هستی را برمیشمارد: گره هوس، گره دل، گره بخت، گره دعا و گره سخن. او در آغاز این گرهها را زادهٔ وهم و آرزو میداند و میگوید با رهایی از هوس گشوده میشوند. سپس ناتوانی خود را در گشودن آنها نشان میدهد: حتی پس از سوختن و خاکستر شدن، خواسته بر لب بسته مانده است. غزل با نالهای پایان مییابد که در نفس ناتوان شاعر گره خورده است.
هوش مصنوعی: گرهای که در رشتهٔ وجود تو هست، فقط اثر خیالِ خواهش و آرزوست. اگر از بند هوس رها شوی، دیگر گرهی در کار نیست.
هوش مصنوعی: ای بیخبر، تو طلسمی از وحشت و بیقراری هستی؛ این چه خودرأیی است که شبنمِ وجودت بر بال و پر هوا گره شده است؟ هستیِ سست تو چون شبنم بر هوا بسته است و پایدار نیست.
هوش مصنوعی: از آرامش ظاهری دل فریب ایمنی را نخور. در این سنگِ دل، هر شراری گرهی است که شعلههای فراوان در خود نهفته دارد.
هوش مصنوعی: چه کسی میتواند راه آمد و شد بخت و اقبال را بگشاید؟ از قلمرو ما تا بال هما، همهجا گره و بستگی است.
هوش مصنوعی: کوشش نفسها رنج و تیرگی دل را درمان نکرد. تار وجود گداخت و از میان رفت، اما گره از سختی هنوز بر جای خود مانده است.
هوش مصنوعی: نفس کشیدن را به رسم ادب اندک و شمرده کن، زیرا در انتظار جلوهٔ کسی هستیم. مانند شمع، نگاه ما بر سر مژگان گره خورده و ایستاده است.
هوش مصنوعی: مانند اسپند خود را بر آتش زدیم و خاکستر شدیم، اما هنوز بیان خواستهٔ ما بر لبمان گره مانده و گفته نشده است.
هوش مصنوعی: مانند غنچهای که بر سر شاخه خشک شود و هرگز نشکفد، کف دست دعای من در آستین امید گره مانده و باز نشده است.
هوش مصنوعی: از بس پراکندگی دل اثر جنون دارد، مانند تسبیح، گرههای پیکرم از یکدیگر جدا افتادهاند؛ دانههایی پراکنده بیهیچ پیوند.
هوش مصنوعی: ارج راستروان از همین گره و بستگی کارشان بالا میرود. در جایی که نی قد میکشد، گرههای آن برایش مانند عصا تکیهگاه میشوند.
هوش مصنوعی: نفس خود را با شمردن رنجهای خیالی نسوزان. در این دریای هستی، به شمار قطرهها گره و دشواری هست و شمردنشان پایانی ندارد.
هوش مصنوعی: بیدل، چگونه سخن خواستهمان گفته شود، وقتی ناله در نفس ناتوان ما گره خورده و بیرون نمیآید؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هزار نغمه بهساز شکست ماستگره
به موی کاسهٔ چینی دل صداست گره
ز موج باز نشد عقدهٔ دلگرداب
بهکار ما همه دم ناخن آزماست گره
بهکوشش ازسرمقصدگذشتن آسان نیست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.