عمریست گرد گردش رنگ خودیم ما
چون آسیا فلاخن سنگ خودیم ما
در یاد زندگی به عدم ناز میکنیم
رنگ حنای رفته ز چنگ خودیم ما
فرصت کجاست تا به تظلم جنون کنیم
دنبالهای ز گرد ترنگ خودیم ما
فکر وقار و خفّت کس در خیال کیست؟
کم نیست گر ترازوی سنگ خودیم ما
کو دور آسمان و کجا گردش زمان؟
سرگشتههای عالم بنگ خودیم ما
از هم گذشته است پی کاروان عمر
واماندهٔ شتاب و درنگ خودیم ما
نخجیرگاه عجز رهاییکمند نیست
هم خود ز رنگ جستهْ پلنگ خودیم ما
ای شمع! عافیتکده، تسلیم نیستیست
کشتینشین کام نهنگ خودیم ما
رسواییی به فطرت ناقص نمیرسد
مجنونقبا ز جامهٔ تنگ خودیم ما
از صنعت مصور رنگ حنا مپرس
دلدار گل به دست فرنگ خودیم ما
کس محرم ادبگه ناموس دل مباد
جایی رسیدهایم که ننگ خودیم ما
تا زندهایم تاب و تب از ما نمیرود
بیدل! به دل خلیده خدنگ خودیم ما



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این غزل بیدل همهٔ گرفتاری و سرگشتگی انسان را به خود او بازمیگرداند و با ردیف «خودیم ما» نشان میدهد که آسیا، شکار، نهنگ و تیر همه خود ماییم. گردش آسمان و روزگار بهانه است و رنج و ننگ و بیقراری از درون انسان برمیخیزد. تنها راه آسودگی را تسلیم و نیستی میداند و در پایان، بیدل خود را زخمیِ تیر خویش میخواند.
هوش مصنوعی: عمری است که گرد دگرگونی رنگ و احوال خود میچرخیم؛ مانند آسیا که سنگش به گرد خودش میگردد، ما هم فلاخنِ سنگ خودیم و خود را به گردش و پرتاب درمیآوریم. یعنی گرفتار خودیم و از خود بیرون نمیرویم.
هوش مصنوعی: با خیال زندگی بر نیستی فخر میفروشیم، در حالی که هستی ما مانند رنگ حنایی است که از دست رفته است؛ زندگیای که به آن مینازیم خود گذشته و ناپایدار است.
هوش مصنوعی: فرصتی نداریم که از ستم شکایت کنیم و دیوانگی نشان دهیم؛ ما خود دنبالهٔ گرد و غبار خودنمایی و هیاهوی خودیم و عمرمان در همین میگذرد.
هوش مصنوعی: کسی در اندیشهٔ سنگینی و سبکی و ارزش دیگران نیست؛ همین بس که ترازوی سنگ خود باشیم و خود را بسنجیم.
هوش مصنوعی: گردش آسمان و چرخش روزگار بهانه است؛ ما سرگشتگانِ مستیِ خیال و بنگ خودیم و سرگردانی ما از خود ماست.
هوش مصنوعی: کاروان عمر از هم گسسته و رفته است و ما در میان شتاب و درنگ خود درماندهایم؛ نه به کاروان میرسیم و نه آرام میگیریم.
هوش مصنوعی: در شکارگاه ناتوانی، کمندی برای رهایی نیست؛ ما خود پلنگی هستیم که از رنگ و نقش خود رمیده است و شکارچی و شکار خویشیم.
هوش مصنوعی: ای شمع، جای آسایش در تسلیم و نیستی است؛ ما مانند کسی هستیم که در کام نهنگ خود کشتی نشسته است و خودِ ما خطر ماست.
هوش مصنوعی: سرشت ناقص به رسوایی کامل نمیرسد؛ ما از تنگیِ جامهٔ خود قبای مجنون پوشیدهایم، یعنی دیوانگی ما از تنگی ظرفیت خود ماست.
هوش مصنوعی: از هنر نقاش در نقش رنگ حنا مپرس؛ ما خود مانند معشوق گلبهدستِ نقاشیهای فرنگی هستیم و این نقش و رنگ از خود ماست.
هوش مصنوعی: کاش هیچکس محرم حریم ادب و آبروی دل نشود؛ کار ما به جایی رسیده که مایهٔ ننگ خودیم.
هوش مصنوعی: بیدل خطاب به خود میگوید: تا زندهایم بیقراری و تب از ما نمیرود، زیرا تیری که در دل ما فرورفته تیر خود ماست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.