به هر بزمی که باشد جلوه فرما جوهرتیغش
به چشم زخم دلها سرمهگردد جوهرتیغش
زلال آبروها میزند موج از پر بسمل
به کوثر سر فرو نارد تمنا پرور تیغش
ز رنگ خویشگردد پایمال برق نومیدی
کف خونی که نگذارند برگرد سر تیغش
چو آن مصرع که هرحرفشکشد تا معنی رنگین
به قصد خون من جوهر بود بال وپرتیغش
توان خواند از غرور حسن عجز حال مشتاقان
خطی جز سرنوشت ما ندارد دفتر تیغش
تغافل پیشهای درکار ابروی کجش دارد
کجا شور شهیدان بشنودگوشکر تیغش
به خون بسملیگر تهمتآلود هوسگردد
شفق بر خود تپد از رشک دامان تر تیغش
به بحر عشق هر موج از حبابی سرخوش است اما
سری کو تا به عرض گردش آرد ساغر تیغش
ندارد موج هرگز درکنار بحر آسودن
به این شوخی چسان خوابیده جوهر در بر تیغش
در این محفلکه یک خواب فراموش است راحتها
کجا پهلو نهد کس گر نباشد بستر تیغش
به قطع زندگی بیدل نفس مهلت نمیخواهد
رموز بینیامی روشن است از پیکر تیغش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل سراسر در وصف «تیغ» معشوق است، تیغی که گاه همان ابروی خمیدهٔ اوست، و کشته شدن به آن را آرزو و افتخار عاشق میداند. شاعر جوهر تیغ را سرمه، موج، بال و پر، دفتر سرنوشت و بستر آسایش میخواند و محرومیت از آن را ناامیدی بزرگ میشمارد. در پایان میگوید زندگی برای بریده شدن به فرصتی نیاز ندارد، زیرا تیغ معشوق همیشه آخته و آماده است.
هوش مصنوعی: در هر مجلسی که خطها و نقشهای درخشان تیغ معشوق جلوه کند، همان جوهر تیغ برای دلها مانند سرمهای میشود که چشمزخم را دور میکند؛ یعنی زخم تیغ او برای دلها مایهٔ ایمنی و شفاست.
هوش مصنوعی: از بال و پر کشتهٔ تیغ او آبِ آبرو موج میزند؛ کسی که آرزوی تیغ او را در دل میپرورد، به حوض کوثر هم سر فرود نمیآورد، چون کشته شدن به تیغ او را برتر از هر نعمت بهشتی میداند.
هوش مصنوعی: آن مشت خونی که نگذارند گرد سر تیغ او بگردد و قربانش شود، از شرمِ رنگ خود زیر برق ناامیدی پایمال میشود؛ محروم ماندن از کشته شدن به دست او بدترین ناکامی است.
هوش مصنوعی: مانند مصراعی که هر حرفش خواننده را به معنایی رنگین میرساند، جوهرِ تیغ او بال و پری است که به قصد ریختن خون من میپرد.
هوش مصنوعی: از غرور زیبایی او میتوان ناتوانی و درماندگی عاشقان را خواند؛ دفتر تیغ او جز سرنوشت ما، که کشته شدن است، هیچ نوشتهای ندارد.
هوش مصنوعی: معشوق در کار ابروی خمیدهٔ خود، که مانند تیغ است، بیاعتنایی پیشه کرده است؛ گوش ناشنوای تیغ او کجا فریاد و شور شهیدان را میشنود؟
هوش مصنوعی: اگر تیغ او به خون کشتهای آلوده شود و تهمت هوس بر آن بنشیند، شفق از رشکِ دامنِ خونآلودِ آن تیغ بر خود میتپد.
هوش مصنوعی: در دریای عشق هر موجی از حبابی سرمست و خشنود است، اما سری کجاست که لایق باشد ساغرِ تیغ او را به گردش درآورد، یعنی سری که فدای تیغ او شود؟
هوش مصنوعی: موج هرگز در کنار دریا آرام نمیگیرد؛ پس شگفتا که جوهر تیغ او، که مانند موج است، با این همه شوخی و بیقراری چگونه در آغوش تیغ آرام خفته است.
هوش مصنوعی: در این دنیا که همهٔ آسایشها تنها خوابی فراموششده است، اگر تیغ او بستر نباشد، کسی کجا میتواند پهلو بر زمین بگذارد و بیاساید؟ آرامش حقیقی فقط کشته شدن به تیغ اوست.
هوش مصنوعی: بیدل، برای بریدن رشتهٔ زندگی به فرصتِ حتی یک نفس نیازی نیست؛ رازِ بینیام بودن، یعنی آمادگیِ همیشگیِ کشتن، از پیکر برهنه و آختهٔ تیغ او آشکار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
به رنگیکجکلاه افتاده خم در پیکر تیغش
که از حیرت محرف میخورد صورتگر تیغش
به جوی برگ گل آب از روانی دست میشوید
به سعی خون ما نتوان گذشت از معبر تیغش
در این محفل بساط راحتی دیگر نمیباشد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.