ای قاصد تحقیق ز تسلیم مددگیر
هر چند رهت تا سر زانوست بلد گیر
فرصت اثر کاغذ آتش زده دارد
چشمی به خیال آب ده و عمر ابد گیر
پس از توگذشتهست غبار رم فرصت
زین مدّ امل آب به غربال و سبد گیر
بی مغزی از این بحر فتادهست به ساحل
گیرم گهرت آینه پرداخت ز بد گیر
خلقی به غبار هوس پوچ نفس سوخت
چندی تو هم از وهم پی جان و جسد گیر
قدرت به جز اخلاق ز مردان نپسندد
گیرایی اگر دست دهد ترک حسد گیر
گرتربیت خلق بد و نیک ضروری است
چون زر سر بیمغز خران زیر لگد گیر
ناموس غنا درگروکسوت فقرست
گر آب رخ آینه خواهی به نمد گیر
کارت به خود افتاده، چه دنیا و چه عقبا
هرگاه قبول خودی اینها همه رد گیر
جز ذات احد نیست، چه تشبیه و چه تنزیه
خواهی صنم ایجاد کن و خواه صمد گیر
بیدل غم آوارگی دیر و حرم چند
آن راه که دور از بر خویش است بلد گیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر رهرو حقیقت را به تسلیم، غنیمت شمردن فرصت گذرا و رها کردن آرزوهای دراز و هوسهای پوچ فرا میخواند. او اخلاق نیک، ترک حسد و فقر درویشانه را مایهٔ آبروی حقیقی میداند و منیت را سبب بیحاصل شدن دنیا و آخرت میشمارد. در پایان به وحدت وجود میرسد: جز ذات یگانه چیزی نیست، پس آوارگی میان بتکده و کعبه بیهوده است و راه حقیقی در درون خود آدمی است.
هوش مصنوعی: ای جوینده و رهرو حقیقت، از تسلیم و رضا یاری بگیر. هرچند راه تو کوتاه است و فقط تا سر زانوست، یعنی به درون خودت و به حال مراقبه میرسد، باز هم راهنما بگیر.
هوش مصنوعی: فرصت مانند کاغذی است که آتش گرفته و جرقهاش در یک لحظه خاموش میشود. چشمت را به یاد و خیال محبوب به اشک بنشان تا از همین لحظه عمر جاودان به دست آوری.
هوش مصنوعی: غبار فرصتِ گریزان از کنار تو گذشته و پشت سرت مانده است. با این آرزوهای دراز گویی میخواهی آب را با غربال و سبد نگه داری، یعنی کوشش تو بیهوده است.
هوش مصنوعی: از این دریا فقط چیزهای پوچ و بیمغز به ساحل افتاده است. گیرم که گوهر وجود تو آینه را صیقل داده و پاک باشد، باز هم خود را از بدی دور نگه دار.
هوش مصنوعی: گروهی از مردم نفس خود را در غبار هوسهای پوچ سوزاندند و تباه کردند. تو هم چندی از روی وهم و پندار در پی جان و تن باش. این سخن طعنه است، یعنی تو هم به همان راه بیهوده میروی.
هوش مصنوعی: خداوند از مردان چیزی جز اخلاق نیک نمیپسندد. اگر توانِ گرفتن چیزی داری، دست از حسد بکش.
هوش مصنوعی: اگر تربیت مردم خوب و بد لازم است، سرِ بیمغزِ نادانان را مانند زر که زیر ضربه چکش ناب میشود، زیر لگد بگیر. یعنی با نادانان باید سختگیر بود.
هوش مصنوعی: آبروی توانگری حقیقی در گرو جامهٔ فقر است. همانطور که آینه را با نمد جلا میدهند، اگر روشنی و آبروی آینه میخواهی آن را از نمدِ درویشی بجوی.
هوش مصنوعی: کار تو با خود توست، چه دنیا باشد و چه آخرت. هرگاه به خودی و منیت خود تن دادی، همهٔ اینها را مردود و بیحاصل بدان.
هوش مصنوعی: جز ذات یگانهٔ خداوند چیزی در میان نیست، چه او را به چیزی همانند کنی و چه از همانندی پاکش بدانی. خواهی بت بساز و خواهی خدای بینیاز را بپرست، هر دو به همان یگانه بازمیگردد.
هوش مصنوعی: ای بیدل، تا کی غم سرگردانی میان بتکده و کعبه را میخوری؟ برای راهی که تو را از خودت دور میکند راهنما بگیر. یعنی راه حقیقی درون توست و آوارگی بیرونی تو را از آن دور میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.