گر آرزوی رستن از این دامگهکنید
آرایش بساط پر و بال تهکنید
چندان دماغ جهد ندارد شکست رنگ
از دست سوده نقش دو عالم تبهکنید
آزاده است نور دل از اقتباس غیر
قطع نظر ز منت خورشد و مه کنید
کمفرصتی خجالت سعیکروفر است
از حرص عذرخواهی تخت وکله کنید
شب پردهدار صبح قیامت نمیشود
موی سپید چند به صنعت سیهکنید
پیش از اجل تهیهٔ مردن کمال ماست
آن بهکه فکربیگه خود را پگهکنید
زبن پارسایییکه سر و برگ خجلت است
طاعتکجاست،کاش دو روزیگنهکنید
گر خامشی چراغ فروزد در این بساط
چون شخص سرمه خورده نفس را نگهکنید
دیر و حرم به سیر گریبان نمیرسد
در عالمیکه بار هوس نیست رهکنید
شایستهٔ قبول عدم عرض نیستیست
رویی که نیست جانب آن بارگه کنید
ناقدردان ذرّه ز خورشید عافلست
بیدلگداست، شرمی از آن پادشه کنید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دعوتی است به رهایی از دام دنیا از راه ترک تلاشهای خودنمایانه، بینیازی از دیگران و آمادگی برای مرگ پیش از رسیدن آن. شاعر پارسایی ریاکارانه را نکوهش میکند، خاموشی و سیر در درون را برتر از دیر و حرم میداند و نیستی را تنها هدیهٔ پذیرفتنی درگاه فنا میشمارد. در پایان، بیدل خود را گدایی کوچک چون ذره مینامد و میگوید بیقدر دانستن ذره، غفلت از خورشید است.
هوش مصنوعی: اگر میخواهید از این دام دنیا رها شوید، بساط پر و بال و آرایش خود را جمع کنید و فرو نهید؛ رهایی در ترک تکاپو و خودنمایی است نه در پرواز.
هوش مصنوعی: رنگِ پریده توان و حوصلهٔ تلاش بسیار ندارد؛ با دستی که از ناامیدی به هم میسایید، نقش هر دو جهان را پاک و نابود کنید.
هوش مصنوعی: روشنایی دل از وام گرفتن نور از دیگران بینیاز است؛ پس از منت خورشید و ماه چشم بپوشید.
هوش مصنوعی: کوتاهی فرصت عمر، تلاش و جلال و شکوه را شرمنده میکند؛ پس به جای آزمندی، از تخت و کلاه شاهی عذر بخواهید و آن را رها کنید.
هوش مصنوعی: تاریکی شب نمیتواند پوشانندهٔ صبح قیامت باشد؛ تا کی موی سپید پیری را با رنگ سیاه میکنید؟ پیری و مرگ را با حیله نمیتوان پنهان کرد.
هوش مصنوعی: آماده شدن برای مردن پیش از رسیدن اجل کمال ماست؛ بهتر است اندیشهای را که دیر و در پایان عمر میکنید، زود و به هنگام انجام دهید.
هوش مصنوعی: این پارسایی ریاکارانه که سرمایهٔ شرمندگی است، طاعت راستین نیست؛ ای کاش چند روزی گناه کنید تا دستکم از خودبینی رها شوید.
هوش مصنوعی: اگر میخواهید خاموشی در این مجلس چراغ معرفت را روشن کند، مانند کسی که سرمه خورده و صدایش گرفته، نفس و سخن خود را نگه دارید.
هوش مصنوعی: سیر در بتکده و کعبه به پای سیر در گریبان خویش و دروننگری نمیرسد؛ به عالمی سفر کنید که بار هوس در آن نیست.
هوش مصنوعی: آنچه شایستهٔ پذیرش در درگاه عدم و فنا است، عرضهٔ نیستی است؛ پس رویِ نبودن و نیستی خود را به سوی آن درگاه کنید.
هوش مصنوعی: کسی که قدر ذره را نمیداند از خورشید هم غافل است؛ بیدل گدایی خوار است، اما از آن پادشاهی که این گدا به او منسوب است شرم کنید و او را حقیر نشمارید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.