عالم همه زین میکده بیهوش برآمد
چون باده ز خم بیخبر از جوش برآمد
چندانکه گشودیم سر دیگ تسلی
سرپوش دگر از ته سرپوش برآمد
حرفی به زبان آمده صد جلدکتابست
عنقا به خیال که فراموش برآمد
ای بیخبران چارهٔ فرمان ازل نیست
آهیکه دل امروز کشد دوش برآمد
بیمطلبی آینه، جمعیت دلهاست
موجگهر از عالم آغوش برآمد
کیفیت مو داشت گل شیب و شبابت
پیش ازکفن این جلوه سیهپوش برآمد
این دیر خرابات خیالیست که اینجا
تا شعلهٔ جواله قدحنوش برآمد
دونطبع همان منفعل عرض بزرگیست
دستار نمود آبله پاپوش برآمد
بر منظر معنیکه ز اوهام بلندست
نتوان به خیالات هوس گوش برآمد
صد مرحله طیکرد خرد در طلب اما
آخرپی ما آن طرف هوش برآمد
از نغمهٔ تحقیق صدایی نشنیدیم
فریاد که ساز همه خاموش برآمد
دیدیم همین هستی ما زحمت ما بود
سر آخر کار آبلهٔ دوش برآمد
بیدل مثل کهنهٔ افسانهٔ هستی
زین گوش درون رفت و از آن گوش برآمد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل دربارهٔ بیخبری انسان از حقیقت هستی است. جهان مست و غافل است، آرامش در پس پردههای پیاپی پنهان میماند و تقدیر ازلی گریزناپذیر است. عقل با همهٔ جستوجو به معنا نمیرسد و از حقیقت صدایی شنیده نمیشود. سرانجام شاعر خود هستی را رنج و باری بر دوش میبیند و افسانهٔ آن را سخنی میداند که از یک گوش وارد و از گوش دیگر بیرون میرود.
هوش مصنوعی: همهٔ جهان از این میکدهٔ هستی مست و بیهوش بیرون آمد؛ همانگونه که شراب از خم بیرون میآید بیآنکه از جوشیدن خود خبر داشته باشد.
هوش مصنوعی: هرچه سرپوش دیگِ آرامش و تسلی را برداشتیم، زیر آن سرپوشی دیگر پیدا شد؛ یعنی آرامش حقیقی هرگز به دست نیامد و هر پرده پردهٔ دیگری در پی داشت.
هوش مصنوعی: هر سخنی که بر زبان آمد به اندازهٔ صد جلد کتاب شرح و تفسیر یافت، اما حقیقت که مانند سیمرغ تنها در خیال است، از یادها رفت و ناپیدا ماند.
هوش مصنوعی: ای غافلان، از حکم ازلی گریزی نیست؛ آهی که دل امروز میکشد، از دیروز و از پیش مقدر شده و برآمده است.
هوش مصنوعی: آینه چون خواستهای ندارد همه را در خود جمع میکند؛ بیمطلبی مایهٔ آرامش و جمعیت دلهاست، چنانکه موجِ گوهر از آغوش گشوده و پذیرنده پدید میآید.
هوش مصنوعی: پیری و جوانی تو حالتی مانند موی سیاه و سفید داشت؛ پیش از آنکه کفن سفید بپوشی، این جلوهٔ زندگی جامهٔ سیاه سوگ پوشید.
هوش مصنوعی: این دنیا میخانهای خیالی و ناپایدار است؛ در آن، هر کس جام نوشید مانند آتشگردانی بود که دایرهای خیالی و گذرا میسازد.
هوش مصنوعی: آدم فرومایه از ادعای بزرگی شرمسار میماند؛ چیزی که خود را دستار و مایهٔ سربلندی نشان میداد، سرانجام آبلهای شد که در کفش مینشیند.
هوش مصنوعی: به بلندی منظر معنا که از گمانها برتر است، نمیتوان با خیالهای هوسآلود و شنیدن پندارها رسید.
هوش مصنوعی: خرد صد منزل در جستوجو پیمود، اما سرانجام ردّ ما در آن سوی هوش و عقل پیدا شد؛ یعنی حقیقت ما فراتر از عقل است.
هوش مصنوعی: از نغمهٔ حقیقت هیچ صدایی نشنیدیم؛ افسوس که همهٔ سازها خاموش بودند و کسی از حقیقت خبری نداد.
هوش مصنوعی: دریافتیم که همین هستی ما رنج ماست؛ سرِ ما در پایان کار چون آبلهای بر دوش بود، یعنی باری دردناک.
هوش مصنوعی: بیدل، افسانهٔ کهنهٔ هستی مانند آن مثل معروف است که از این گوش وارد شد و از آن گوش بیرون رفت؛ کسی از آن پند نگرفت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.