زیوری نو باز بر سقف کهن بر بسته اند
گوهر شب تاب بر دریای اخضر بسته اند
بر وطای آسمان کاندر نظر نیلوفریست
نرگس خوش چشم بر نیلوفر تر بسته اند
صد طلسم بوالعجب در ظلمت اسکندری
بر سر این طارم آیینه پیکر بسته اند
خون شب یعنی شفق چون خون دارا ریخته است
تا درین صورت طلسمی چون سکندر بسته اند
گفتم این شهباز گردون آشیان پنهان چراست؟
یا چرا بر روی او درهای خاور بسته اند؟
مرغ عرشی گفت کان شهباز رفت از رشگ آنک
زنگل زرین به پای زاغ شب بر بسته اند
نقرگان سیمکش یعنی حریفان صبوح
بزم را از جام زر، ده جای زیور بسته اند
راه شکر خنده بگشادند بر لبها چو صبح
شاهدانی کز دو لب تبها به شکر بسته اند
از پی یک شیشه سِیْکی سبکروحان غم
سنگها در شیشه چرخ مدور بسته اند
وز برای دفع یأجوج هوس از آب خشک
خاک پاشان بین که سد بر آتش تر بسته اند
نقد جان بنهاده اند اندر پی مشتی محک
رغم کم عقلان که دل در بیشی زر بسته اند
نی نشان صبح کو سلطان نشان مشرق است
شمع مجلس را از آتش بر سر افسر بسته اند
شمع هر شب اشگ ریزی می کند با من از آنک
کارهای من چو اشگ شمع یکسر بسته اند
حلقه زر کوفتم هم زرد و هم سر کوفته
کز قلندر خانه ام چون حلقه بر در بسته اند
بر سپهر گندناگون مهره های بوالعجب
حقه پر مرهم انصاف را سر بسته اند
با غم دم سرد، بار وحشتم بر دل نشست
این تنور گرم را نانی دگر در بسته اند
در که بندم دل که چون صاحبدلان از شش جهت؟
همت اندر فر شاه هفت کشور بسته اند
خضر اسکندرنشان، یعنی قزل کز فر او
پرتوی بر جبهت خورشید انور بسته اند
آن قدر خان دوم کز فضلهای قدر او
طاق چارم طارم پیروزه منظر بسته اند
حرز اعظم نام او آمد که روزی هفت بار
حاملان عرشیش هر هشت بر پر بسته اند
از برای خطبه اش گر سکه برد از روی ظلم
در ازل از نه فلک نه پای منبر بسته اند
موج می زد فتنه از تیغش جهان سدی ببست
یارب این سد پیش این دریا، چه در خور بسته اند!
گاو گردون را به پروار از ازل تا این زمان
از پی قربان شاه عدل پرور بسته اند
شعله را خوش روی چمن برگ سمن بر خویشتن
تیغ او کرده است و مردم بر سمندر بسته اند
با متاع قدر او در چار سوی خاک و آب
قدسیان درهای دکان فلک در بسته اند
نعل اسبش میخ چشم آمد ولیک آن فرقه را
کز خری حاشا دل اندر یک سم خر بسته اند
از دم سرد حسودش کوست چون سگ نان طلب
آب را در تیر مه بر خاک اغبر بسته اند
بر عروس مملکت گر بسته شد خصمش رواست
خود برو عقد نکال اول مزور بسته اند
نیستی یارب که چون در پای ماچان اوفتاد
از دو دست او که آب آسمان بر بسته اند
از برای صفه یارب! ز راه کهکشان
بر سپهر طاقدیس این هفت معبر بسته اند
او گشاید ملک هفت اقلیم و بر دعوی من
آنکه اعداد فلک هر هفت محضر بسته اند
هیبتش طوفان موج انگیز و عفوش کشتی است
کز برای عصمت نوح پیمبر بسته اند
ای خطابخشی که خاک آستانت همچو حرز
نیران چرخ بر بازوی اختر بسته اند
دشمنان بر دل ز تو ده جای نشتر خورده اند
دوستان از خلق تو صد دسته نستر بسته اند
ماه اگر خود را شبی در رشته قدرت کشد
دان که او را یکشبه در عقد گوهر بسته اند
نقش نامت خوانده اند از پیش و پس بر سطح آب
هم به فر نقش نامت نقش ششتر بسته اند
تو شه موسی کفی چارم فلک هرون تست
زان جلاجل بر وی از مهر منور بسته اند
نامه فتح تو ای باز سپید کاینات
ساکنان سدره بر پر کبوتر بسته اند
با صهیل تازیانت توسنان حادثات
بر شب آخورهای گیتی سخت لاغر بسته اند
زانکه هست از روی صورت چون دم بکران تو
شاهدان، دل در سر زلف معنبر بسته اند
هم تک او چون شود صرصر که چون اوران گشاد
طور سینا گوی اندر پای صرصر بسته اند
رومیان از تازیانت شیهه ای بشنوده اند
نعره های الامان در قصر قیصر بسته اند
گرچه در ملک عراقی خیمه حکم ترا
نیکوان پیش و پس اندر هند و کشمر بسته اند
خاتم سنجر تو خواهی داشت می دانم از آنک
با تو سعدان فلک هم عهد سنجر بسته اند
طره ای بر رایتت کو راست بالا دلبریست
همچو چشم آهوان از مشگ اذفر بسته اند
پرچمش نامست و بر چشمش نهد هر روز فتح
تاش بر بالای آن معشوق دلبر بسته اند
جد تو اسکندر ثانی است کز بهر بقاش
از در او تا فنا صد سد دیگر بسته اند
کس نگنجد با شما در ملک زیرا کس نگفت
گاو در زنجیر با شیر دلاور بسته اند
تاج بخش است او و تو عالم ستانی زین سبب
ملک و دین در هر دو همتا و برابر بسته اند
تا بود معلوم خاصان کاین طلسم آدمی
ابتدا از آب و خاک و باد و آذر بسته اند
تا شعاع صبح سوزد هر سحر چون عود خام
گوهری کان را برین سر بسته مجمر بسته اند
دامن عمر تو گردآلود یک وحشت مباد
زانکه در عمرت صلاح خلق بی مر بسته اند
نصرت عالم گشایت باد در حرز خدای
خود ملایک بر میانت حرز اکبر بسته اند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف زیباییها و عظمتهای آسمانی و زمینی میپردازد و از نشانههای قدرت و شکوه طبیعت و انسان سخن میگوید. شاعر با استفاده از عناصر مختلفی چون نور، رنگها و نمادهای دینی، تصویری از کمال و جمال ارائه میدهد. در این شعر، شگفتیهای آفرینش و تأثیرات خاص آن بر زندگی انسانی به تصویر کشیده میشود، همچنان که به قدرت خالق و جهانی پر از زیبایی اشاره میکند. شاعر در پایان به امید پیروزی و نصرت میپردازد و خواهان حفاظت و برکت از سوی خداوند برای مخلوقاتش است.
هوش مصنوعی: بار دیگر بر سقف کهنهٔ آسمان زیوری تازه آویختهاند و ستارگانِ درخشان را چون گوهرهای شبتاب بر دریای سبزِ فلک نشاندهاند.
هوش مصنوعی: بر پوشش آسمان که به چشم، رنگ نیلوفر دارد، ستارگان را مانند نرگسهای زیباچشم بر نیلوفرِ تازه نشاندهاند.
هوش مصنوعی: در تاریکیِ شب که مانند ظلمتی است که اسکندر در آن به دنبال آب حیات رفت، صدها طلسم شگفت، یعنی ستارگان، بر این گنبدِ آینهمانند بستهاند.
هوش مصنوعی: شفق که خونِ شب است، مانند خون دارا ریخته شده تا در این صورت، طلسمی همچون اسکندر بسازند؛ یعنی شب و شفق را به نبرد اسکندر و دارا مانند کرده است.
هوش مصنوعی: پرسیدم چرا این شاهبازی که آشیانش آسمان است، یعنی خورشید، پنهان شده؟ و چرا درهای مشرق را به رویش بستهاند؟
هوش مصنوعی: پرندهٔ عرشی پاسخ داد که آن شاهباز از حسادت رفته است، چون بر پای زاغِ سیاهِ شب زنگولهٔ زرین، یعنی ماه و ستارگان، بستهاند.
هوش مصنوعی: همپیالگانِ بادهٔ بامدادی که چون نقرهکاران سیمکشاند، مجلس را با جامهای زرین در جاهای بسیار آراستهاند.
هوش مصنوعی: زیبارویانی که تبخالِ لبشان را با شکر بستهاند، مانند صبح، خندهٔ شیرین را بر لبها گشودند.
هوش مصنوعی: سبکروحانی که غم را سبک میگیرند، برای یک شیشه شراب، شیشهٔ آسمان گردان را به سنگ کوفتهاند؛ یعنی به خاطر شراب با گردش فلک درافتادهاند.
هوش مصنوعی: و ببین این خاکسارانِ رند را که برای دفع یأجوجِ هوس، با آبی خشک یعنی جام، بر آتشی تر یعنی شراب، سدی بستهاند.
هوش مصنوعی: آنان نقد جان را در راه مشتی محک یا اندکی شراب گذاشتهاند، به کوریِ چشمِ کمخردانی که دل به فزونیِ زر بستهاند.
هوش مصنوعی: آنچه بر سر شمع مجلس میبینی نشانهٔ صبح، یعنی نشانِ سلطانِ مشرق، نیست؛ بلکه بر سر شمع تاجی از آتش بستهاند.
هوش مصنوعی: شمع هر شب همراه من اشک میریزد، زیرا همهٔ کارهای من مانند اشکِ شمع که میبندد و سفت میشود، فروبسته و گرهخورده است.
هوش مصنوعی: مانند حلقهٔ زرینِ در، رنگپریده و سرکوفته بر در کوبیدم، چون مرا مانند حلقه بیرونِ در نگه داشته و درِ قلندرخانه را به رویم بستهاند.
هوش مصنوعی: بر آسمانِ سبزرنگ، حقهبازان مهرههای شگفتی دارند و سرِ حقهای را که پر از مرهمِ انصاف است بستهاند؛ یعنی فلک انصاف را از ما دریغ کرده است.
هوش مصنوعی: با دمِ سردِ غم، بار تنهایی و هراس بر دلم نشست؛ گویی در این تنورِ گرمِ دل، نانی دیگر از رنج چسباندهاند.
هوش مصنوعی: دل به چه کسی ببندم، وقتی همهٔ صاحبدلان از هر شش سو همت خود را به فرّ و شکوهِ شاهِ هفت کشور بستهاند؟
هوش مصنوعی: آن شاه خضرِ اسکندرنشان یعنی قزل است که از فرّ او پرتوی بر پیشانی خورشیدِ درخشان بستهاند.
هوش مصنوعی: او قدرخانِ دوم است که از فزونیِ مقام و قدرِ او، طاقِ چهارمِ گنبدِ فیروزهای، یعنی فلکِ خورشید، را ساختهاند.
هوش مصنوعی: نامِ او بزرگترین تعویذ است، چنان که هر هشت فرشتهٔ حاملِ عرش روزی هفت بار آن را بر بال خود میبندند.
هوش مصنوعی: برای خواندنِ خطبه به نام او، و چون نشانِ ستم را از سکهها برداشت، از ازل از نه فلک نه پلهٔ منبر ساختهاند.
هوش مصنوعی: فتنه موج میزد و جهان از شمشیر او سدی در برابرش بست؛ خدایا این سد چه شایسته در برابر این دریای فتنه ساخته شده است!
هوش مصنوعی: گاوِ آسمان، یعنی برج ثور، را از ازل تا امروز به پروار بستهاند تا قربانیِ شاهِ عدالتپرور شود.
هوش مصنوعی: شمشیرِ او شعلهٔ آتش را برای خود چون برگ یاسمن در چمن خوش و دلپذیر کرده است، و مردم این ویژگی آتشخواری را به سمندر نسبت دادهاند.
هوش مصنوعی: در برابر کالای قدر و مقامِ او در بازارِ جهانِ خاک و آب، فرشتگان درهای دکانِ فلک را بستهاند، چون کالایی همپایهٔ آن ندارند.
هوش مصنوعی: نعلِ اسبِ او میخی در چشم دشمنان شد، بهویژه آن گروهی که از نادانی، دور از ما، دل به سمِ خری بستهاند؛ یعنی دل به فرومایگان سپردهاند.
هوش مصنوعی: دم سرد حسودِ ممدوح، که مانند سگ دنبال نان است، چنان سرد است که آب را حتی در ماه تیر و گرمای تابستان بر خاک تیره یخ میبندد.
هوش مصنوعی: اگر دشمن ممدوح خود را به عروس پادشاهی بست و مدعی آن شد، رواست که گرفتار شود؛ زیرا پیمان کیفر از همان آغاز با او بسته شده و ادعایش دروغین بوده است.
هوش مصنوعی: خدایا، مگر نه این است که نیازمندی و نیستی در پای او افتاد و از میان رفت؛ زیرا دو دست بخشندهاش راه باران آسمان را بسته و از آن بینیاز کرده است؟
هوش مصنوعی: خدایا، برای ایوان و صفهٔ او بر آسمانِ طاقمانند، از راه کهکشان هفت گذرگاه ساختهاند.
هوش مصنوعی: او سرزمین هفت اقلیم را میگشاید و بر درستی این ادعای من، هر هفت ستارهٔ آسمان گواهینامه نوشتهاند.
هوش مصنوعی: هیبت او مانند طوفانی موجخیز است و بخشش او مانند کشتیای است که برای نجات نوح پیامبر ساختهاند.
هوش مصنوعی: ای بخشایندهٔ خطاها، ستارگان درخشان آسمان خاک آستان تو را مانند تعویذ بر بازوی اختران بستهاند.
هوش مصنوعی: دشمنان از تو بارها زخم نیشتر بر دل خوردهاند و دوستان از خوی خوش تو صد دسته گل نسترن چیده و بستهاند.
هوش مصنوعی: اگر ماه شبی خود را در رشتهٔ فرمان و قدرت تو درآورد، بدان که در یک شب او را در گردنبندی از گوهر نشاندهاند و ارجمند شده است.
هوش مصنوعی: نقش نام تو را از هر سو حتی بر سطح آب خواندهاند و به برکت همین نقش نام تو، نقشهای پارچههای گرانبهای شوشتر را پدید آوردهاند.
هوش مصنوعی: تو پادشاهی با دستی چون دست موسی هستی و فلک چهارم، یعنی خورشید، هارون توست؛ از این رو از خورشید تابان زنگولههایی بر او بستهاند.
هوش مصنوعی: ای باز سفید جهان، فرشتگانِ ساکن سدره نامهٔ پیروزی تو را بر بال کبوتر بسته و به همهجا فرستادهاند.
هوش مصنوعی: از شیههٔ اسبان تازی تو، اسبان سرکش حوادث را در آخورهای شبانهٔ جهان، نزار و لاغر بستهاند؛ یعنی حوادث در برابر تو رام و ناتوان شدهاند.
هوش مصنوعی: چون زلف خوشبوی زیبارویان از نظر ظاهر به دم مادیانهای جوان تو میماند، زیبارویان دل به سر زلف عنبرین خود بستهاند.
هوش مصنوعی: باد تند چگونه همپای اسب تو شود؟ وقتی اسب تو تاخت، کوه طور را چون گویی در پای باد بستهاند و باد از او عقب ماند.
هوش مصنوعی: رومیان شیههای از اسبان تازی تو شنیدهاند و از ترس، فریادهای «امان» در کاخ قیصر برخاسته است.
هوش مصنوعی: با آنکه خیمهٔ فرمانروایی تو در سرزمین عراق برپاست، نیکان طنابهای آن را از پیش و پس تا هند و کشمیر کشیدهاند؛ یعنی فرمان تو تا آنجا رسیده است.
هوش مصنوعی: میدانم که تو انگشتری پادشاهی سنجر را به دست خواهی آورد، زیرا دو ستارهٔ سعد آسمان با تو همان پیمانی را بستهاند که با سنجر بسته بودند.
هوش مصنوعی: بر پرچم تو منگولهای است که مانند دلبری بلندبالاست و آن را همچون چشم آهوان از مشک ناب ساختهاند.
هوش مصنوعی: پرچم او نامآور است و پیروزی هر روز بر آن چشم میدوزد و آن را گرامی میدارد، زیرا آن را بر قامت آن معشوقِ دلبر بستهاند.
هوش مصنوعی: نیای تو اسکندر دوم است که برای ماندگاری او، از درگاهش تا راه نابودی صد سد دیگر بستهاند تا فنا به او راه نیابد.
هوش مصنوعی: هیچکس در پادشاهی با شما شریک نمیشود، زیرا هیچکس نگفته است که گاو را با شیر دلاور در یک زنجیر بستهاند.
هوش مصنوعی: او تاجبخش است و تو جهانگیر؛ از این رو پادشاهی و دین در هر دوی شما بهطور برابر و همسان استوار شده است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که برگزیدگان میدانند این طلسم وجود آدمی را از آغاز از آب و خاک و باد و آتش ساختهاند، پاینده باشی.
هوش مصنوعی: و تا زمانی که پرتو صبح هر سحرگاه گوهر خورشید را، که در این آتشدان سربستهٔ آسمان نهادهاند، مانند عود خام بسوزاند و برافروزد.
هوش مصنوعی: دامن عمر تو هرگز به گرد هیچ ترس و هراسی آلوده مباد، زیرا صلاح و آسایش مردمِ بیشمار به عمر تو بسته است.
هوش مصنوعی: پیروزی جهانگشای تو در پناه خدا باشد؛ فرشتگان خود بزرگترین تعویذ را بر کمر تو بستهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زیوری از نو بدین چرخ کهن بر بسته اند
گوهری شاهد برین دریای اخضر بسته اند
شب روان گلشن نیلوفری را همچو صبح
رویها بگشاده اند این بار و زیور بسته اند
از شفق صد جرعه بین در طاس گردون ریخته
[...]
از شکوفه شاهدان باغ معجر بستهاند
نوعروسان چمن را زر و زیور بستهاند
نقشبندان طبیعت گوییا بر شاخ گل
نقشهای تازه از یاقوت و از زر بستهاند
بس که در بستان ریاحین سایبان گستردهاند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.