زیوری از نو بدین چرخ کهن بر بستهاند
گوهری شاهد برین دریای اخضر بستهاند
شبروان گلشن نیلوفری را همچو صبح
رویها بگشادهاند این بار و زیور بستهاند
از شفق صد جرعه بین در طاس گردون ریخته
تا ز ظلمت طرهای بر روی اختر بستهاند
در افق خونریز خورشید است و خونآلود از اوست
این تتق کز باختر تا حدّ خاور بستهاند
زاغ شب بر ره هزاران بیضهٔ زرّین نهاد
تا به مغرب طغرل خورشید را پر بستهاند!
نیمشبخیزان مشرق را ز زرّ مغربی
آفتابآسا بعینه بر سر افسر بستهاند
بر عروس آسمان مشّاطگانِ صُنعِ حق
این هزاران عقد در یارب چه در خور بستهاند
شب محک رنگ است و اَنجُم زر علی الاطلاق از آنک
این محک را بر هوا از بهر آن زر بستهاند
جان خاصان خاک این شب باد چون یک دم در او
راه رحمت بر دل خاصان، سراسر بستهاند
کار آن رندان خاکانداز به کز آب خشک
پردهٔ آن لحظه گرد آتش تر بستهاند
عاقبت از پرده بیرون اوفتد آن پردهها
کان حریفان صبحدم بر روی مزهر بستهاند
توشهٔ جان از لبِ لعلِ شکروَش بردهاند
گوشهٔ دل در خمِ زُلفِ معنبر بستهاند
شاهدی دارند چون در جلوهگه خندد فراخ
عقل پندارد به مجلس تنگ شکّر بستهاند
روی آن دارد که گویند آن زمان بر روی او
پرتوی از فرّ شاه هفت کشور بستهاند
قهرمان ملک آن صاحبقرانی کز جلال
خاک پایش قدسیان بر تارک سر بستهاند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با وصفِ غروبِ خورشید و فرارسیدنِ شب آغاز میشود و ستارگان را به زیور، تخمِ زرین، گردنبندِ عروسِ آسمان و زرِ ناب بر سنگِ محکِ شب تشبیه میکند. سپس به مجلسِ شبانهٔ رندان و شراب و نوای بربط و معشوقِ شیرینخنده میپردازد. در پایان، زیباییِ معشوق را پرتوی از شکوهِ پادشاهِ هفت کشور میشمارد و از همین راه به ستایشِ ممدوح وارد میشود.
هوش مصنوعی: بر این آسمانِ کهن زیوری تازه بستهاند و بر این دریای سبزرنگِ آسمان گوهری زیبا، یعنی ماه و ستارگان، آویختهاند.
هوش مصنوعی: ستارگان که شبروانِ باغِ نیلوفریرنگِ آسماناند، این بار مانند صبح چهره گشوده و خود را آراستهاند.
هوش مصنوعی: ببین که سرخیِ شفق مانند جرعههای شراب در کاسهٔ آسمان ریخته شده است، چون تاریکیِ شب مانند گیسویی بر روی ستاره افکنده شده است.
هوش مصنوعی: خورشید در افق خون ریخته است و این پردهٔ سرخ که از مغرب تا مشرق کشیدهاند، از خون او رنگین شده است.
هوش مصنوعی: زاغِ سیاهِ شب هزاران تخمِ زرین، یعنی ستارگان، بر سر راه نهاد، زیرا بالهای شاهینِ خورشید را در مغرب بستهاند و خورشید غروب کرده است.
هوش مصنوعی: بر سرِ ستارگانی که نیمهشب از مشرق برمیآیند، از زرِ مغربی تاجی درخشان مانند خورشید نهادهاند.
هوش مصنوعی: آرایشگرانِ آفرینشِ خداوند بر عروسِ آسمان این هزاران گردنبندِ مروارید، یعنی ستارگان، را آویختهاند؛ خدایا چه شایسته آراستهاند!
هوش مصنوعی: شب به رنگِ سنگِ محک سیاه است و ستارگان زرِ ناباند؛ برای همین این سنگِ محک را در هوا آویختهاند تا آن زر را بر آن بیازمایند.
هوش مصنوعی: جانِ برگزیدگان فدای خاکِ این شب باد، زیرا در این شب راهِ رحمتِ الهی یکسره به دلِ آنان پیوسته شده است.
هوش مصنوعی: کارِ آن رندانِ بیپروا بهتر است که در این هنگام شرابِ آتشگونه را در جامِ بلورین که مانند آبی خشک است، ریختهاند.
هوش مصنوعی: سرانجام نغمههایی که آن همدمان سحرگاه بر بربط نواختهاند، از پرده بیرون میافتد و راز آشکار میشود.
هوش مصنوعی: این رندان توشهٔ جان را از لبِ سرخ و شیرینِ معشوق گرفتهاند و دلِ خود را در پیچِ زلفِ خوشبوی او بستهاند.
هوش مصنوعی: آنان معشوقی زیبا دارند که وقتی در جلوهگاه به فراخی میخندد، خِرَد گمان میکند که در مجلس باری از شکر گشودهاند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ او چنان است که سزاوار است بگویند پرتوی از شکوهِ پادشاهِ هفت اقلیم بر روی او افتاده است.
هوش مصنوعی: آن پادشاه پهلوان و نگهبانِ کشور و صاحبقِران است که از شکوهِ او فرشتگانِ آسمان خاکِ پایش را بر فرقِ سرِ خود نهادهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زیوری نو باز بر سقف کهن بر بسته اند
گوهر شب تاب بر دریای اخضر بسته اند
بر وطای آسمان کاندر نظر نیلوفریست
نرگس خوش چشم بر نیلوفر تر بسته اند
صد طلسم بوالعجب در ظلمت اسکندری
[...]
از شکوفه شاهدان باغ معجر بستهاند
نوعروسان چمن را زر و زیور بستهاند
نقشبندان طبیعت گوییا بر شاخ گل
نقشهای تازه از یاقوت و از زر بستهاند
بس که در بستان ریاحین سایبان گستردهاند
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.