شیخ بهایی
»
نان و حلوا
»
بخش ۱۷ - فی ذم من یتفاخر بتقرب الملوک مع أنه یزعم الانخراط فی سلک أهل السلوک
نان و حلوا چیست، دانی ای پسر؟
قرب شاهان است، زین قرب، الحذر
میبرد هوش از سر و از دل قرار
الفرار از قرب شاهان، الفرار
فرّخ آن کو رَخشِ همّت را بتاخت
کام از این حلوا و نان، شیرین نساخت
قرب شاهان، آفت جان تو شد
پایبند راه ایمان تو شد
جرعهای از نهر قرآن نوش کن
آیهٔ «لا ترکنوا» را گوش کن
لذت تخصیص او وقت خطاب
آن کند که ناید از صد خم شراب
هر زمان که شاه گوید: شیخنا!
شیخنا مدهوش گردد، زین ندا
مست و مدهوش از خطاب شه شود
هر دمی در پیش شه، سجده رود
میپرستد گوییا او شاه را
هیچ نارد یاد، آن الله را
الله الله، این چه اسلام است و دین
شرک باشد این، به ربالعالمین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، شاعر به نقد افرادی میپردازد که به خاطر نزدیک شدن به پادشاهان، خود را اهل سلوک و معنویت مینامند. او میگوید که این نزدیکی به دربار، آفتی برای جان و ایمان آنهاست و باید از آن پرهیز کرد. شاعر تأکید میکند که لذتی حقیقی در نزدیکی به خداوند و آیات قرآن وجود دارد و نه در این نوع فخر فروشی. همچنین، او به تضاد میان قرب الهی و قرب پادشاهان اشاره میکند و بر این باور است که این فخر به دربار، باعث فراموشی از یاد خدا میشود و به نوعی شرک محسوب میگردد.
هوش مصنوعی: نان و حلوا به چیست، ای پسر؟ نزدیک شدن به شاهان خطر دارد، بنابراین باید از این نزدیکی دوری کرد.
هوش مصنوعی: فرار از نزدیکی شاهان و درباریان انسان را از نظر عقل و آرامش دلسرد میکند و به حواس او لطمه میزند.
هوش مصنوعی: فرَخ (سعدی) کسی است که با همت و تلاش خود، به مقامات بالا و کامیابی دست یافته است. او با خوردن این حلوا و نان شیرین نمیتواند به شادی واقعی برسد، زیرا برای او تنها تلاش و کوشش در پیشرفت اهمیت دارد.
هوش مصنوعی: نزدیکی به پادشاهان میتواند باعث آسیب به جان تو شود و تو را از مسیر ایمان دور کند.
هوش مصنوعی: از قرآن بههمراهی و الهام بپرداز و به آیهای که میگوید «به کسانی که به ظلم و باطل تمایل دارند نزدیک نشوید» توجه کن.
هوش مصنوعی: لذتی که در اختصاص دادن وقت به او (ملک) برای گفتوگو وجود دارد، زمانی حاصل میشود که بهجای سرخوشی از پیوستن به مجالس پرخم و شراب، به این ارتباط ارزشمند توجه کنیم.
هوش مصنوعی: هر بار که شاه میگوید: «شیخ ما! شیخ ما!» شیخ از این صدا بیهوش و متحیر میشود.
هوش مصنوعی: او به خاطر شنیدن نام شاه مست و مدهوش میشود و هر بار که در حضور شاه است، به خاک میافتد و سجده میکند.
هوش مصنوعی: او گویی تنها شاه را مورد پرستش قرار میدهد و هیچ نشانهای از یاد خدا، یعنی الله، در دلش وجود ندارد.
هوش مصنوعی: این سخن انتقاد از افرادی است که به ارتباط خود با سلطنت مینازند، در حالی که اعتقادات واقعیشان به اسلام و پرستش خداوند در تضاد است. شاعر میپرسد که چگونه ممکن است چنین دینی که به شرک منجر میشود، به نام خداوند جهان باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.