شمارهٔ ۱۱ - در نکوهش کسی که اوقات خویش را به مطالعهٔ کتب پردازد و از مبداء غافل ماند
خدمت مولوی، چه صبح و چه شام
کرده اندر کتابخانه مقام
متعلق دلش به هر ورقی
در خیالش، زهر ورق سبقی
نه شبش را فروغی از مصباح
نه دلش را گشادی از مفتاح
نه به جانش، طوالع انوار
تافته از مطالع اسرار
کرده کشاف، بر دلش مستور
نور کشف و شهود ذوق حضور
از مقاصد ندیده کسب نجات
بیخبر از مواقف عرصات
از هدایت، فتاده در خذلان
و ز بدایت، نهایتش حرمان
بیفروغ وصول، تیره و تار
از فروع و اصول، کرده شعار
گرد خانه، کتابهای سره
از خری، همچو خشت کرده خره
سوی هر خشت از او چو رو کرده
در فیضی به رخ برآورده
قصر شرع نبی و حکم نبی
جز به آن خشتها، نکرده بنی
زان به مجلس، زبان چو بگشاید
سخنش جمله، قالبی آید
صد مجلد، کتاب بگشاده
در عذاب مخلد افتاده
سر بر اندیشههای گوناگون
لب پر افسانه، دل پر از افسون
این بود سیرت خواص انام
چون بود حال عام کالانعام
عام را خود، ز شام تا به سحر
نیست جز خواب و خورد، کار دگر
صلح و جنگش، برای این باشد
نام و ننگش، برای این باشد
سخن از دخل و خرج، خواند و بس
شهوت بطن و فرج راند و بس
همتش، نگذرد ز فرج و گلو
داند از امر، فانکحوا و کلوا



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر انسانهایی را نکوهش میکند که تمام وقت خود را به مطالعه کتابها میگذرانند اما از حقیقت و مبداء غافل میشوند. او به ذکر مولوی اشاره میکند که در کتابخانه به سر میبرد و دلش به هر ورق کتاب وابسته است، در حالی که از نور بصیرت و کشف حقایق بیبهره است. این افراد، با وجود افتادن در دام افکار و مطالعه سطحی، از سیر و سلوک معنوی دور مانده و مانند عامه مردم تنها به خواب و خوردن سرگرم هستند. در واقع، زندگی آنها در دایرهای محدود از شهوت و خواب میگذرد و از هدف اصلی هستی بیخبرند.
هوش مصنوعی: او به مولوی (جلالالدین محمد بلخی) خدمت میکند و در هر زمانی، چه صبح و چه شب، در کتابخانه مشغول مطالعه است.
هوش مصنوعی: دل این شخص به هر صفحهای از کتاب وابسته است و در خیال خود به زهر این ورقها گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: نه در شبهایش نوری از چراغی دارد که راهنمایش باشد و نه دلش آرامش و گشایشی از دانشی به دست آورده است.
هوش مصنوعی: او نه از جانش نور و روشنیای که از مطالعهٔ حقایق و اسرار به دست میآید، برخوردار است.
هوش مصنوعی: کسیکه به مطالعهٔ کتابها میپردازد، حقیقتهای عمیق و نورانیت کشف و شهود را در دل خود پنهان کرده است و از درک آنها عاجز است.
هوش مصنوعی: انسان، از اهداف و مقاصدی که نمیبیند و نمیشناسد، نمیتواند راه نجاتی به دست آورد و از موقعیتهای مهم و دشواری که در عالم معنویت وجود دارد، غافل است.
هوش مصنوعی: این بیت میگوید که فردی از راهنما و هدایت دور شده و به درستی به مسیر خود نمیرسد، به طوری که از آغاز کار به پایانش، تنها شکست و محرومیت عاید او میشود.
هوش مصنوعی: بدون نور و روشنایی در رسیدن به حقایق، همه چیز تیره و تار است و فرد در دام فروع و اصول بیارزش افتاده و به آنها پناه برده است.
هوش مصنوعی: کتابهای ارزشمند مانند خشتهایی در اطراف خانه قرار گرفتهاند، اما مانند خر، شخصی که آنها را به کار نمیبرد، فقط گرد آنها میگردد و به معنای واقعی به آنها توجه نمیکند.
هوش مصنوعی: هرگاه به هر یک از این کتابها نگاه میکنی، مثل این است که به رازی از نعمتهای الهی توجه کردهای که بر تو آشکار میشود.
هوش مصنوعی: قصر دین و حکم پیامبر فقط بر اساس این اصول و مبانی بنا شده است و جز اینها هیچ بنیانی ندارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که فرد در مجلس زبانش را باز میکند و صحبت میکند، سخنان او به مانند قالبی به نظر میرسد که فقط ظاهرش مهم است و از محتوای واقعی آن خبری نیست.
هوش مصنوعی: کسی که مدام مشغول مطالعهٔ کتابهاست و به هزاران جلد کتاب نگاه میکند، در عذاب عمیقی گرفتار شده است که از آخرت و حقیقت وجود غافل مانده است.
هوش مصنوعی: فردی که درگیر تفکرات مختلف و با سر پر از خیالهای بیهوده است، در حقیقت دلش پر از سحر و جادوهایی است که او را از واقعیت و امور مهم زندگی دور میکند.
هوش مصنوعی: سیرت و رفتار افراد خاص (شخصیتهای برجسته) اینگونه است که حال عمومی مردم (عوام) مانند حال جانوران است.
هوش مصنوعی: توده مردم از صبح تا شب جز خواب و خوردن، فعالیت دیگری ندارند و به کارهای مهمتر نمیپردازند.
هوش مصنوعی: انسان در زندگیاش به دنبال نام و اعتبار است و تلاشهایش در زمینه جنگ و صلح نیز بر همین اساس شکل میگیرد، یعنی همه چیز برای کسب شهرت و افتخار است.
هوش مصنوعی: فقط به بحث و مطالعهٔ مسائل مالی و اقتصادی میپردازد و از خواستههای جسمانی خودش، مانند شهوت و نیازهای جنسی، غافل است.
هوش مصنوعی: مردی که تنها به لذتهای جسمانی مانند کامجویی و خوردن توجه دارد، درک درستی از زندگی ندارد. او باید به نکات مهمتر زندگی مانند ازدواج و بهرهمندی از غذا توجه کند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون بیامد بوعده بر سامند
آن کنیزک سبک زبام بلند
برسن سوی او فرود آمد
گفتی از جنبشش درود آمد
جان سامند را بلوس گرفت
[...]
چیست آن کاتشش زدوده چو آب
چو گهر روشن و چو لؤلؤ ناب
نیست سیماب و آب و هست درو
صفوت آب و گونه سیماب
نه سطرلاب و خوبی و زشتی
[...]
ثقة الملک خاص و خازن شاه
خواجه طاهر علیک عین الله
به قدوم عزیز لوهاور
مصر کرد و ز مصر بیش به جاه
نور او نور یوسف چاهی است
[...]
ابتدای سخن به نام خداست
آنکه بیمثل و شبه و بیهمتاست
خالق الخلق و باعث الاموات
عالم الغیب سامع الاصوات
ذات بیچونش را بدایت نیست
[...]
الترصیع مع التجنیس
تجنیس تام
تجنیس تاقص
تجنیس الزاید و المزید
تجنیس المرکب
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.