عایشه مقریه، (که به نظر زنده‌یاد سعید نفیسی، همان عایشه سمرقندی است) از شاعران پارسی‌گو که به احتمال زیاد از شاعران اواسط قرن ششم هجری بوده است. در رباعی گویی، تالی مهستی گنجوی به شمار می‌رود.
حمدالله مستوفی قزوینی، نخستین کسی است (سال ۷۳۰ ق) که از او سخن گفته است: «رباعیات نیکو دارد و بی‌نظیر وقت خود بوده است» (تاریخ گزیده).
اما اینکه وقت او کی بوده و چه می‌کرده، ظاهراً خود مستوفی هم از آن خبر نداشته است. تذکره‌نویسان بعدی هم جز عبارت پردازی‌های غیر مفید، اطلاعات دیگری از او به دست نداده‌اند؛ بعضی از آنان، عایشه مُقریه و عایشه سمرقندیه را دو شاعر جداگانه دانسته‌اند؛ اما این گمان، به دلایل مختلف از جمله رباعیات مشترک آنها باطل است.

صفت «مُقریه» که در دنبالهٔ نام او آمده، احتمالاً حاکی از آن است که وی در دوره‌ای از زندگی خود به کار تعلیم قرآن به اطفال اشتغال داشته است.

در کتاب مجمع الرباعیات که بین سال‌های ۵۸۴ تا ۶۰۰ هجری گردآوری شده، یک رباعی «عایشه مُقریه» است و این نشان می‌دهد که او از شاعران قرن ششم است؛ همچنین از رباعی که وی در هجو سوزنی سمرقندی (متوفی ۵۶۹ ق) گفته، هم حدود زندگانی او مشخص می‌شود و هم بر سمرقندی بودن او تأکید بیشتری است.
استاد سید علی میرافضلی با جستجو در منابع خطی و چاپی، بیش از ۴۰ رباعی به نام «عایشه مُقریه» یافته که بسیار مغتنم است و این مجموعه به همت آقای امیر لطف زمان در گنجور در دسترس قرار گرفته است.