بسم اللّه الرّحمن الرّحیم
حمد و سپاس بی‌قیاس خداوندی را که اِشراقِ آفتابِ اُلوهیّتِ او، در هر ذرّه صدهزار حکمت نصیب کرد که (وَاِنْ مِنْ شیءٍ اِلّا وَ عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ اِلّا بّقَدَرٍ مَعْلوم) مَلِکی که از یک ذرّهٔ صُنعِ او که بتافت در هر جزوی از اجزاءِ کاینات صد هزار عقلِ کُل را به چارْ بالِش بنشاند که (اِنْ مِنْ شَیءٍ اِلّا یُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلکنْ لاتَفْقَهُونَ تَسْبیحَهُم اِنَّهُ کانَ حَلیماً غَفُوراً) قُدّوسی که صد هزار روح مقدّس که در لشرگاه جُنُودِ مُجَنَّدَه سلاحِ صورت نپوشیده بودند از اَوجِ علو ربّانی به حضیضِ سفلِ عُنصری فرو فرستاد که (لَقَد خَلَقْقَنَا الانْسانَ فی اَحْسَنِ تَقْویمٍ ثُمّ رَدَدْناهُ اَسْفَلَ سافِلین) حکیمی که صد هزار جانِ مطهر که چون طوطیان سبز جامهٔ کرامت دارند ازدام دنیای دنی و قفسِ جسمانی به فضای ذروهٔ آشیان ربّانی باز خواند که (یا اَیَّتُها النَّفْسُ المُطْمَئِنَّةُ اِرْجِعی اِلی رَبِّکَ راضِیَةً مَرْضیّة) خالقی که از ازدواج کاف و نون صد هزار اشباحِ گوناگون از کتمِ عدم به صحرایِ وجود آورد که (اِذا اَرادَ شَیْئاً اَنْ یَقوُلَ لَهُ کَنْ فَیَکُون) پروردگاری که چهار خصمِ متضاد را در هشتْ خانهٔ ترکیب آمیزش داد و به حدِّ اعتدال رسانید تا به واسطهٔ نَفْسِ قُدسی مستعدِّ قبولِ معارف و حقایقِ اشیا توانست شد و به خصومت ظاهر گشت که (خَلَقَ الانسانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَاذا هُوَ خَصمٌ مُبین) پادشاهی که سفینهٔ دوازده هزار قائمهٔ عرشِ مجید را بر روی آبِ اِستاده روان کرد که (وَ کانَ عَرْشُهُ عَلَی الْماءِ) مُبدعی که قلعّ دوازدهٔ بُرجِ افلاک را به هفت کوتوال سپرد و خانه‌های ایشان را از دود کبود برآورد که (ثُمَّ اسْتَوی اِلَی السَّماءِ وَ هیَ دُخانً) مُوجِدِی که جمشید خورشید را چون در مُعدّلُ النهارِ فلک ملک نیمروز به کمال رسانید افول زوال بدان کمال متصل گردانید که (فَلَمّا اَفَلَتْ قالَ یا قَومِ اِنّی بریءٌ ممّا تُشْرِکوُن). قهّاری که کوسِ زرینِ آفتاب را از پشتِ پیلِ سفیدِ روز در گردانیدو سپر زردش به خون شفق بیالود و در روش انداخت که (وَجَدَها تَغْرُبُ فی عَیْنٍ حَمِئَةٍ) صانعی که به دست صنعت بلال حبشی زنگی دل شب را داغِ هلال بر جبین نهاد که (یَسْئَلوُنَکَ عَنِ الاَهِلَّةِ قُلْ هِیَ مَواقیتُ لِلنّاسِ). لطیفی که هر بامداد خلعت نورانی روز به دست صبح صادق در گردن شب ظلمانی افکند که (وَاللّیلِ اِذا عَسْعَسَ والصُّبْحِ اذا تَنَفَّسَ) قادری که صد هزار دُرُستِ مغربی را از طبقِ زرین مشرقی بر سر عالمیان نثار کرد که (وَجَعَلْنا اللّیلَ وَ النَّهارَ آیَتَیْنِ فَمَحوْنا آیَةَ اللَّیْلِ وَجَعَلنا آیَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً) کریمی که از دریای بی‌نهایت رحمت دُرّی یتیم و برگزیده چون محمد رسول اللّه صلی اللّه علیه و سلم به ساحل وجود آورد و گرسنگان علوی و سفلی و تشنگانِ مشرق و مغرب را به خوانِ انعام او بنشاند که (وَ ما اَرْسَلْناکَ اِلّا رَحْمَةً لِلْعالَمین). خاتم انبیاء و خواجهٔ اولیا و زبدهٔ اتقیا و قُدوهٔ اصفیا مقتداء صد هزار عالم و پیشواء بنین و بناتِ آدم رسول قُرَشی و نبّیِ هاشمی علیه الصّلوة و السّلام و علی آله و اصحابه مِنْ بَعْدِهِ.
امّا بعد، جماعتی از اصدقاءِ محرم و از اجبّاءِ همدم و قرینان دوربین وموافقان هم نشین که چون آفتاب دلی روشن داشتند و چون صبح صادق نَفَس از صدق می‌زدند و چون شمع از سر سوز می‌خندیدند چون آینه روی از صفا بدین ضعیف آورده التماس نمودند که چون سلطنتِ خسرونامه در عالم ظاهر گشت و اسرارِ اسرارنامه منتشر شد و زبانِ مرغانِ طیورنامه ناطقهٔ ارواح را به محلّ کشف رسید و سوز مصیبتِ مصیبت نامه از حدّ و غایت درگذشت و دیوانِ دیوانْ ساختن تمام داشته آمد و جواهر نامه و شرح القلب که هر دومنظوم بودند از سرِ سودا نامنظوم ماند که حَرْق و غَسْلی بدان راه یافت؛ رباعیاتی که در دیوان است بسیارست و ضبط آن دشوار و از زیورِ ترتیب عاطل و از خلاصهٔ ایجاز ذاهِل اگرچه ترکیبی دارد ترتیبی ندارد و بسیاری از جویندگان از نصیب بی‌بهره می‌مانند و طالبان بی‌مقصود باز می‌گردند، اگر انتخابی کرده شود و اختیاری دست دهد ازنظم و ترتیب، نظام و زینت او بیفزاید و ازحُسنِ ایجاز، رونق او زیاده گردد. پس بنابر حُکم دَواعِیِ اِخوان دین، رباعیاتی که گفته شده شش هزار بیت بود، قریب هزار بیت شسته شد که لایق این عالم نبود و بدان عالم فرستادیم که گفته‌اند: اِحْفِظْ سِرَّکَ وَلَوْ عَنْ زِرِّک. و ناشسته روی و غسل ناکرده بدان عالم نتوان رفت و از پنج هزار دیگر، که باقی ماند، این مقدار، که درین مجموعه است، اختیار کردیم بدین ترتیب و باقی در دیوان گذاشتیم. وَمَنْ طَلَبَ وَجَدَّ وَجَدَ. و نام این مختارنامه نهادیم و گمان آنست، و این یقین است، که هیچ گوینده‌ای را مثلِ این مجموعی دست نداده که اگردست دادی هر آینه روی نمودی و این ابیات از سرّ کارْافتادگی دست داده نه از سرّکارْ ساختگی و از تکلّف مبرّاست. چنانکه آمده است نوشته‌ایم، و در خون می‌گشته، اگر روزی واقعهٔ کار افتادگان دامنِ جانت بگیرد و شبی چند سر به گریبان تحیّر فرو بری آن زمان بدانی که این بلبلان نازنین و این طوطیان شکر چین از کدام آشیان بریده‌اند: مَنْ لَمْ یَذُقْ لَمْ یَعْرِف. و نیز ندانم تا درهیچ دیوان مثل این ابیات توان یافت یا چندین لطایف به دست توان آورد؛ از بهر آنکه این گنجیست از معانی قدس که «کُنْتُ کَنْزاً مَخْفِیّاً فَاَرَدْتُ اَنْ اُعْرَفَ» و خزانه‌ای است از نتایج غیب که (وَعِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَیْبِ لایَعْلَمُها اِلّا هُوَ) اگر خواننده به تدبُّر و تأمُّل به سَرِ سِرِّ گنج رسد درهیچ نوع نبود که مقصود او به حصول نپیوندد. اگرچه ابیاتی چند بود که لایقِ این کتاب نبود بعضی از جهت آنکه هر عقل از ادراکِ آن قاصرست و هر فهم از دریافتِ آن عاجز و بعضی به سبب آنکه از راه ظاهر در لباس زلف و خال و لب ودهان بود و در قالب صورت الفاظ متداول اصطلاح اهل رسم میتوانست گفت ولیکن چون گفته شده بود همه در یک سلک کشیدیم که خال بیروی و روی بیخال دیدن، حالِ کوته نظران باشد. اما قومی که اهل ذوق و صفتند و از صورت سخن آزاد، جانب معنی میروند و روح القدس را در لباس گوناگون مشاهده میکنند، ازین مائده بیفایده نگردند. بلی چون سخن از همه جنس بود همه مردم را از آن به قدر حوصله نصیب تواند بود. حق تعالی اهل عدل و انصاف و اصحاب ذوق و بصیرت را محفوظ داراد!
سخن عطار را، که بحقیقت تریاکیست، با سخن دیگران قیاس نباید کرد که این دو مثلّت که از عطار در عالم یادگار ماند: یکی خسرونامه و اسرارنامه و مقامات طیور و دوم دیوان و مصیبت نامه و مختارنامه، در مثمّنِ هشت فردوس مُرَبَّع نشینانِ (عَلی سُرُرٍ مُتَقابِلین) چون حُجْرهٔ مُسدَّسِ نُحْل پر شهد میبینند و حال بیننده بالا میگیرد (وَالعَمَلُ الصالِحُ یرْفَعُهُ) بلی مُثَلّثی که عطار سازد چنین بود و به بوی آن، زهر از تریاک باز توان شناخت و به چاشنی آن نشان آشنائی بازتوان یافت، بیت:
ز جائی می برآید این سخنها
که جای جان و جانان است تنها
این خود فصلی بود از جنس هر فضیلتی که از هر نوع آدمی صادر گردد. اکنون به انصاف بازآییم و دست امید به دریوزه برهنه کنیم باشد که اصحابِ ذوق ما را به دعای خیر یاد کنند وبه ذکر حسن مشرّف گردانند تا حق سبحانه و تعالی به واسطهٔ دعواتِ صالحهٔ بیغرض دوستانِ دین خطِ عفو بر جرایدِ جرایم ما کشد، اِنَّهُ وَلِی الاجابَة. و این مجموع بر پنجاه باب نهاده شده بدین ترتیب که نموده میشود و باللّهِ التوفیق:
باب اوّل: در توحید باری عزّ شأنه.
باب دوم: در نعت سید المرسلین صلّی الله علیه و سلم
باب سوم: در فضیلت صحابه رضی الله عنهم اجمعین
باب چهارم: در معانییی که تعلقّ به توحید دارد
باب پنجم: در بیان توحید به زبان تفرید
باب ششم: در بیان محو شدهٔ توحید و فانی در تفرید
باب هفتم: در بیان آنکه هر چه نه توحید قدم است همه محو و عدم است
باب هشتم: در تحریض نمودن به فنا و گم بودن در بقا
باب نهم: در بیان مقام حیرت و سرگشتگی
باب دهم: درمعانی مختلف که تعلّق به روح دارد
باب یازدهم: در آنکه سرّ غیب و روح نتوان گفتن ونتوان شناخت
باب دوازدهم: در شکایت از نفس و ذمّ خویش
باب سیزدهم: در ذمّ مردم بیحوصله و معانی که تعلّق به دل دارد
باب چهاردهم: در ذمّ دنیا و شکایت از روزگار و مردم نااهل
باب پانزدهم: درنیازمندی به ملاقات همدمی محرم
باب شانزدهم: در عزلت و اندوه ودرد و صبر گزیدن
باب هفدهم: در بیان خاصیت خموشی گزیدن
باب هشدهم: در همّت بلند داشتن و در کارّ تمام بودن
باب نوزدهم: در ترک تفرقه گفتن و جمعیت جستن
باب بیستم: در ذلّ و بارکشیدن و یکرنگی گزیدن
باب بیست و یکم: در کار با حقّ گذاشتن و همه از اودیدن
باب بیست و دوم: در روی به آخرت آوردن و ترک دنیا
باب بیست و سوم: در خوف عاقبت و سیری نمودن از عمر
باب بیست و چهارم: در آنکه مگر لازم و روی زمین خاک رفتگانست
باب بیست و پنجم: در مراثی رفتگان
باب بیست و ششم: در صفت گریستن
باب بیست و هفتم: در نومیدی و به عجز معترف شدن
باب بیست و هشتم: در بیان امیدواری نمودن
باب بیست و نهم: در شوق نمودن به معشوق
باب سیام: در فراغت نمودن ازمعشوق
باب سی و یکم: در آنکه وصل معشوق به کس نرسد
باب سی و دوم: در شکایت کردن از معشوق
باب سی و سوم: در شکر نمودن از معشوق
باب سی و چهارم: در صفت آمدن معشوق
باب سی و پنجم: در صفت روی و زلف معشوق
باب سی و ششم: در صفت چشم و ابروی معشوق
باب سی و هفتم: در صفت خط و خال معشوق
باب سی و هشتم: در صفت لب و دهان معشوق
باب سی ونهم: در صفت میان و قد معشوق
باب چهلم: در ناز و بیوفائی و بیماری معشوق
باب چهل و یکم: در صفت بیچارگی و عجز عاشق
باب چهل و دوم: در صفت دردمندی عاشق
باب چهل و سوم: در قلندریات و خمریات
باب چهل و چهارم: در معانی که تعلّق به گل دارد
باب چهل و پنجم: در معانی که تعلّق به صبح دارد
باب چهل و ششم: در معانی که تعلّق به شمع دارد
باب چهل و هفتم: در سخن گفتن به زبان پروانه با شمع
باب چهل و هشتم: در سخن گفتن به زبان شمع
باب چهل و نهم: در صفت پیری و آخر عمر
باب پنجاهم: در ختم کتاب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر مقدمه مختارنامه به توحید و عظمت خداوند می‌پردازد و به معرفی آثار عطار می‌پردازد. در این مقدمه، عطار به توصیف آفرینش انسان، مقام پیامبر اسلام و اهمیت معارف می‌پردازد و تأکید می‌کند که این آثار از بینش‌های عمیق و الهی نشأت می‌گیرند. او از ضرورت گردآوری شعرهایش با هدف نظم و ترتیب و درک مفاهیم عمیق آنها سخن می‌گوید و اشاره می‌کند که خوانندگان می‌توانند از این معانی بهره‌مند شوند. همچنین، عطار فهرستی از ابواب کتاب را ارائه می‌دهد که شامل موضوعاتی چون توحید، نعت پیامبر، فضیلت صحابه و معانی مختلف مرتبط با روح و عشق است.
هوش مصنوعی: به نام خداوند بخشنده مهربان
هوش مصنوعی: ستایش و سپاس بی‌حد خداوندی را که روشنی آفتاب الهی‌اش در هر ذره صد هزار حکمت به ما عطا کرده است؛ مَلکی که از یک ذره آفریده‌اش در هر جزء از جهان صد هزار عقل را به پرواز درآورده است. خدایی که صد هزار روح مقدس را از اوج مقام الهی به پست‌ترین مرتبه فرستاده است. حکیمی که صد هزار جان پاک را از دنیای پست و قفس جسمانی به فضایی بالا بازگردانیده است. خالقی که از ترکیب کاف و نون صد هزار موجود متفاوت را از عدم به وجود آورده است. پروردگاری که چهار عنصر متضاد را با هم ترکیب کرده و به تعادل رسانده است. سلطانی که کشتی دوازده‌قسمتی عرش را بر روی آب قرار داده است. مبدع و سازنده‌ای که دوازده برج آسمان را به هفت نگهبان سپرده و خانه‌های آنها را از دود خارج کرده است. موجودی که جمشید خورشید را در کمال روز در اوج خود قرار داده است. قهاری که نور خورشید را از پشت فیل سفید روز می‌چرخاند و سپر زرد آن را به رنگ خون غروب درمی‌آورد. صانعی که به دست صنعت بلال حبشی شب تار را به نور هلال روشن کرده است. لطیفی که هر روز صبح با پوشش نورانی روز بر گردن شب تاریک می‌افکند. قادری که صد هزار مروارید مغربی را از طبق زرین مشرقی بر سر جهانیان می‌ریزد. کریمی که از دریای بی‌نهایت رحمت، درویشی یتیم چون محمد رسول الله صلی الله علیه و سلم را به وجود می‌آورد و گرسنگان و تشنگان عالم را به خوان نعمت او می‌نشاند. خاتم انبیاء، بزرگ اولیا و نمونه‌ی پرهیزگاران، امام صد هزار عالمی که هادی نسل آدم است، رسول قریشی و نبی هاشمی، بر او و خاندان و یارانش درود و سلام باد.
هوش مصنوعی: اما بعد، گروهی از دوستان نزدیک و همدمان وفادار که دل‌هایی روشن همچون آفتاب داشتند و از صدق و راستگویی سخن می‌گفتند و چون شمع از عشق می‌درخشیدند، نزد من آمدند و درخواست کردند که با توجه به ظهور سلطنت خسرونامه و انتشار اسرارنامه، و اینکه زبان مرغان در طیورنامه به نطق درآمد و سوزی که در مصیبت نامه وجود داشت از حد گذشت، و دیوان‌ها به پایان رسید، من نیز به این موضوع بپردازم. در این موقع، جواهرنامه و شرح القلب که هر دو به صورت نظم بودند، از جهت بی‌نظمی دچار اشکال شدند. رباعیاتی که در دیوان وجود دارد بسیارند و ضبط آنها سخت است و به دلیل نداشتن نظم و ترتیب، بسیاری از جویندگان از آن بی‌بهره می‌مانند و طالبان جوایز بی‌مقصود برمی‌گردند. اگر انتخابی انجام گیرد و نظم و ترتیبی اعطا شود، زیبایی و رونق آن افزایش خواهد یافت. پس بر اساس الزام دوستان دین، تقرباً شش هزار بیت از این رباعیات وجود داشت که نزدیک به هزار بیت از آنها انتخاب شد و به عالم دیگر فرستاده شد، چرا که گفته‌اند: «سِرّ خود را حتی از زیر پیراهن خود هم پنهان کن». به همین دلیل، با وضعیت ناپاک و بدون غسل، نمی‌توان به آن عالم رفت. از پنج هزار بیت دیگر که باقی مانده، تعداد محدودی که در این مجموعه است انتخاب کردیم و باقی را در دیوان گذاشتیم. هر کس که جستجو کند، خواهد یافت. نام این مجموعه را مختارنامه گذاشته‌ایم و به حق، این یقین وجود دارد که هیچ شاعری مانند این مجموعه را نساخته و اگر دست به کار زدی، یقیناً ظهور خواهی کرد. این ابیات از خلق مصنوعی نیست و از تکلف دور است. بر اساس آنچه نوشته‌ایم، اگر روزی واقعاً با مشکلات مواجه شدی و چند شب در تحیّر فرو رفتی، آن زمان خواهی دانست که این بلبل‌های نازنین و طوطی‌های شیرین‌زبان از کجا آمده‌اند: «هر کس نچشیده، نمی‌داند». همچنین نمی‌دانم آیا در هیچ دیوان دیگری می‌توان مانند این ابیات را یافت یا به چنین لطایفی رسید، زیرا اینها گنجینه‌ای از معنای مقدس است که «من گنج پنهانی بودم و خواستم شناخته شوم» و خزانه‌ای است پر از نتایج غیبی که «مفاتیح غیب نزد اوست و جز او نمی‌داند». اگر خواننده با دقت و تفکر به این گنج برسد، به هر صورت که مقصودش باشد، به آن خواهد رسید. هرچند چند بیتی بود که لایق این کتاب نبود، برخی از آن لحاظ که هر عقل از درک آن قاصر بود و هر فهمی از دریافت آن عاجز بود و برخی دیگر از این جهت که از جنبه ظاهری در توصیف زلف و خال و لب و دهان بود و در قالب الفاظ معمولی قابل بیان بود، اما چون گفته شده، همه را در یک ردیف آورده‌ایم تا خال بیروی و روی بیخال دیدن، حال نظر کوتاه‌بینان باشد. اما افرادی که اهل ذوق و درک هستند و از شکل ظاهری سخن فراتر میروند و روح القدس را در اشکال گوناگون مشاهده میکنند، از این مائده بیفایده نخواهند بود. بله، چون سخن از هر نوعی بود، همه مردم به نسبت حوصله خود از آن بهره‌مند خواهند شد. خداوند تعالی اهل انصاف و بصیرت را محفوظ بدارد!
هوش مصنوعی: سخن عطار را نمی‌توان با دیگران مقایسه کرد، زیرا آثار او که در عالم باقی مانده، شامل خسرونامه، اسرارنامه، مقامات طیور، دیوان، مصیبت نامه و مختارنامه است، مانند عسل در زنبورستان می‌ماند که شیرینی و طعم آن بسیار بالا است و بیننده را به اوج می‌برد. آثار عطار چه بسا که باعث ارتقای روح انسان میشود و گویی با بوی تریاک واقعی، زهر را معکوس می‌کند و به طعم آن، آشنایی را به یاد می‌آورد.
هوش مصنوعی: این سخنها از جایی شنیده میشود که مکان روح و محبوب است، یعنی جایی بسیار مقدس و ارزشمند.
هوش مصنوعی: این بخش، فصلی است از هر نوع فضیلت که ممکن است از هر آدمی بروز کند. حال بیاید به انصاف برگردیم و با دست خالی و امید به درگاه خداوند دعا کنیم، تا دوستان اهل ذوق ما را به یاد دعاهای خیر دعوت کنند و به ذکر نیکو مفتخر سازند. باشد که خداوند، به خاطر دعاهای خالصانه‌ی دوستان دین، بر پرونده‌های خطاهای ما خط عفو بکشد، چرا که او ولی اجابت است. این مجموعه در پنجاه باب تنظیم شده است که به تدریج معرفی خواهد شد و موفقیت از سوی خداوند باشد.
هوش مصنوعی: باب اول: دربارهٔ یگانگی خداوند بزرگ.
هوش مصنوعی: باب دوم: درباره ستایش پیامبر بزرگوار، حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم)
هوش مصنوعی: باب سوم: در فضیلت صحابه، تمام آنها مورد رضایت خداوند هستند.
هوش مصنوعی: باب چهارم: در معانی که به توحید مربوط میشود.
هوش مصنوعی: باب پنجم: دربارهٔ توحید به زبان تفریق
هوش مصنوعی: باب ششم: در بیان کسی که در توحید محو و در تفرید فانی شده است.
هوش مصنوعی: باب هفتم: در توضیح اینکه هر چیزی که خارج از توحید است، در حقیقت محو و از بین رفتن است.
هوش مصنوعی: باب هشتم: درباره ترغیب به فنا و گم شدن در بقا
هوش مصنوعی: باب نهم: درباره مقام حیرت و سرگشتگی
هوش مصنوعی: باب دهم: درباره معانی مختلفی که به روح مربوط میشود.
هوش مصنوعی: باب یازدهم: در این که سرّ غیب و روح را نمی‌توان بیان کرد و نمی‌توان به درستی شناخت.
هوش مصنوعی: باب دوازدهم: درباره‌ی شکایت از نفس و نکوهش خود.
هوش مصنوعی: باب سیزدهم: در نکوهش مردان بیحوصله و مفاهیمی که به دل مربوط میشود.
هوش مصنوعی: باب چهاردهم: در نقد دنیا و شکایت از روزگار و مردم نالایق
هوش مصنوعی: باب پانزدهم: در نیاز به دیدار دوست و همراهی نزدیک
هوش مصنوعی: باب شانزدهم: دربارهٔ تنهایی و غم و درد و صبر کردن
هوش مصنوعی: باب هفدهم: دربارهٔ خاصیت سکوت کردن.
هوش مصنوعی: باب هفدهم: در بلند همتی و در انجام کار به طور کامل بودن
هوش مصنوعی: باب نوزدهم: درباره پرهیز از تفرقه و پیوستن به جمعیت.
هوش مصنوعی: باب بیستم: در تحقیر و زیر بار رفتن و انتخاب یکدلی
هوش مصنوعی: باب بیست و یکم: در ارتباط با حق و دیدن همه چیز از او
هوش مصنوعی: باب بیست و دوم: در پرداختن به آخرت و رها کردن دنیا
هوش مصنوعی: باب بیست و سوم: در ترس از عاقبت کار و نگاهی به پایان عمر.
هوش مصنوعی: باب بیست و چهارم: در اینکه آیا تنها لازم است که خاک زمین شامل رفتگان باشد.
هوش مصنوعی: باب بیست و پنجم: در سوگواری برای مردگان
هوش مصنوعی: باب بیست و ششم: در وصف گریستن
هوش مصنوعی: باب بیست و هفتم: دربارهٔ نومیدی و اعتراف به ناتوانی
هوش مصنوعی: باب بیست و هشتم: دربارهٔ ابراز امیدواری
هوش مصنوعی: باب بیست و نهم: دربارهٔ شوق به معشوق.
هوش مصنوعی: باب سی وام: در جدایی از معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و یکم: دربارهٔ این که وصال معشوق به هیچ‌کس نمی‌رسد.
هوش مصنوعی: باب سی و دوم: درباره‌ی شکایت از معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و سوم: در سپاسگزاری از معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و چهارم: دربارهٔ ویژگی‌های ورود معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و پنجم: در خصوص زیبایی چهره و موهای معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و ششم: دربارهٔ ویژگی‌های چشم و ابروی معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و هفتم: در توصیف خط و خال معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و هشتم: دربارهٔ خصوصیات لب و دهان معشوق
هوش مصنوعی: باب سی و نهم: در مورد قد و کمر معشوق
هوش مصنوعی: باب چهلم: در ناز و بی‌وفایی و بیماری معشوق
هوش مصنوعی: باب چهل و یکم: دربارهٔ ویژگی‌های بیچارگی و ناتوانی عاشق
هوش مصنوعی: باب چهل و دوم: در وصف دردمندی عاشق
هوش مصنوعی: باب چهل و سوم: دربارهٔ حال و هوای قلندران و اشعار مربوط به نوشیدنی‌ها.
هوش مصنوعی: باب چهل و چهارم: در معانی که به گل مربوط میشود
هوش مصنوعی: باب چهل و پنجم: دربارهٔ معانی که به صبح مربوط میشود.
هوش مصنوعی: باب چهل و ششم: دربارهٔ مفاهیمی که به شمع مرتبط هستند.
هوش مصنوعی: باب چهل و هفتم: دربارهٔ سخن گفتن پروانه با شمع.
هوش مصنوعی: باب چهل و هشتم: دربارهٔ سخن گفتن به زبان شمع
هوش مصنوعی: باب چهل و نهم: درباره پیری و پایان زندگی
هوش مصنوعی: باب پنجاهم: پایان کتاب
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.