حکایت محمود که برای فتح غزنین نذر کرد غنایم را به درویشان بدهد
گفت چون محمود شاه خسروان
رفت از غزنین به حرب هندوان
هندوان را لشگری انبوه دید
دل از آن انبوه پر اندوه دید
نذر کرد آن روز شاه دادگر
گفت اگر یابم برین لشگر ظفر
هر غنیمت کافتدم این جایگاه
جمله برسانم به درویشان راه
عاقبت چون یافت نصرت شهریار
بس غنیمت گرد آمد بیشمار
بود یک جزو غنیمت از قیاس
برتر از صد خاطر حکمت شناس
چون ز حد بیرون غنیمت یافتند
وآن سیه رویان هزیمت یافتند
شه کسی را گفت حالی از کسان
کین غنیمت را به درویشان رسان
زانک با حق نذر دارم از نخست
تا درین عهد وفا آیم درست
هرکسی گفتند چندین مال و زر
چون توان دادن به مشتی بیخبر
یا سپه را ده که کینه میکشند
یا بگو تا در خزینه میکشند
شه درین اندیشه سرگردان بماند
در میان این و آن حیران بماند
بوالحسینی بود بس فرزانه بود
لیک مردی بیدل و دیوانه بود
میگذشت او در میان آن سپاه
چون بدید از دور او را پادشاه
گفت آن دیوانه را فرمان کنم
زو بپرسم، هرچ گوید آن کنم
او چو آزادست از شاه و سپاه
بی غرض گوید سخن وز جایگاه
خواند آن دیوانه را شاه جهان
پس نهاد آن قصه با او در میان
بیدل دیوانه گفت ای پادشاه
کارت آمد با دوجو این جایگاه
گر نخواهی داشت با او کار نیز
تو بدوجو زو میندیش ای عزیز
ور دگر با اوت خواهد بود کار
پس مکن زینجا دوجو کم، شرم دار
حق چو نصرت داد و کارت کرد راست
او بکرد آن خود، آن تو کجاست
عاقبت محمود کرد آن زر نثار
عاقبت محمود داشت آن شهریار
دیگری گفت ای به حضرت برده راه
چه بضاعت رایج است آن جایگاه
گر بگویی، چون بدین سودا دریم
آنچ رایجتر بود آنجابریم
پیش شاهان تحفهای باید نفیس
مردم بی تحفه نبود جز خسیس
گفت ای سایل اگر فرمان بری
آنچ آنجا آن نیابند آن بری
هرچ تو زینجا بری کانجا بود
بردن آن بر تو کی زیبا بود
علم هست آنجایگه و اسرار هست
طاعت روحانیون بسیار هست
سوز جان و درد دل میبر بسی
زانک این آنجا نشان ندهد کسی
گر برآید از سردردی یک آه
میبرد بوی جگر تا پیش گاه
جایگاه خاص مغز جان تست
قشر جانت نفس نافرمان تست
آه اگر از جای خاص آید پدید
مرد را حالی خلاص آید پدید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، محمود شاه برای فتح غزنین نذر کرد که غنایم جنگ را به درویشان بدهد. پس از پیروزی بر هندوان و جمعآوری غنائم بسیار، او با دقت به وعدهاش فکر کرد و در برخورد با نظرات مختلف، در نهایت به یک دیوانه که بیغرض بود پیوست. دیوانه به او گفت که در این شرایط نگران نباشد و باید به وعدهاش عمل کند، زیرا حقایق بزرگتری در عالم وجود دارد. محمود در نهایت غنایم را به درویشان داد و بر اهمیت دادن به روح و علم در زندگی تأکید کرد. حکایت بر وفای به عهد و اهمیت مبارزه با فرومایگی تأکید میکند.
هوش مصنوعی: محمود، شاهی که از خاندان خسروان است، از شهر غزنین به سوی جنگ با هندوان رفت.
هوش مصنوعی: محمود در جنگ با هندوها، لشکری بزرگ و بسیار زیاد را مشاهده کرد که این دیدار، دل او را پر از اندوه کرد.
هوش مصنوعی: شاه دادگر (محمود) در آن روز نذر کرد که اگر بر این لشکر پیروز شود، غنایم را به درویشان خواهد بخشید.
هوش مصنوعی: هر غنیمتی که به دست آوردهام در این مکان، همگی را به درویشان خواهم رساند.
هوش مصنوعی: سرانجام وقتی شهریار (محمود) پیروزی را به دست آورد، غنایم بسیار زیادی جمع شد.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که بخشی از غنایم که به درویشان داده میشود، از صد حکمت و دانش بیشتر ارزش دارد. منظور این است که عمل منصفانه و نیکو، یعنی بخشش به درویشان، بر علم و دانش برتری دارد.
هوش مصنوعی: چون غنیمت به دست آوردند، از حد و مرزها فراتر رفتند و آن سیهرویان (شکستخوردهها) متحمل شکست و ناکامی شدند.
هوش مصنوعی: شاه به کسی گفت که خبر بده که این غنیمت را به درویشان برسانند.
هوش مصنوعی: چون از اول با خدا نذر کردهام، تا پایان این عهد و پیمان، باید به آن وفا کنم.
هوش مصنوعی: هر کسی به او گفتند که مال و زر زیادی دارد، او در پاسخ گفت که چگونه میتواند این ثروت را به گروهی نا آگاه و بیخبر ببخشد.
هوش مصنوعی: یا سپاهیان را بده تا انتقام بگیرند و یا بگو که غنایم را در خزانه نگهدارند.
هوش مصنوعی: سلطان در این فکر حیران و سردرگم ماند که چه تصمیمی بگیرد، او بین دو انتخاب و وضعیت متناقض در تردید و سردرگمی بود.
هوش مصنوعی: بوالحسین، مردی باهوش و فرزانه بود، اما در عین حال، آدمی بیدل و دیوانه به شمار میرفت.
هوش مصنوعی: او (محمود) در حال عبور از میان سپاه خود بود که ناگهان پادشاه را از دور دید.
هوش مصنوعی: محمود تصمیم میگیرد که از آن دیوانه سوال کند و طبق جواب او عمل کند. او این کار را به عنوان یک دستور میبیند.
هوش مصنوعی: او که از سلطنت و لشکر آزاد است، بدون هیچ هدف و نفعی صحبت میکند و از جایگاه بالایی برخوردار است.
هوش مصنوعی: شاه جهان (محمود) آن دیوانه (که گفته میشود) را فراخواند و آن داستان (مربوط به نذر غنایم) را با او درمیان گذاشت.
هوش مصنوعی: دیوانه بیدل به پادشاه میگوید که کار تو به دو جا رسیده است و این موقعیت خاصی است.
هوش مصنوعی: اگر نمیخواهی با آن شخص کار داشته باشی، پس به دوجو (دو سو) او توجه نکن، ای عزیز.
هوش مصنوعی: اگر باز هم با او کار خواهی داشت، پس از اینجا دوجوی (دوستی و دشمنی) کم کن و خجالت بکش.
هوش مصنوعی: وقتی که حق (خدا) به تو کمک میکند و کارت را راست میکند، باید خودت هم به وظیفهات عمل کنی و با این حال، تو کجا هستی و چه میکنی؟
هوش مصنوعی: در نهایت، محمود (سلطانی که در این داستان مطرح است) آن زر و ثروت را به درویشان بخشید و به عنوان شهریار خود را شایسته این عمل محترم میدانست.
هوش مصنوعی: یکی دیگر پرسید: ای کسی که به درگاه (محمود) آمدهای، در آن مکان (غزنین) چه چیزهایی ارزشمند و رایج است؟
هوش مصنوعی: اگر بگویی که ما در این معامله چه چیزی خواهیم برد، ما به آنجا میرویم که آن چیز بیشتر و رایجتر است.
هوش مصنوعی: برای شاهان، هدیهای ارزشمند و باارزش باید تقدیم شود، زیرا مردم بیهدیه و بدون لطف و بخشش نیستند و فقط افراد بخیل و تنگنظر اینگونهاند.
هوش مصنوعی: گفت ای درخواستکننده، اگر از من فرمان ببری، آنچه آنجا (در غزنین) نمییابند، در اینجا (این سرزمین) خواهی یافت.
هوش مصنوعی: هرچه از اینجا به آنجا ببری، اگر آنجا چیزی باشد، آوردن آن برای تو زیبا نیست.
هوش مصنوعی: در آنجا علم و دانش و اسرار وجود دارد و بندگی و عبادت روحانیون فراوان است.
هوش مصنوعی: گریه و افسوس درونی و رنجهای دل را کسی در آنجا نشان نمیدهد، زیرا تنها درد و رنج جان آدمی است که در آن مکان قابل درک است.
هوش مصنوعی: اگر از سردردی آهی بکشی، بوی جگر بهگوش میرسد و به درگاه خدا میرسد. این نشان میدهد که درد و رنج انسان به خداوند منتقل میشود و او را آگاه میکند.
هوش مصنوعی: جایگاه ویژهای که مغز و روح در آن قرار دارند، مرکز وجود توست و نفس سرکش تو نیز در این قشر (پوشش) قرار دارد.
هوش مصنوعی: اگر آن حالت خاص از درون انسان (مغز جان) به وجود بیاید، شخص احساس راحتی و رهایی خواهد کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.