باز پیش جمع آمد سرفراز
کرد از سِّرِ معالی پرده باز
سینه می‌کرد از سپه‌داری خویش
لاف می‌زد از کله‌داری خویش
گفت: من از شوق دست شهریار
چشم بربستم ز خلقِ روزگار
چشم از آن بگرفته‌ام زیر کلاه
تا رسد پایم به دست پادشاه
در ادب خود را بسی پرورده‌ام
همچو مرتاضان ریاضت کرده‌ام
تا اگر روزی بر شاهم برند
از رسوم خدمت آگاهم برند
من کجا سیمرغ را بینم به خواب؟
چون کنم بیهوده سوی او شتاب؟
زُقه‌ای از دست شاهم بس بوَد
در جهان این پایگاهم بس بوَد
چون ندارم رهروی را پایگاه
سرفرازی می‌کنم بر دست شاه
من اگر شایستهٔ سلطان شوم
به که در وادی بی‌پایان شوم
روی آن دارم که من بر روی شاه
عمر بگذارم خوشی این جایگاه
گاه شه را انتظاری می‌کنم
گاه در شوقش شکاری می‌کنم
هدهدش گفت: ای به صورت مانده باز!
از صفت دور و به صورت مانده باز
شاه را در مُلک اگر همتا بود
پادشاهی کی بر او زیبا بود؟
سلطنت را نیست چون سیمرغ کس
زآنک بی‌همتا به شاهی اوست و بس
شاه نبود آنک در هر کشوری
سازد او از خود ز بی‌مغزی سری
شاه آن باشد که همتا نبوَدش
جز وفا و جز مدارا نبوَدش
شاه دنیا گر وفاداری کند
یک زمان دیگر گرفتاری کند
هرک باشد پیش او نزدیک‌تر
کار او بی‌شک بود تاریک‌تر
دائماً از شاه باشد بر حذر
جان او پیوسته باشد پُر خطر
شاه دنیا فی‌المثل چون آتش است
دور باش از وی که دوری زو خوش است
زآن بوَد، در پیش شاهان دور باش
کای شده نزدیک شاهان! دور باش
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: باز در جمعی از مریدان خود، از شوقی که به خدمت پادشاه دارد، صحبت می‌کند و از آمادگی‌های خود در زمینه ادب و ریاضت می‌گوید. او به خود می‌بالد که اگر روزی به دربار شاه برود، به شایستگی در خدمت او خواهد بود. هدهد به او هشدار می‌دهد که ای باز، پادشاهی چون سیمرغ بی‌همتاست و کسی جز او شایسته حکومت نیست. همچنین به باز یادآوری می‌کند که نزدیکی به شاه ممکن است خطرات و مشکلاتی به همراه داشته باشد و بهتر است از او دور بماند. در نهایت نکته‌ای اخلاقی مطرح می‌شود که وفاداری و درک در خدمت به شاه از اهمیت بالایی برخوردار است و نزدیکی به او ممکن است جایگاه فرد را به خطر بیندازد.
هوش مصنوعی: باز که نماد قدرت و شجاعت است، با افتخار در مقابل جمعیت حاضر می‌آید و پرده از رازهای خود برمی‌دارد و به مقام و مرتبه‌اش اشاره می‌کند.
هوش مصنوعی: باز دربارهٔ مقام و منزلت خود سخن می‌گوید و از این‌که فرماندهی (سپه‌داری) دارد، به خود می‌بالد و همچنین ادعا می‌کند که در رهبری و هدایت دیگران (کله‌داری) نیز سرآمد است.
هوش مصنوعی: او گفت: من به خاطر عشق و شوق به دست پادشاه، چشمم را بر روی مردم و دنیا بسته‌ام.
هوش مصنوعی: چشمم را از دنیا و مخلوقات بند کرده‌ام تا به مقام و نزدیکی به پادشاه برسم.
هوش مصنوعی: من خود را به خوبی تربیت کرده‌ام و مانند عارفان و مرتاضان، تمرین و زحمت زیادی کشیده‌ام تا به رشد و کمال برسم.
هوش مصنوعی: اگر روزی مرا به خدمت شاه ببرند، از آداب و رسوم خدمتگزاری آگاه هستم.
هوش مصنوعی: من نمی‌توانم سیمرغ را در خواب ببینم. چگونه می‌توانم بی‌فایده به سوی او شتاب کنم؟
هوش مصنوعی: وجود یک زقّۀ (تکه‌ای) از غذا یا چیزهایی که از دست شاه می‌افتم، برای من در این دنیا کافی است که پایگاه و جایگاه من را تعیین کند.
هوش مصنوعی: چون من با کسی در مسیر خودم همراه نیستم، بر دستان شاه، یعنی بر بزرگی و قدرت او، تکیه می‌کنم و خود را سرفراز می‌سازم.
هوش مصنوعی: اگر بتوانم شایستهٔ مقام سلطانی شوم، برایم بهتر است که در این وادی بی‌پایان به فنا نروم.
هوش مصنوعی: من قصد دارم که خوشی و سعادت خود را در سایهٔ شاه عمر قرار دهم و بر آن تکیه کنم.
هوش مصنوعی: گاه به انتظار شاه عمر نشسته‌ام و گاه برای عشق او عملی می‌کنم که به شکار بروم.
هوش مصنوعی: هدهد به باز می‌گوید: ای پرنده‌ای که فقط به ظاهرت مانده‌ای و از ویژگی‌های حقیقی خود دور شده‌ای!
هوش مصنوعی: اگر در سرزمین شاه، فردی هم‌سطح و هم‌مقام او وجود داشته باشد، پادشاهی بر آن شخص چه زیبایی و جذابیتی خواهد داشت؟
هوش مصنوعی: سلطنت مانند سیمرغ همتا ندارد و تنها کسی که شایستهٔ سلطنت است، اوست؛ زیرا بی‌همتا بودنش موجب برتری‌اش در پادشاهی می‌شود.
هوش مصنوعی: پادشاه حقیقی کسی است که در هر کشوری نمی‌تواند به خاطر نادانی خود، باعث ایجاد بحران و مشکلات گردد.
هوش مصنوعی: شاه واقعی کسی است که هیچ‌کس به اندازه او وفادار و سازگار نیست و جز این دو ویژگی، هیچ‌چیز دیگری ندارد.
هوش مصنوعی: اگر شاه دنیا نسبت به مردم وفاداری نشان دهد، در واقع تنها برای مدتی به آرامش می‌رسد و بعد دوباره با مشکلات و گرفتاری‌ها مواجه خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کس که نزد شاه (پادشاه) نزدیک‌تر باشد، کارش بدون شک دشوارتر و خطرناک‌تر است.
هوش مصنوعی: همیشه باید از شاه، که نمادی از قدرت و خطر است، احتیاط کرد و جان او همیشه در معرض خطر خواهد بود.
هوش مصنوعی: دنیا و ثروت مانند آتش هستند و باید از آنها دوری کرد، زیرا فاصله از آنها بهتر و خوشایندتر است.
هوش مصنوعی: پس به همین دلیل، باید از شاهان دور بود، زیرا نزدیکی به آنها باعث مشکلات و گرفتاری‌ها می‌شود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
می‌خواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.