بنام آنکه جان را زونشان نیست
خرد را نیز هم یارای آن نیست
بگو تا عقل پیش او چه سنجد
چنان ذاتی کجا در عقل گنجد
ازان معنی که او عقل آفریده
ز مویی گرد ادراکش رسیده
اگرچه عقل داناست و سخنگوی
نداند در حقیقت کنه یک موی
چو عقل جمله در مویست عاجز
بکنه حق که یابد راه هرگز
چو ذاتش برترست از هرچه دانیم
چگونه شرح او گفتن توانیم
چو جمله عاجزیم از برگ کاهی
ورای عجز، ما را نیست راهی
خدایی در خداوندی سزاوار
رسولش عیسی خورشید اسرار
وزان پس گفت کای شاپورگمراه
که بیرون آمدی در کینهٔ شاه
سراز فرمان شاه دین کشیدی
خطی در گرد راه دین کشیدی
بدزدیدی زن شاه زمین را
کنون پای آراگر مردی تو این را
که کرد این فعل هرگز در زمانه
ترا دیدم ببدفعلی یگانه
تو میدانی که گر من کینه خواهم
نیاری تاب در پیش سپاهم
اگر لشکر کشم بر کشور تو
نه کشور ماند ونه لشکر تو
وگر یک نیزه آرد بر تو زوری
که گر پیلی بخاک افتی چو موری
وگر یک مردم آرد روی بر تو
ز نامردی بجنبد موی بر تو
چو نتوانی تو با ما حرب جویی
نداری حیلتی جز چرب گویی
اگر با ما درشتی پیش گیری
بکام دشمنان خویش گیری
مکن، گل را کسی کن ورنه ناکام
چو گل غرقه شوی درخون سرانجام
مکن، فرمان شاهان خوار مگذار
زگلرخ در ره خود خار مگذار
اگر فرمان کنی، جان سودبینی
وگرنه جان زیان بس زود بینی
غم و شادی و مرگ و زندگانی
بگفتم والسلام اکنون تو دانی
چو خطّ نامه نوک خامه بنگاشت
درامد پیک و حالی نامه برداشت
قدم میزد چو بادی از ره دور
که تافی الجمله شد نزدیک شاپور
بدادش نامه و شاپور برخواند
ز خشم آن پیک را حالی بدر راند
نهاد آن پیک مسکین پای در راه
رسید آخر بکم مدّت بدرگاه
بر خسرو شد وآگاه کردش
حدیث سیرت آن شاه کردش
که آن نامه بدرّید و مرا راند
ترا بدفعل و شوم و باد سر خواند
چو شه بشنید ازو برجست ازجای
میان دربست و پس ننشست از پای
سپاهی همچو دریا انجمن کرد
جهانی در جهانی موجزن کرد
سپه را جوشن و تیغ و سپر داد
سه ساله جامگی و سیم و زر داد
چو مور و چون ملخ چندان سپه بود
که کس رانه گذر بود و نه ره بود
نبد چندان زمین از مرد خالی
کزو بالا گرفتی گرد حالی
ز بسیاری که مرد از جای برخاست
نمیارست گرد ازجای برخاست
برامد نالهٔ نای از در شاه
غبار از پای میشد تا سرماه
روان گشتند لشکر تا خراسان
دل شاپور شد زان غم هراسان
کجا دانست کان آفت ز پی داشت
پشیمانی نمود و سود کی داشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خسرو نامهای به شاپور مینویسد و در آن از عظمت خداوند سخن میگوید و تأکید میکند که عقل انسان قادر به درک حقیقت خداوند نیست. سپس به شاپور هشدار میدهد که به هیچ وجه نباید از فرمان شاهان سرپیچی کند، زیرا عواقب بدی در انتظارش خواهد بود. همچنین او را از کینه و دشمنی بر حذر میدارد و به او یادآوری میکند که هر گونه درشتی بر او تنها به زیان خود او خواهد بود. این نامه پس از تحویل به شاپور، او را به شدت خشمگین میکند و او در پاسخ، لشکری آماده میسازد و با نگرانی از اقدام خسرو به خود میلرزد. شاپور به عواقب تصمیمش پی میبرد و پشیمان میشود، اما این پشیمانی بر او سودی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: به نام کسی که جان را نمیتوان شناخت و حتی عقل نیز توان درک آن را ندارد.
هوش مصنوعی: بگو ببینیم عقل پیش او، یعنی خداوند، چه چیزهایی را میتواند درک کند، زیرا ذات خداوند آنقدر بالاست که در هیچ عقل و فهمی نمیگنجد.
هوش مصنوعی: عقل، خود به سبب معنایی که از خالقش به ارث برده، به اندازهٔ یک موی آن را درک کرده است.
هوش مصنوعی: عقل هرچند که دانا و سخنگوست، اما در واقع نمیتواند حقیقت یک موی را درک کند.
هوش مصنوعی: عقل به تنهایی نمیتواند به عمق و حقیقت خداوند پی ببرد، زیرا از درک کنه و ماهیت او ناتوان است و هرگز به راهی برای شناختن او دست نمییابد.
هوش مصنوعی: اگر ذات خداوند از هر چیزی که میشناسیم برتر باشد، چگونه میتوان درباره او سخن گفت و او را توصیف کرد؟
هوش مصنوعی: ما همه در برابر عظمتی که در ذات خداوند وجود دارد، ناتوان هستیم و حتی نمیتوانیم به اندازه یک برگ کاهی او را توصیف کنیم. فراتر از این ناتوانی، ما هیچ راهی برای فهم و شناخت آن بزرگ نمییابیم.
هوش مصنوعی: خداوندی شایسته و لایق است که پیامبرش عیسی را به عنوان روشنایی و منبع اسرار معرفی کرده است.
هوش مصنوعی: عطار در این بیت به شاپور (شاه ساسانی) خطاب میکند و او را به خاطر خروجش از مسیرش و روی آوردن به کینهٔ شاه مطلع میسازد. این اخطار نشاندهندهٔ نگرانی از انحراف شاپور از اصول و ارزشهای نیکو است.
هوش مصنوعی: تو از طرف شاه در دینی فرمانی صادر کردی و به عنوان دستور دین، خطی بر راه دین کشیدی.
هوش مصنوعی: تو حالا زن شاه را دزدیدهای، اما باید بدانی که اگر مردی واقعی هستی، باید این کار را بهدرستی انجام دهی.
هوش مصنوعی: این عمل زشت را که در تاریخ بیسابقه است، تنها تو را دیدم که انجام دادی.
هوش مصنوعی: تو میدانی اگر من بخواهم کینهتوزی کنم، تو نمیتوانی در برابر سپاه من ایستادگی کنی.
هوش مصنوعی: اگر من به کشور تو لشکر بکشم، نه کشوری برای تو باقی میماند و نه لشکری برای من.
هوش مصنوعی: اگر مردی با نیزهای به سوی تو حمله کند، آنچنان که اگر فیل بزرگی به زمین بیفتد، تو هم به اندازه یک مورچه کوچک خواهی شد.
هوش مصنوعی: اگر یک انسان به خاطر بیعرضگیات، به تو بیاحترامی کند، حتی مویات هم به خاطر این رفتار، تکان میخورد.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی با ما جنگ کنی، هیچ تدبیری جز نرمی و دلسوزی نداری.
هوش مصنوعی: اگر با ما به تندی و خشونت رفتار کنی، در نهایت به نفع دشمنان خودت عمل کردهای.
هوش مصنوعی: اگر کسی را به گل تشبیه کنی، این کار را نکن؛ زیرا در این صورت مانند گلی که در خون غرق میشود، ناکام و بینتیجه خواهی ماند.
هوش مصنوعی: مگذار که فرمان شاهان را بیاعتنا بسازی و در مسیر خود، گلی که از زیبایی است را زیر پا نگذاری و آسیب برسانی.
هوش مصنوعی: اگر تو دستور بدهی، زندگی و نفع تو را میبینم، و اگر این کار را نکنی، حیات و ضرر را زود متوجه میشوم.
هوش مصنوعی: من همه چیز را دربارهٔ غم و شادی، مرگ و زندگی به تو گفتم و حالا تو خودت میدانی.
هوش مصنوعی: پس از اینکه نامه با نوک قلم نوشته شد، پیک (فرستاده) وارد شد و خبری از نامه را برداشت.
هوش مصنوعی: پیک به سوی شاپور میرسد و در حینی که به او نزدیک میشود، مانند بادی است که از دور میوزد و او را به سمت خود میکشاند.
هوش مصنوعی: شاپور نامهای را از خسرو گرفت و وقتی آن را خواند، به شدت از دست پیامآور خشمگین شد و او را از نزد خود دور کرد.
هوش مصنوعی: آن پیک بیچاره، به زحمت پای در راه گذاشت و بالاخره بعد از مدت کوتاهی به درگاه (خسرو) رسید.
هوش مصنوعی: خبر آمدن پیک به خسرو رسید و او را از ویژگیهای اخلاقی و سیرت آن شاه آگاه کرد.
هوش مصنوعی: خسرو میگوید که آن نامه را پاره کرد و مرا از خود راند، چرا که تو به اعمال بد و شوم خود معروف شدی و آن را به باد سرزنش کرد.
هوش مصنوعی: چون شاه (خسرو) از این خبر باخبر شد، از جای خود برخاست و درب را بست و دیگر برجا ننشست.
هوش مصنوعی: خسرو سپاه خودش را مانند دریایی بزرگ جمعآوری کرد و آنها را در دنیایی دیگر به حرکت درآورد، به گونهای که تمام جهان را تحت تأثیر قرار دادند.
هوش مصنوعی: خسرو به سپاهیان خود زره، شمشیر و سپر داد و بعد از سه سال به آنها جامهای از طلا و نقره بخشید.
هوش مصنوعی: سپه آنقدر زیاد بود که مانند مور و ملخ در همه جا پراکنده بودند، به گونهای که هیچ کس نمیتوانست از آنها عبور کند و راهی وجود نداشت.
هوش مصنوعی: زمین به قدری از مردان خالی نبود که تو (خسرو) از آنجا گرد و غبار برآوردی.
هوش مصنوعی: از آنجا که مردان زیادی از جا برخاستند، جرأت نمیکند گرد و غبار از جا بلند شود.
هوش مصنوعی: از درِ شاه صدای نالهٔ نای (ساز نی) برخاست و غبار از زیر پای او تا سرِ ماه (کامل و زیبا) میشد.
هوش مصنوعی: لشکر به سمت خراسان حرکت کرد و دل شاپور از بابت آن غمگین و نگران شد.
هوش مصنوعی: شاپور نمیدانست که آن عذاب و مصیبت به دنبال اوست، حالا که پشیمان شده، چه منفعتی برایش دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.