چو راه شرع بسپاری خدائی
تو و او هر دو یکی بی جدائی
چو قطره سوی این دریا شود زود
عیان قطره در دریا یکی بود
شریعت قطرهٔ تو بحر دارد
کسی شاید که این را پاس دارد
که در عین شریعت دوست بیند
حقیقت مغز را در پوست بیند
ره شرع محمد(ص) هست آسان
از او باشد منافق خود هراسان
ره شرع محمد(ص) رو بحق رس
که جز او مینبینی نیز تو کس
ره شرع محمد (ص) کن که دلدار
نماید رخ ترا اینجای اظهار
زمانی شرع را از خود مکن دور
که تا تو دم زنی مانند منصور
در این دریا ممان و بگذر از وی
مکن سستی بیک دو جام پر می
اگر خمخانهها را نوش داری
سزد گر خویشتن با هوش داری
مکن بد مستی اندر روی دریا
مشو بیخود درون بحر و دریا
چو راهی می ندانی همچو وی تو
مخور مانند وی این جام می تو
بقدر خویشتن باید زدن لاف
که گنجشکی نداند رفت در قاف
گلیم عجز در سرکش ز حیرت
چو باران بر رخ افشان اشک حسرت
که نشناسد به جز حق را حق ای دوست
چه برخیزد از این مشتی رگ و پوست
اگر موری ز عالم با عدم شد
بعالم در چه افزود و چه کم شد
خدا را جز خدا یک دوست کس نیست
که درخورد خدا هم اوست کس نیست
توهم درخورد خود میگوی اسرار
که هر کس را نباشد این چنین کار
بمردن اوفتد زینگونه شیوه
کجا این سر بداند مرد لیوه
ره حق راه مردانست دریاب
اگر تو میتوانی زود بشتاب
ره حق صادقان دریافتندش
سوی آن کل یقین بشتافتندش
ره حق عاشقان دیدند درخود
رها کردند بیشک نیک یا بد
ره حق در شریعت میتوان یافت
نه در عین طبیعت میتوان یافت
ره حق شرع دان و بگذر از فرع
که نور جان شود تابنده در شرع
ره حق چون شریعت مینماید
ره شیطان طبیعت مینماید
ز شیطان بگذر و رحمان طلب کن
ز جانت بگذر و جانان طلب کن
بجز جانان مبین ای دوست زنهار
که او دیدست دید او نگهدار
درون بحر جان ران کشتی تن
نگه کن طفل ره منصور روشن
که باتو اندر این دریاست گویان
زمانی زو نهٔ اینجا تو پویان
تو گر منصور معنی باز بینی
مر او را صاحب این راز بینی
گشاید مشکلت ای پیر صورت
رود از طبع و از جانت نفورت
نمود مشکلت اینجا گشاید
ره تحقیق او اینجا نماید
ولیکن همچو او در عین دریا
ندانی رفت تو ای پیر شیدا
چو جان تست پیر و حق جوانست
بهر کسوت که میخواهد عیان است
کجا او را شناسی اندرین بحر
که تریاک تو آمد جملگی زهر
اگر بود وجودت پاک داری
حقیقت زهر را تریاک داری
حقیقت زهر کن تریاک معنی
که تا اینجا تو باشی پاک معنی
دمی غایب مشو در هیچ حالی
که تا هر لحظه یابی تو کمالی
دمی غائب مشو از دیدن جان
که تا بنماید اینجا روی جانان
زیارت غائبی و اوست حاضر
ترا اندر دل و جان اوست ناظر
زیارت غائبی و او ترا دید
نمودتست اندر گفت و اشنید
چو یارت گم شود در عین دریا
کجا می باز بینی روی او را
مگر وقتی که اندر دار باشی
ز ذُلّ خویش برخوردار باشی
نمیدانی تو یک حرفی ز اسرار
چگویم با تو من از سّر آن دار
که وصف آن نمیآید چنین راست
مگر بینی تو در عین یقین راست
بیان یار آسانست پیشت
از آن مرهم نیابد جان ریشت
بیان یار بی شرح و بیانست
کسی داند که آنجا جان جانست
ز گم کرده اگر آگه نباشی
میان عاقلان ابله تو باشی
ز گم کرده اگر یابی خبر باز
ترا پیدا کند انجام و آغاز
ز گمکرده دمی باز آی و او بین
بهر چیزی که میبینی نکو بین
ترا دلدار اینجا بایدت جست
مشو اندر طلب عنّین و شو چست
برو دلدار اینجا جوی و او بین
بدّی او زجان و دل نکو بین
از این دریا اگر او را بجوئی
تو با اوئی و اندر گفتگوئی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، عطار به اهمیت ترکیب شریعت و حقیقت در سلوک عرفانی میپردازد. او میگوید که شریعت بهواسطهٔ خود، راهی به حقیقت است و با پیروی از آن، انسان میتواند به خدا نزدیک شود، بهگونهای که فرد و حق یکی میشوند. او تأکید میکند که در شریعت میتوان حقیقت را یافت و باید از طبیعت و خواستههای شیطانی دوری کرد. عطار همچنین به ضرورت توجه به دل در جستجوی حقیقت و یار حقیقی اشاره میکند و میگوید که غفلت از این مسأله، انسان را از درک وجودی خود و حقیقت بازمیدارد. در نهایت، او به جستجوی دلدار و تلاش برای درک و شناخت او در درون دریا و حقیقت زندگی دعوت میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که راه شرع را دنبال کنی و همه چیز را به خدا بسپاری، تو و خداوند بهگونهای یکی میشوید که هیچ جدایی میان شما وجود ندارد.
هوش مصنوعی: وقتی قطرهای به سمت دریا برود، به زودی مشخص میشود که آن قطره در دریا یکی شده است.
هوش مصنوعی: شریعت مانند یک قطره است که در دریا وجود دارد و این دریا نمایانگر حقیقت است؛ تنها کسانی هستند که میتوانند این نکته را درک کنند و به آن اهمیت دهند.
هوش مصنوعی: کسی که در حالی که به شریعت عمل میکند، حقیقت را میبیند، مانند کسی است که مغز را در پوست مییابد، یعنی عمق و درونمایهٔ مسائل را در سطح ظاهر آنها درک میکند.
هوش مصنوعی: پیروی از روش و اصول شریعت پیامبر محمد (ص) آسان است، اما افراد منافق از آن میترسند و نمیتوانند به راحتی این راه را دنبال کنند.
هوش مصنوعی: به حقیقت برو و از طریق شریعت محمد (ص) پیروی کن، زیرا جز او هیچ کس دیگری را نمیبینی.
هوش مصنوعی: پیروی از راه و شریعت محمد (ص) کن، زیرا این مسیر باعث میشود که معشوقِ واقعیات، یعنی خدا، خود را به تو نشان دهد.
هوش مصنوعی: زمانی شرع را از خود دور نکن که وقتی تو دعا کنی، مانند منصور (حلاج) باشی. به عبارتی دیگر، از اصول دین و شریعت فاصله نگیر، زیرا در این صورت میتوانی به مقام قرب و شناخت الهی دست یابی.
هوش مصنوعی: در این دریای عرفان، درنگ نکن و از آن عبور کن. بیتوجهی و سستی نداشته باش و فقط به دو پیمانه پر از شراب توجه کن.
هوش مصنوعی: اگر در مکانهای شرابخوار (خمخانهها) از شراب لذت میبری، هیچ مانعی ندارد، به شرطی که خودت را کنترل کنی و با خرد و آگاهی رفتار کنی.
هوش مصنوعی: در این بیت به شخصی که مست است، توصیه میشود که در برابر خطرات خود را کنترل کند و در حالی که در میان دریا و امواج قرار دارد، نباید به حالت بیخودی و مستی فرو رود، زیرا این وضع میتواند او را به خطر بیندازد.
هوش مصنوعی: چون راه حقیقت را نمیشناسی، مانند او (حقیقتجو) بهخود مستی مکن و از این جام شراب نخور.
هوش مصنوعی: هر کسی باید به اندازه خود و توانش سخن بگوید و به خود ببالد، زیرا مانند یک گنجشک، نمیتواند به اندازه یک قاف (پرندهای بزرگتر) صحبت کند و ادعا کند که به سفرهای دور رفته است.
هوش مصنوعی: از شدت حیرت و ناتوانی، مانند بارانی که بر چهره میبارد، اشکهای حسرت بر چهرهام میریزد و نمیتوانم خجالت و شکست خود را پنهان کنم.
هوش مصنوعی: اگر کسی جز حقیقت، یعنی خداوند را نشناسد، ای دوست، از این بدن که فقط از رگ و پوست ساخته شده، چه چیزی به وجود میآید و چه چیزی میتواند به دست آورد؟
هوش مصنوعی: اگر مورچهای از این جهان به عالم عدم (عدم وجود) برود، در این حالت چه چیزی به این عالم اضافه میشود و چه چیزی کم میشود؟
هوش مصنوعی: خداوند، به جز خود خدا، هیچ دوستی ندارد و هیچکس قابلیت درک و شایستگی نزدیکی به او را ندارد.
هوش مصنوعی: تو برای خودت به زبان اصلی خودت اسرار و رموزی را میگویی که فقط مخصوص توست و هر کسی نمیتواند به اینگونه سخنان و نکات دست یابد.
هوش مصنوعی: اگر آدمی با این شیوه زندگی کند و بمیرد، کجا میتواند این راز را بداند که مرد ماهر و دقیق (مرد لیوه) چه میداند؟
هوش مصنوعی: راه حق، راه مردان راستین است؛ اگر میتوانی، سریعاً به آن بپیوند.
هوش مصنوعی: راستگویان و صادقان راه حق را درک کردند و به سوی آن حقیقت مطلق با یقین شتافتند.
هوش مصنوعی: عاشقان در راه حق، حقیقت را در درون خود مشاهده کردند و از همه چیز دیگر رها شدند؛ این نشان میدهد که در این مسیر، تنها نگاه به درون و خودشناسی اهمیت دارد، چه نتیجهاش خوب باشد و چه بد.
هوش مصنوعی: راه رسیدن به حقیقت الهی را میتوان در شریعت یافت، نه در زرق و برق دنیای طبیعی.
هوش مصنوعی: راه حق را از شریعت بشناس و از ظواهر بیاهمیت بگذر؛ زیرا نور جان، در مسیر شریعت درخشش پیدا میکند.
هوش مصنوعی: راه حقیقت، مانند شریعت راه را نشان میدهد، در حالی که راه شیطان، وابسته به خواستههای طبیعی و غریزی انسان است.
هوش مصنوعی: از وسوسههای شیطان دور شو و به دنبال رحمان (خدای رحمان) برو. از خودت و علاقههای دنیوی که به جانت وابستهاند عبور کن و به دنبال جانان (محبوب حقیقی) بگرد.
هوش مصنوعی: ای دوست، جز جانان (خدا) را مپسند و مراقب باش که او (جانان) با چشم قدس و بصیرتش، همه چیز را میبیند و چون او را دیدهای، باید او را حفظ کنی.
هوش مصنوعی: در دل دریای جان، کشتی تن را در حرکت نگهدار و به خوبی توجه کن که راه روشنفکری به سوی خداوند را پیدا کنی.
هوش مصنوعی: در این بیت، عطار به ما میگوید که در دریای وجود تو، نیرویی وجود دارد که به تو اجازه میدهد از این دنیا عبور کنی. زمانی که از آن استفاده کنی و به سمت آن حرکت کنی، متوجه میشوی که این نیروی پنهان و عمیق در درون توست.
هوش مصنوعی: اگر تو معنای واقعی را درک کنی، میتوانی منصور را ببینی که صاحب این راز است.
هوش مصنوعی: ای پیر (مربی)، مشکل تو را باز میکند. صورت (ظاهر) نادرست از طبیعت و جان تو ناشی میشود و از آن هرزگی و بیزاری است.
هوش مصنوعی: مشکل تو در اینجا روشن میشود و او (پیر) راه حقیقت را در اینجا به تو نشان خواهد داد.
هوش مصنوعی: اما مثل او، در عین حال، در عمق دریا ناپدید میشوی، نمیدانی که کجا رفتهای، ای پیر عاشق.
هوش مصنوعی: جان تو به معنای واقعی پیر و با تجربه است، اما حقیقت حق جوان و نو است. هر کسی به اندازهٔ اعمال و خواستههایش میتواند این حقیقت را درک کند و آن را عیان ببیند.
هوش مصنوعی: چگونه میتوانی او را در این دریا (وجود) بشناسی، وقتی که تمام زهر (مشکلات و دردها) به مانند تریاک (پادزهر) از خود تو ناشی میشود؟
هوش مصنوعی: اگر وجودت پاک باشد، میتوانی حقیقتی را که در زهر نهفته است، مانند تریاک درک کنی و از آن بهرهمند شوی.
هوش مصنوعی: اگر حقیقت زهر را تبدیل به تریاک کنی، یعنی از درد و رنج آن بهره بگیری و از آن پاک بمانی، به این معنا است که باید همیشه در آگاهی و خلوص باشی.
هوش مصنوعی: در هیچ زمانی نباید از یاد محبوب غایب شوی، چرا که در هر لحظه میتوانی به کمال و بهبود حالتی دست یابی.
هوش مصنوعی: هرگز از دیدن حقیقت خود غافل نشو، زیرا در این حالت میتوانی چهره ی معشوق را ببینی و از زیبایی او بهرهمند شوی.
هوش مصنوعی: هرچند که تو بهظاهر او را نمیبینی، اما او همیشه در دل و جان تو حاضر و ناظر است.
هوش مصنوعی: خداوند در اینجا به صورت غایب، ولی در عین حال حاضر و ناظر است و به تو کمک میکند تا او را در دل و جان خود بیابی و حضورش را احساس کنی. در واقع، با گفتار و شنیداری که با او داری، او حضورش را به تو نشان میدهد.
هوش مصنوعی: هرگاه دوستت در میان دریا گم شود، چگونه میتوانی چهرهاش را ببینی؟
هوش مصنوعی: وقتی که در حال اسارت (ذلت) هستی، لازم است که از احساس خواری و خفت خود بهرهمند شوی، یعنی باید پذیرای وضعیت خود باشی.
هوش مصنوعی: تو از اسرار و حقیقتها چیزی نمیدانی و من فقط یک نکته از این رازها را به تو میگویم که درباره آن دار (محل) است.
هوش مصنوعی: تحلیل و توصیف حقیقتی که دربارهی آن سخن گفته میشود، به این آسانیها بیان نمیشود؛ مگر آنکه خودت با یقین و درک عمیق، آن را حس کنی.
هوش مصنوعی: بیان معشوق بهراحتی و سادگی برای تو قابل فهم است، چرا که روح زخمدارت از آن مرهم و درمان نمییابد.
هوش مصنوعی: بیان و شرح عشق و محبوب حقیقی بسیار سخت و دشوار است و تنها کسی میتواند آن را درک کند که به حقیقت عشق پی برده باشد و روحش در آن جایگاه قرار گرفته باشد.
هوش مصنوعی: اگر از چیزی که گم شده آگاهی نداشته باشی، در میان آدمهای عاقل، احمق محسوب میشوی.
هوش مصنوعی: اگر از اشتباهات و گمشدههای خود آگاه شوی، خبری که به دست میآوری میتواند تو را به حقیقت و ریشهٔ موضوع پیوند دهد و آغاز و پایان آن را برایت روشن کند.
هوش مصنوعی: اگر لحظهای به گمشده خود برگردی و او را ببینی، در مییابی که هر چیزی که میبینی، زیبا و خوشایند است.
هوش مصنوعی: دلدار تو باید در همینجا جستجو شود؛ در پی چیزی که وجود ندارد نباش و خود را مشغول نکن.
هوش مصنوعی: برو و دلدار خود را در اینجا جستوجو کن و خوب دقت کن که او برای جان و دل تو چه خوبیهایی دارد.
هوش مصنوعی: اگر از دریای وجود او (دلدار) جستجو کنی، در حقیقت تو خود او را خواهی یافت و با او در ارتباط خواهی بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.