حقیقت شیخ واصل یار این است
دم خودبین که اصل یار این است
در اینجا اصل اینست ار بدانی
حقیت وصل اینست ار بدانی
دم حق زد کسی این دم عیان یافت
حقیقت دید این اندر جهان یافت
دم حق زد کسی کز خود برون شد
حقیقت این دم او را رهنمون شد
دم من زد کسی کز خویش بگذشت
حقیقت کل شد و اینجا یکی گشت
همه شیخست اینجا سرّ اسرار
که میگویم در این دم از دم یار
همه از شرع میگویم در این دم
ز دستم هر دم از عین الیقین دم
اگر عین الیقین اینجا نبودی
نمود این دمم پیدا نبودی
اگر عین الیقین خواهی حقیقت
دم خود را نظر کن بی حقیقت
از این دم آنچه گم کردی بجوئی
که بیشک تو ازین درگفت و گوئی
اگر در صورت این دم دم نباشد
حقیقت بیشکی عالم نباشد
هر آنکو وصل میخواهد که یابد
دمادم در سوی این دم شتابد
از این دم گرنیابی راز اینجا
کجا آیی دگر تو باز اینجا
ازین دم گر نیابی راز بیچون
بمانی و کجا آئی تو بیرون
از این دم گر نیابی گنج اسرار
ترا هرگز کجا آید پدیدار
ازین دم عاشقان اندر فنایند
در آن عین فنا اندر بقایند
از این دم عاشقان ره باز دیدند
فنا گشتند چون این راز دیدند
ازین دم جوی بیشک جان جانت
کزین یابی حقیقت مر عیانت
عیان اینست اگر داری خبر تو
همه این دم نگر اندر نظر تو
همه زین دم در اینجا زنده بنگر
چو خورشید است دم تابنده بنگر
که صورت بیشکی نقش فنای است
بمعنی و عیان ذات خدایست
همه ذاتست در عین صفت او
نماید نقشها از هر صفت او
همه جویان این جان حقیقت
ولی او نیست در بند طبیعت
طبیعت زنده زو اینجا دو روزی
فتاده اندرو سازی و سوزی
طبیعت شیخ هم اینست در اصل
ولیکن این زمان زو یافته وصل
طبیعت تا نیندازی در اینجا
که خواهد شد فنای محض اینجا
بوقتی کین طبیعت محو شد دوست
نماند نقش بیشک نی درین پوست
شود درخاک محو لانماید
در آن محو آنگهی پیدا نماید
شود این دم که میبینی تو در راز
بیابد اصل خود در محو خود باز
ولیکن می نداند سرّ اسرار
بجز منصور وین نکته نگهدار
همه جانست اینجا کاه و تن نیست
بمعنی جملگی در اصل یکی است
از آن سرّ شریعت با کمال است
که عقل از دیدن این در وبالست
بعشق این میتوان آنجایگه دید
نه از عقل فضول و قول و تقلید
بعشق این سرّ توانی یافت ای شیخ
مر این سرّ نهانی یافت ای شیخ
دل و جان تا نگردد محو الله
کجا یابد عیان قل هوالله
دل و جان تا نگردد بیشک ای دوست
کجا آیند بیرون زین رگ و پوست
دل و جان تا نگردند اندر اینجا
حقیقت گم کجا گردند پیدا
دل اینجا شیخ آئینه است بنگر
که دیدارش در آیینه است بنگر
نیاساید تن اینجا تا فنایش
نیابد آنگهی عین بقایش
فنا باشد چو شد محو فنا او
شود درمحو فی الله او بقا او
حقیقت گفت ما ازگنج آمد
از آن جسم اندر اینجا رنج آمد
زهی گنج الهی گشته پیدا
نمییابد کسی او را در اینجا
تو برخوردار گنجی این زمان تو
حقیقت گوش کن شیخ جهان تو
بریدی دست من اینجایگه زار
نمودم سرّ خود گشتی خبردار
بدادم بوسهٔ بر دست و بر سر
نهادم بر سر از اسرار افسر
بریدی دست من اینجا بزاری
بدان کردیم شیخا پایداری
حقیقت می فنا خواهم من اکنون
که تا رسته شوم از خاک و از خون
حقیقت می فنا خواهم دگر بار
که گنج ما شده اینجا گهربار
چو گنج ما پدیدار آید ای شیخ
دل از گنجم خبردار آید ای شیخ
کنون ما گنج خود کلی فشانیم
که در عین الیقین گنج عیانیم
مرا مقصود از هر سر در اینجا
که کردم شیخ بر تو ظاهر اینجا
حقیقت مقصد و مقصود مابین
اناالحق بود وین معبود مابین
که بردار است نقش ما حقیقت
خبردار است از حکم شریعت
مرا مقصود این بد در فنایش
که روشن گردد اینجا گه لقایش
لقای خویش دیده راز برگفت
حقیقت او به پیر راهبر گفت
لقای خویش دید و صورت خویش
حقیقت محو این بردار از پیش
تو شیخا گرچه مرد راه بینی
کجا هرگز تو کلی شاه بینی
مگر آندم که چون من بر سر دار
برآئی و شوی زین سر خبردار
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مورد حقیقت وجود و ارتباط انسان با خالق است. عطار به بیان ویژگی‌های دم حق و اهمیت آن در تجربه واقعی می‌پردازد و می‌گوید که دم حق باید از خود می‌گذشت تا اهمیت و حقیقتش نمایان شود. او از شیخ واصل یاد می‌کند و به رازهای عشق و فنا و بقا اشاره می‌کند. در این راستا، بیان می‌شود که دل و جان آدمی باید محو خداوند شوند تا حقیقت آشنا گردد. در نهایت، شاعر بر این نکته تأکید می‌کند که گنج حقیقی در درون انسان نهفته است و برای دستیابی به آن باید از قید و بندهای دنیوی رها شود.
هوش مصنوعی: حقیقت شیخ واصل (عطار) و یار او، در این است که توجه به نفس و خود را کنار بگذاریم؛ زیرا حقیقت یار در پرهیز از خودبینی و خودپسندی نهفته است.
هوش مصنوعی: در اینجا مهم‌تر از همه این است که اگر به حقیقت پی ببری، درک کنی که اصل و فصل این پیوند چیست.
هوش مصنوعی: کسی که دم حق را شنید و به آن توجه کرد، در این لحظه حقیقت را به عیان مشاهده کرد و در دنیا به آن پی برد.
هوش مصنوعی: کسی که به دم حقیقت توجه کرد و از خود فاصله گرفت، آن دم حقیقت او را به راه درست هدایت کرد.
هوش مصنوعی: کسی که دم حق را دریافت کرد، از خود و هویتش فراتر رفت و به حقیقتی همه‌جانبه و واحد رسید.
هوش مصنوعی: اینجا همه چیز به شیخ و امام اشاره دارد که سرّ و رازهای بزرگ در این مکان است و من در این لحظه از نفس یار، یعنی از وجود و حال او، صحبت می‌کنم.
هوش مصنوعی: همه چیزهایی که میگویم بر اساس دین و شرع است، و هر لحظه از سر یقین و حقیقت در حال سخن گفتن هستم.
هوش مصنوعی: اگر در اینجا «عین الیقین»، که به معنای یقین واقعی و درستی است، وجود نداشت، این دم و نفس من نیز نمود و نشانه‌ای نداشت.
هوش مصنوعی: اگر می‌خواهی به حقیقت و واقعیات کامل پی ببری، به زمان حال و وضعیت کنونی‌ات توجه کن و از آن غافل نشو.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از این "دم" (لحظه حال و حقیقت زندگی) گم کرده‌ای را پیدا کن، زیرا مطمئناً تو به واسطه این لحظه با واقعیات زندگی صحبت می‌کنی.
هوش مصنوعی: اگر در ظاهر این لحظه، حالتی از توجه و شهود نباشد، در واقع حقیقتی در این دنیا وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در پی وصالی است، باید پیوسته و مکرر به سمت این «دم» (لحظهٔ حال) شتاب کند و آن را جستجو کند.
هوش مصنوعی: اگر از این لحظه، راز اینجا را نیابی، دیگر کجا می‌توانی بازگشت داشته باشی؟
هوش مصنوعی: اگر در این لحظه (این دم) نتوانی راز بیچون را پیدا کنی، در این حالت همواره در اینجا می‌مانی و دیگر نمی‌توانی به جایی برسی.
هوش مصنوعی: اگر از این لحظه نتوانی گنجینه اسرار را بیابی، هرگز نمی‌توانی بفهمی که چه چیزی در کجاست و کجا به تو نشان داده خواهد شد.
هوش مصنوعی: از این لحظه عاشقان به فنا می‌روند، اما در همان حالت فنا به بقا نیز دست می‌یابند.
هوش مصنوعی: از این لحظه عاشقان راه را دیدند و به فنا رسیدند، زیرا این راز را شناختند.
هوش مصنوعی: از این لحظه به یقین جان تو را خواهی یافت، چرا که از این طریق به حقیقت مشاهده‌ات دست خواهی یافت.
هوش مصنوعی: حقیقت این است که اگر چیزی را می‌دانی، باید در این لحظه به آن نگاه کنی و به آن توجه داشته باشی.
هوش مصنوعی: همهٔ موجودات اکنون در اینجا زنده و پویان هستند؛ مانند خورشید که نور خود را به‌طور دائم می‌تاباند، آنها هم باید به زندگی و وجود خود توجه کنند.
هوش مصنوعی: صورت بلااستثنا، نشانهٔ فنا و زوال است و به معنای واقعی، نشان‌دهندهٔ تجلی و ذات خداوند است.
هوش مصنوعی: تمامی موجودات در حقیقت همان ذات الهی هستند، اما او از طریق ویژگی‌های خود، تجلیاتی را می‌آفریند که به شکل‌های مختلف دیده می‌شود.
هوش مصنوعی: تمام جویندگان حقیقت جان، فقط به سراغ این جان می‌روند، اما آن حقیقت در دام طبیعت گرفتار نیست و آزاد است.
هوش مصنوعی: طبیعت زنده در اینجا، به مدت دو روز از آن وجودی که اشاره شده، افتاده و تحت تأثیر آن قرار گرفته است و در نتیجه دچار ساز و سوز شده است.
هوش مصنوعی: طبیعت شیخ (عطار) در حقیقت همانند دیگران است، اما در حال حاضر از آن طبیعت دور شده و به وصالی دست یافته است.
هوش مصنوعی: طبیعت انسان زمانی که در این مکان رها نشود، از بین خواهد رفت و به نابودی کامل خواهد رسید.
هوش مصنوعی: زمانی که طبیعت (ماهیت دنیا) ناپدید شود، دیگر هیچ نشانی از دوست (عشق و حقیقت) در این وجود نخواهد بود؛ چرا که مانند صدای نی، تنها یادگار آن باقی می‌ماند و این جسم جز پوسته‌ای بیش نیست.
هوش مصنوعی: زمانی که در خاک محو می‌شود، دیگر در آن ظاهر نخواهد شد، اما پس از آن است که خود را آشکار می‌کند.
هوش مصنوعی: در این لحظه‌ای که تو در راز و حقیقت قرار داری، می‌توانی اصل و ذات خود را بیابی که در ناپدید شدن و محو شدن وجود دارد.
هوش مصنوعی: اما فقط منصور (منصور حلاج) است که رازهای عمیق وجود را می‌شناسد و هیچ‌کس دیگری از این سرّها آگاه نیست. این نکته را فقط او حفظ کرده است.
هوش مصنوعی: تمام وجود و هستی در اینجا به روح و جان برمی‌گردد و جسم و تن هیچ ارزش و جایگاهی ندارند، به این معنا که همه چیز در اصل و حقیقت یکی است.
هوش مصنوعی: حقیقت شریعت در نهایت به کمال می‌رسد که عقل نمی‌تواند به آن دست یابد و درک آن برای عقل دشوار و مضر است.
هوش مصنوعی: فقط با عشق میتوان به حقیقت و درک عمیق دست یافت، نه با عقل بیهوده و نظرات و تقلیدهای دیگران.
هوش مصنوعی: ای شیخ، در عشق این راز و حقیقت را میتوان یافت، زیرا فقط در عشق است که میتوان به این سرّ پنهان پی برد.
هوش مصنوعی: دل و جان تا زمانی که به حقیقت خدا (الله) محو و ناپدید نشوند، چگونه می‌توانند حقیقت او را بیابند؟
هوش مصنوعی: اگر دل و جان انسان تا زمانی که از جسم و ظاهر مادی خود جدا نشده‌اند، نتوانند به حقیقت و واقعیت رسید، بنابراین چگونه می‌توانند از این پوشش‌های رگ و پوست فراتر رفته و به جایی دیگر بروند؟
هوش مصنوعی: دل و جان تا زمانی که در اینجا به تعالی نرسند و حقیقت را درنیابند، نمی‌توانند به مکانی دیگر بروند و آشکار شوند.
هوش مصنوعی: دل در این دنیا مانند آئینه‌ای است که شیخ، نماد حکمت و آگاهی، در آن به خود می‌نگرد. بنابراین، باید توجه کرد که دیدن حقیقت و درک آن، همانند تماشای انعکاس در آئینه است.
هوش مصنوعی: این بدن در این دنیا نباید آسوده باشد تا زمانی که دچار فناء (نابودی) نشود، و سپس عین بقاء (وجود جاودانه) را خواهد یافت.
هوش مصنوعی: وقتی فانی می‌شود، هیچ اثری از خود نمی‌گذارد و در این حالت، او در محو شدن به خداوند، باقی می‌ماند. یعنی باقی‌ماندن حقیقی فقط در خداوند محقق می‌شود.
هوش مصنوعی: ما از حقیقتی که در عمق وجود داریم به این دنیا آمده‌ایم و در واقع، وجود جسمی ما باعث شده است که دچار رنج و زحمت شویم.
هوش مصنوعی: گنج الهی آشکار شده و در دسترس است، اما هیچ‌کس در این دنیا قادر به درک و شناخت آن نیست.
هوش مصنوعی: تو در این زمان از گنجی ارزشمند بهره‌مند هستی، پس باید به حقایق گوش بدهی و به سخنان شیخی که در دنیا شناخته شده توجه کنی.
هوش مصنوعی: دست من را بریدی و در این حال من به حالت زاری افتاده‌ام، تو از راز دل من باخبر شدی.
هوش مصنوعی: من به دست و سر او بوسه دادم و بر سر او تاجی از اسرار قرار دادم.
هوش مصنوعی: دست من را در اینجا از این دنیا قطع کردی، ای شیخ، با این کار به ما پایداری و ثبات بخشیدی.
هوش مصنوعی: اکنون می‌خواهم حقیقت را از دست بدهم و از وجود مادی خود که از خاک و خون تشکیل شده، رها شوم.
هوش مصنوعی: من می‌خواهم دوباره به حقیقت بپیوندم، زیرا گنج واقعی ما اکنون در اینجا به شکل گنجینه‌ای ارزشمند نمایان شده است.
هوش مصنوعی: وقتی گنج ما نمایان شود، ای شیخ، دل از وجود آن گنج باخبر می‌شود، ای شیخ.
هوش مصنوعی: ما اکنون تمامی گنج خود را منتشر می‌کنیم، زیرا در حقیقت و با قطعیت، گنج ما آشکار است.
هوش مصنوعی: مقصود من از همهٔ این تلاش‌ها و کارهایی که در این مکان انجام دادم، این است که حقیقت را به تو، ای شیخ، نشان دهم.
هوش مصنوعی: حقیقت هدف و مقصود در میان «انا الحق» (عبارتی از حلاج که به وحدت وجود اشاره دارد) و این معبود قرار دارد.
هوش مصنوعی: نقش و صورت ما در واقعیت وجودی، به‌گونه‌ای است که حقیقت در آن دخالت دارد و از دستور و قوانین شریعت باخبر است.
هوش مصنوعی: مقصود من از این بد (دوست) در فنای خود این است که اینجا بگذارید تا ملاقات او (به حقیقت) روشن شود.
هوش مصنوعی: دیدن معشوق باعث شد راز خود را بگوید و حقیقت خود را به پیر، یعنی راهنمای خود، اعلام کرد.
هوش مصنوعی: او در ملاقات با خود، واقعیاتی را دربارهٔ وجودش مشاهده کرد و فهمید که آنچه را که به عنوان ظاهر خود می‌شناسد، حقیقت او نیست و باید این صورت ظاهری را فراموش کند.
هوش مصنوعی: ای شیخ، هرچند تو خود را در مسیر حق و راهنمایی میبینی، اما هرگز نمی‌توانی به کلیت و عظمت پادشاهی (خداوند) دسترسی پیدا کنی.
هوش مصنوعی: مگر زمانی که من بر روی چوبهٔ دار باشم و تو از این سر (چوبهٔ دار) خبر داری و میبینی.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.