ز مرغ خانگی بازی برآشفت
بمرغ خانگی آنگه چنین گفت
که مَردُم داردت تیمارخانه
دمی نگذاردت بی آب و دانه
نگه میدارد از اعدات پیوست
که تابر تو نیابد دشمنی دست
تو پیوسته ز مردم میگریزی
چنین بد عهد از بهر چه چیزی
وفای تست مردم را همیشه
ترا جز بیوفائی نیست پیشه
نیامیزی تو با مردم زمانی
چو تو نشنیدهام نامهربانی
مرا باری اگر مردم بصد بار
ز پیش خویش بفرستد بصد کار
درآیم عهد ایشان را بپرواز
بزودی هم بر ایشان رسم باز
وفایی نیست مرغ خانگی را
که پیشه میکند بیگانگی را
چو مرغ خانگی بشنید این راز
جواب باز داد اندر زمان باز
که ای بی دانش بی قدر و مقدار
نه بینی باز کُشته سر نگون سار
ولی صد مرغ بینی سر بریده
به پای آویخته سینه دریده
وفای آدمی گر این چنینست
ازان بیزار گشتم این یقینست
چنین عهد و وفا را در زمانه
چه بهتر، خاک بر سر جاودانه
چه گر این ساعتم میپرورد لیک
برای کشتنم میپرورد نیک
تو گر این را وفا دانی جفا بِه
بسی کفر از چنین مهر و وفا به
ز دیری گه ترا ای چرخ گردان
روانست آسیا برخون مردان
شگفتا کارِ تو ای چرخ ناساز
که در خاک افکنی پروردهٔ ناز
جهانا حاصل پروردن ما
چه خواهد بود جز خون خوردن ما
کس از خون خوردن تو نیست آگاه
که پنهان میکنی در خاک و در چاه
جهانا چون حیات تو مماتست
وفا ازتو طمع کردن وفاتست
جفات اوّل مرا در شور انداخت
وفات آخر مرا در گور انداخت
نمیدانم که تا این بی در وبام
برای چیست گردان بام تا شام
عجایب نامهٔ این هفت پرگار
مرا در خون بگردانید صد بار
ز سر تا پای رفتم هر زمان من
نمیدانم سراپای جهان من
چو گوئی بی سر و بی پای ازانم
که سر از پای و پای از سر ندانم
چو جان اینجا نفس از خود نهان زد
چگونه لاف دانش میتوان زد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، باز به مرغ خانگی میگوید که او تحت مراقبت و حمایت انسانهاست و به خاطر این وابستگی، از دشمنی محفوظ میماند. اما مرغ خانگی جواب میدهد که وفای انسانها نمیتواند او را راضی کند، زیرا او نمونهای از بیوفایی و بیمهری را در ارتباطات انسانی دیده است. مرغ خانگی افسوس میخورد که در زندگی، اگر وفا به این صورت باشد، چه بهتر که منجر به نابودی شود. او از بیوفایی و فریبکاری انسانها سخن میگوید و به چرخه زندگیای اشاره میکند که سرشار از رنج و خونریزی است، در حالی که خود را در میان این تناقضات بیسر و پا میبیند و به ناپایداری هستی و بیمعنا بودن وفا میاندیشد.
هوش مصنوعی: مرغ خانگی که از بازی و سرگرمی خسته شده، به مرغ خانگی دیگری این حرف را میزند.
هوش مصنوعی: مردم برای تو (مثل یک پادشاه) چنان مراقبت میکنند که لحظهای تو را بدون آب و غذا نگذاشته و همواره در حال خدمت به تو هستند.
هوش مصنوعی: او مدام مراقب رفتار و عادتهای توست تا مبادا دشمنی به تو آسیب برساند.
هوش مصنوعی: تو همیشه از مردم فرار میکنی و به آنها نزدیک نمیشوی، دلیل این بدعهدی و بیوفایی تو چیست؟
هوش مصنوعی: وفای تو به مردم همواره این است که جز بیوفایی چیزی دیگر نداری و در واقع به آنها وفادار نیستی.
هوش مصنوعی: تو هیچگاه با مردم مدتی نمیگذراندهای که اینگونه نامهربان باشی، هرگز چنین بیرحمی را نشنیدهام.
هوش مصنوعی: اگر مردم بارها و بارها مرا از پیش خودشان فرستند و به کارهای مختلف بگمارند، برای من اهمیتی ندارد.
هوش مصنوعی: من به زودی به وعدههای آنها پایبند میشوم و مانند یک باز، به سوی آنها پرواز میکنم.
هوش مصنوعی: مرغ خانگی وفادار نیست و در نتیجه، بر خلاف طبیعت خود با بیگانگان همنشینی میکند.
هوش مصنوعی: وقتی مرغ خانگی این راز را شنید، در همان لحظه به او (باز) پاسخ داد.
هوش مصنوعی: ای بیدانش، که ارزشی نداری و نمیفهمی، تو نمیفهمی که باز، پرندهای با ارزش، کشته شده و سرش به زمین افتاده است.
هوش مصنوعی: اما میبینی که صد مرغ، سرهای بریدهشان به پاها آویخته و سینهشان دریده است.
هوش مصنوعی: اگر وفای انسان اینطور باشد، من از آن بیزار شدم و این برایم مسلم است.
هوش مصنوعی: اگر در این زمانه چنین پیمان و وفایی وجود داشته باشد، بهتر است که بر سر جاودان و ابدی خاک بپاشیم و آن را ننگین بدانیم.
هوش مصنوعی: اگر این ساعت (زمان) هم مرا حمایت کند، اما در عوض برای نابودی من نیز وجود دارد، چه فایدهای دارد؟
هوش مصنوعی: اگر تو این را امانتداری و وفا بدانی، پس جفا و بیوفایی به مراتب بیشتر است، زیرا اینگونه محبت و وفاداری، به کفر و ناپسندیدن تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: سالهاست که ای چرخ گردان (یعنی زمان) برای تو پویایی (حرکت) زندگیام در حال چرخش است و در این چرخش، آسیا (آسیاب) بر روی خون مردان میچرخد، یعنی زجر و سختی بر مردانی که در مسیر زندگی با مشکلات روبهرو شدهاند.
هوش مصنوعی: ای چرخ (زمان) بیرحم و ناپایدار، چه شگفتانگیز است که تو انسانهای نازپرورده و عزیز را به خاک میافکنی و به نابودی میرسانی.
هوش مصنوعی: جهان و زندگی ما چه نتیجهای خواهد داشت جز اینکه ما را به یکدیگر میکشند و از ما بهره میبرند؟
هوش مصنوعی: هیچکس از درد و رنجی که تو از خون خوردن (نابود شدن یا زیان دیدن) دیگران متحمل میشوی، آگاه نیست، زیرا تو این راز را در زمین و در عمق چاه، پنهان میکنی.
هوش مصنوعی: ای جهان، حیات تو همانا مرگ است و انتظار وفا از تو، در واقع انتظار نتیجهای از مرگ است.
هوش مصنوعی: آغاز زندگی من به شور و شوق مربوط میشود، ولی در نهایت مرگ و قبر به سراغ من خواهد آمد.
هوش مصنوعی: نمیدانم چرا این بیجایی و بیمکانی من از صبح تا شب ادامه دارد و بدون دلیل است.
هوش مصنوعی: عجایب این کتاب که به هفت پرگار مشهور است، مرا بارها در اندوه و خون غوطهور کرد.
هوش مصنوعی: هر بار که به جستجوی عالم و امور آن پرداختم، متوجه میشوم که نه فقط در یکی از جنبهها، بلکه در تمامی ابعاد آن، اطلاعاتی پیدا نکردهام و در واقع، حقیقت و کل جهان برای من نا معلوم و مبهم است.
هوش مصنوعی: وقتی میگویی من بیسر و بیپایم، در حقیقت نشان میدهی که من نمیدانم سرمان از پایمان جداست یا نه.
هوش مصنوعی: وقتی که جان انسان در اینجا نفسش را پنهان کرده است، چگونه میتواند از دانش خود سخن بگوید و لاف بزند؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.