الا ای مشک جان بگشای نافه
که هستی نایب دارالخلافه
چو روح امر ربّانی توداری
سریر ملک روحانی تو داری
جهان هر دو بهم یک مشت خاکست
فضای قدس دارالملک پاکست
همه عالم به کلی بستهٔ تست
زمین و آسمان پیوستهٔ تست
توئی پیوسته و أز ما بریده
ز دیده دور و اندر عین دیده
بهشت و دوزخ و روز قیامت
همه از بهر نامت یک علامت
ملایک را برمزی معرفت بخش
خلایق را بصد صورت صفت بخش
تو چون صد آفتابی گر بتابی
کند هر ذرّه‌ات صد آفتابی
چو نور آفتابت در مزیدست
ز ذرّاتت یکی عرش مجیدست
چه نقشی،خاص قیّومی همیشه
چه گویم من که معلومی همیشه
عجب مرغی نمی‌دانم که چونی
که از اثبات و نفی ما برونی
چو نه در آسمان نه در زمینی
کجائی، نزد رب العالمینی
همه چیزی توئی و هیچ هم تو
چه گویم راستی و پیچ هم تو
برآر ازدل دمی مشکین باخلاص
که شد عمر از دم تو مجمر خاص
توئی شاه و خلیفه جاودانه
پسر داری شش و هر یک یگانه
پسر هر یک ترا صاحب قرانیست
که اندر فن خود هر یک جهانیست
یکی نفسست و در محسوس جایش
یکی شیطان و درموهوم رایش
یکی عقلست و معقولات گوید
یکی علمست و معلومات جوید
یکی فقرست و معدومات خواهد
یکی توحید و کل یک ذات خواهد
چو این هر شش بفرمان راه یابند
حضور جاودان آنگاه یابند
چو دایم تاابد هستی خلیفه
ز لطفت گشت عالم پر لطیفه
سیه پوش خلافت شو چوآدم
سفر در سینهٔ خود کن چو عالم
قدم چون خضر نه در راه مردان
که گردت در نیابد چرخ گردان
مکانت کشتی نوحست ای صدر
زمانت والضُّحی ولیلة القدر
سلیمان وش به مسند باز نه پشت
ولی انگشترین کرده در انگشت
جمال یوسفی را جلوه‌گر باش
چو ابرهیم هفت اعضا بصر باش
چو داود نبی این پرده بنواز
چو عیسی زن نَفَس در عشق دمساز
چو همدستی تو با موسی عمران
همی ازجام جان خور آب حیوان
دو پر در سایهٔ سیمرغ کن باز
بر ادریس بنشین کیمیا ساز
چو کردی جد و جهد بی عدد تو
ز نور مصطفی یابی مدد تو
چو در دین حاصل آمد این کمالت
سخن گفتن کنون باشد حلالت
به چشم خرد منگر در سخن هیچ
که خالی نیست دو گیتی ز کن هیچ
اساس هر دوعالم جز سخن نیست
که از کن هست گشت از لاتکن نیست
سخن ازحق تعالی مُنْزَل آمد
که فخر انبیای مرسل آمد
اگر موسی کلیم روزگارست
کلیم او کلام کردگارست
اگر عیسی نبودی کلمة حق
کجا بودی ز عزّت روح مطلق
محمد نیز کو مقصود کن بود
شب معراج سلطان سخن بود
سخن نقد دوعالم بیش و کم هست
نکاحست و طلاق و بیع هم هست
بوقت عرض ذُرّیّات عشّاق
سخن بودست اصل عهد و میثاق
اگر مبصر و گرمسموع جوئی
وگر محسوس وگر معقول گوئی
اگر ملموس وگر موهوم گیری
وگر محسوس وگر معلوم گیری
وگر قسمیست فکرت یا خیالت
وگر چیزیست ممکن یا محالت
همه محدود باشد جز که ملفوظ
محیط از لفظ آمد لوح محفوظ
اگر موجود و گر معدوم باشد
در انگشت سخن چون موم باشد
ازین هر قسم در ذوق و اشارت
بصد گونه توان کردن عبارت
ازین حجّت شود بر عقل پیدا
که او کل سخن آمد ز اسما
چو اصل آمد سخن اکنون تو می‌گوی
سخن خواه و سخن پرس و سخن گوی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در آغاز کتاب "الهی نامه"، عطار به توصیف مقام و جایگاه الهی می‌پردازد و بر وحدت موجود در آفرینش تأکید می‌کند. او به نیروی روحانی اشاره می‌کند که تمام عالم را در خود دارد و همه چیز در نسبت به او معنا می‌یابد. در ادامه، به تعامل میان روح و مادیات و ارتباط انسان با خدا اشاره می‌کند و به شش پسر الهی به عنوان نمادهای مختلف علم و معرفت پرداخته و هر یک را به ویژگی‌های خاص خود توصیف می‌کند. عطار به اهمیت کلام و سخن به عنوان ابزاری برای شناخت حقیقت اشاره می‌کند و نیکو بودن سخن را به عنوان کلید فهم دوعالم می‌داند. در نهایت، او به دعوت خواننده برای جستجو در معرفت و کلام الهی می‌پردازد.
هوش مصنوعی: ای مشک، که جان را خوشبو می‌کنی، راز خود را بگشا، زیرا تو نماینده و جانشین دارالخلافه‌ای (یعنی منبع قدرت و امر الهی) هستی.
هوش مصنوعی: اگر تو روح فرمان الهی را داری، پس دارایی روحانی و سلطنتی هم داری.
هوش مصنوعی: جهان در واقع فقط یک تودهٔ خاکی است و فضای قدس، که همان دارالملک پاک است، به آن تعلق دارد.
هوش مصنوعی: تمام جهان به‌طور کامل وابسته به توست و هم زمین و هم آسمان به تو متصل‌اند.
هوش مصنوعی: تو همیشه در همه جا حضور داری، اما از ما جدا هستی؛ تو از دید ما دوری، ولی در حقیقت در چشمان ما وجود داری.
هوش مصنوعی: بهشت و دوزخ و روز قیامت همه به خاطر یاد تو و به عنوان نشانه‌ای از وجود تو هستند.
هوش مصنوعی: عطار می‌گوید که ملائکه را با معرفت و فهم خود آشنا می‌سازد و به مردم هم با هزاران نوع و صورت ویژگی‌ها و صفات می‌دهد.
هوش مصنوعی: تو اگر مثل صد آفتاب درخشان باشی، هر ذره‌ای از وجودت هم همچون صد آفتاب خواهد درخشید.
هوش مصنوعی: نور آفتاب تو به قدری درخشان و افزون است که هر ذره‌ای از وجود تو به مانند عرش بلند و بزرگ خداوند می‌باشد.
هوش مصنوعی: نقش و تأثیر خداوند (قیّوم) همیشه خاص و منحصر به فرد است و من چه بگویم وقتی که حالت و وجود او همیشه شناخته شده و ثابت است.
هوش مصنوعی: تعجب می‌کنم از این پرنده‌ای که نمی‌دانم چه شکلی دارد، زیرا او از جمله‌های مثبت و منفی ما خارج است.
هوش مصنوعی: ای موجودی که نه در آسمان هستی و نه بر روی زمین، کجایی؟ تو نزد خداوند جهانیان قرار داری.
هوش مصنوعی: تو همه‌چیز هستی و هیچ‌چیز جز تو وجود ندارد؛ پس چه بگویم؟ حقیقت و نیرنگ هم در تو متجلی است.
هوش مصنوعی: دل را از خاطره‌های ناخوش پاک کن و به یاد دل‌نشین و خالصی بیفزا، زیرا با وجود وجود تو، زندگی‌ام به محفل خاصی تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: تو شاه و خلیفه‌ای همیشگی هستی و برای تو شش پسر وجود دارد که هر کدام در نوع خود منحصر به فرد و بی‌نظیر هستند.
هوش مصنوعی: هر یک از پسران تو دارای دانشی است که آنها را در فن خود منحصر به فرد و بزرگ کرده است، به طوری که هر یک به‌تنهایی می‌تواند جهانی از علم و هنر ایجاد کند.
هوش مصنوعی: یکی از این موارد نفس انسان است که مرتبط با چیزهای محسوس و مادی است، و دیگری شیطان است که به امور غیرمحسوس و خیالی تعلق دارد.
هوش مصنوعی: عقل به دنبال معقولات است، یعنی مفاهیم منطقی و استدلالی را طلب می‌کند، در حالی که علم به دنبال معلومات است، یعنی حقایق و اطلاعاتی که قابل مشاهده و تجربی هستند.
هوش مصنوعی: فقر به معنای نداشتن مال و چیزهای مادی است و در اینجا به دنبال چیزهای غیرمادی و معنوی است. توحید به معنای یگانگی و وحدت خداست و در اینجا خواستار شناخت و درک ذات واحد و بی‌همتای الهی است.
هوش مصنوعی: اگر این شش ویژگی (فقر، توحید و دیگر صفات) با فرمان و اراده در مسیر درست قرار بگیرند، آنگاه به حضور ابدی و همیشگی خداوند دست خواهند یافت.
هوش مصنوعی: چون همیشه و برای همیشه، تو خلیفه هستی و به لطف و کرم تو، جهان پر از زیبایی و لطافت است.
هوش مصنوعی: برای پذیرش مقام خلافت، مانند آدم، به سیاهی و سختی‌های آن پوشیده شو و سفر درونی خود را آغاز کن تا به عمق وجود خود و جهان پی ببری.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به سفر و پیشرفت روحانی اشاره می‌کند و می‌گوید که باید مانند خضر، که شخصیت حکیم و راهنمایی در ادبیات اسلامی است، در مسیر مردان (سالم و راستین) گام برداری. اما این تلاش نباید در مسیر عادی و روزمره باشد، زیرا سرنوشت و مقدرات دنیوی (چرخ گردان) نمی‌تواند تو را در این سفر یاری کند.
هوش مصنوعی: مقام تو همانند کشتی نوح است، ای برترین شخصیت زمان که شب قدر و صبح روشنی برای توست.
هوش مصنوعی: سلیمان، پادشاه معروف، به مقام والای خود می‌رسد و بر تخت سلطنت می‌نشیند، اما فقط بر یک دست خود تکیه نمی‌کند. در اینجا اشاره به این دارد که برخلاف سلیمان که بر قدرت و حکمت خویش تکیه کرد، دیگران باید با توانایی و تدبیر بیشتر بر چالش‌ها غلبه کنند.
هوش مصنوعی: خود را آراسته و زیبا مانند جمال یوسف نشان بده و سعی کن مانند ابراهیم (خلیل خدا) هفت عضو بدن خود را به سمت خداوند و کسب بینایی و بصیرت معنوی بکار بگیری.
هوش مصنوعی: چنان‌که داود پیامبر با نواختن ساز، موجب آرامش دل‌ها می‌شود، تو نیز باید در عشق به خداوند مانند عیسی (عیسی نبی) نفسی را بوزی که روح را شاد کند و به کمال برساند.
هوش مصنوعی: تو همانند همدستی موسی پسر عمران (پیامبر بزرگ که با یاری خداوند قوم بنی‌اسرائیل را آزاد کرد) از جام جان، آب حیات را می‌نوشی.
هوش مصنوعی: پرهای خود را در سایهٔ سیمرغ (که نماد کمال و اوج انسانی است) باز کن و بر ادریس (پیامبر و معلم علم، به ویژه علم کیمیا) بنشین تا به او کمک کنی که کیمیا (علوم غیبی و تغییر دادن فلزات به طلا) بسازد.
هوش مصنوعی: هرگاه که با تلاش و کوشش بی‌حد و حصر خود، کوشیده‌ای، از نور و فیض محمد (مصطفی) یاری و کمک می‌گیری.
هوش مصنوعی: زمانی که در دین به این کمال و مقام رسیدی، صحبت کردن دربارهٔ آن اکنون برای تو مجاز است.
هوش مصنوعی: به نظر من، در سخن هر چیزی وجود دارد و هیچ چیز در دو جهان بدون کن وجود ندارد؛ بنابراین به چشم بصیرت خود به سخن‌ها نگاه کن، زیرا هیچ‌کدام خالی نیستند.
هوش مصنوعی: اساس هر دو جهان (عالم بالا و عالم پایین) تنها بر سخن استوار است، زیرا همه چیز از نشانه‌ای به نام «کن» سرچشمه می‌گیرد و بدون «لاتکن» (که به معنای عدم یا «نباش») چیزی خلق نمی‌شود.
هوش مصنوعی: سخن الهی از سوی خداوند نازل شده است و این سخن بزرگ‌ترین افتخار پیامبران فرستاده شده است.
هوش مصنوعی: اگر موسی، پیامبر بزرگ و سخن‌گو، وجود دارد، پس او نیز با کلام خداوند که در قرآن آمده، سخن گفته است.
هوش مصنوعی: اگر عیسی (پیامبر) وجود نداشت، کلمهٔ حقی که به عنوان بیان‌کنندهٔ حقیقت شناخته می‌شود، چگونه می‌توانست وجود داشته باشد و از عظمت روح مطلق (خدا) نشأت گیرد؟
هوش مصنوعی: محمد نیز که مقصود و هدف اصلی است، در شب معراج، هنگام سخن گفتن به عنوان بزرگ‌ترین مقام و منزلت شناخته می‌شود.
هوش مصنوعی: همهٔ سخن‌های مهم و اصلی در این دنیا و آخرت، بیشتر و کمتر، دربارهٔ نکاح (ازدواج) و طلاق و معاملات (خرید و فروش) است.
هوش مصنوعی: در زمان معرفی و بیان اصل و پیمان عشق، سخن از نسل‌ها و ذرات عشق بوده است.
هوش مصنوعی: اگر به دنبال کسی می‌گردی که بینا و شنوا باشد، و اگر می‌خواهی آنچه حس می‌شود یا معقول است را بیان کنی.
هوش مصنوعی: چه چیزی را که حس می‌شود یا نمی‌شود و قابل درک است یا نیست، در نظر بگیری؟
هوش مصنوعی: اگر فکرت و خیال تو به نوعی از چیزها مربوط است، پس آنها یا ممکن هستند و یا غیرممکن.
هوش مصنوعی: همه چیز محدود و دارای حد و مرز است، جز آنچه که در لوح محفوظ ثبت شده و از زبان به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: حضور و عدم موجودیت در دنیای حقیقت و سخن، مانند موم است که به راحتی شکل می‌گیرد و تغییر می‌کند.
هوش مصنوعی: از این تمامی، انواع مختلفی از احساسات و نشانه‌ها وجود دارد که می‌توان به روش‌های گوناگون بیان کرد.
هوش مصنوعی: این جمله دلیل و برهان عقل را روشن می‌کند که تمام سخن از نام‌ها و اوصاف نشأت گرفته است.
هوش مصنوعی: حال که اصل سخن به پایان رسید، تو هم در جستجوی گفت و شنود باش، سوال کن و سخن بگو.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.