دست نمیدهد مرا بی تو نفس زدن دمی
زانکه دمی که با توام قوت من است عالمی
صبح به یک نفس جهان روشن از آن همی کند
کز سر صدق هر نفس با تو برآورد دمی
نی که دو کون محو شد در بر تو چو سایهای
بس که برآورد نفس پیش چو تو معظمی
از سر جهل هر کسی لاف زند ز قرب تو
عرش مجید ذرهای بحر محیط شبنمی
چون بنشیند آفتاب از عظمت به سلطنت
سایهٔ او چه پیش و پس ذره چه بیش و چه کمی
نقطهٔ قاف قدرتت گر قدم و دمی زند
هر قدمی و احمدی هر نفسی و آدمی
چون نفست به نفخ جان بر گل آدم اوفتاد
اوست ز هر دو کون و بس همنفسی و محرمی
لیک اگر دو کون را سوختهای کنی ازو
آدم زخم خورده را نیست امید مرهمی
زانکه ز شادیی که او دور فتاد اگر رسد
هر نفسیش صد جهان هر نفسش بود غمی
چون همه چیزها به ضد گشت پدید لاجرم
سور چو بود آنچنان هست چنینش ماتمی
تا به کی ای فرید تو دم زنی از جهان جان
دم چه زنی چو نیستت در همه کون همدمی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به عشق و نزدیکی به معشوق میپردازد و اظهار میکند که نفس کشیدن و زندگی او وابسته به وجود معشوق است. هر نفسی که با معشوق سپری شود، تمامی عالم را روشن میسازد و او خود را سایهای از عظمت معشوق میداند. شاعر بر این نکته تأکید میکند که قرب به معشوق و درک عظمت او فراتر از درک عوام است و تنها افراد خاص میتوانند آن را درک کنند. همچنین، اگر عشق موجب دوری شود، زندگی و شادابی از دست میرود و غم و ماتم بر دلها حاکم میگردد. در انتها، شاعر از فرید، که به نظر میآید نمایندهای از خود اوست، میخواهد تا از عالم بیمعنایی بپرهیزد و در جستجوی معشوق واقعی باشد.
هوش مصنوعی: زمانی که بدون تو هستم، نمیتوانم نفسی بکشم، زیرا لحظهای که در کنار تو هستم، تمام نیروی من است و دنیای من به همین لحظه وابسته است.
هوش مصنوعی: صبح با یک نفس، جهان را روشن میکند، زیرا هر نفس که از روی صداقت و با تو باشد، لحظهای را میآفریند.
هوش مصنوعی: وجود دو جهان (عالم عالم وجود و عالم طبیعت) در کنار وجود تو محو و ناپیدا شده، مانند سایهای که از خود برمیخیزد. نفس (جان یا روح) نیز در برابر شخصیت بزرگ و والا(معظمی) چون تو، شایستگی و ارزش چندانی ندارد.
هوش مصنوعی: هر کس از روی نادانی دربارهٔ نزدیکی و محبت تو سخن میگوید، در حالی که عرش بزرگ خداوند، فقط به اندازهٔ یک قطرهٔ شبنم در برابر دریا بزرگ تو کوچک است.
هوش مصنوعی: زمانی که آفتاب ظاهر میشود و سلطنتش نمایان میشود، سایهاش به قدری بزرگ و باعظمت است که هیچ ذرهای چه بزرگ و چه کوچک نمیتواند در برابر آن چیزی باشد.
هوش مصنوعی: قدرت و توان تو مانند نقطهای در قاف است، که اگر یک لحظه هم حرکت کند، با هر قدمی به عظمت میافزاید و به تو مانند احمد و آدم ارزش میدهد.
هوش مصنوعی: وقتی نفس تو به حیات آفرینی در گل آدم دمید، آن نفس از هر دو جهان است و تو تنها همنفسی و دوست او هستی.
هوش مصنوعی: اگر دو جهان را هم بسوزانی، امیدی برای ترمیم زخمهای آدم (انسان) نیست، زیرا او دچار آسیبهای زیادی شده است.
هوش مصنوعی: چون او به خاطر دوری از شادیاش غمگین شده، اگر هر نفس در دنیا به او خوشی برسد، در واقع هر نفس آن برایش اندوهی است.
هوش مصنوعی: چون همه چیزها به ضد یکدیگر تبدیل شدند، بنابراین اگر جشن و شادی به وجود آید، در حقیقت آن هم به اندازهی غم و ماتم است.
هوش مصنوعی: ای فرید، تا کی ادامه میدهی به صحبت از جهان و زندگی؟ چه فایده دارد که از جان و زنده بودن سخن بگویی در حالی که در این جهان هیچ همدم و رفیقی نداری؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
صرح ممرد از صفت منظر او ز مشرفی
سد سکندر از شرف باروی او ز محکمی
چون غرفات هشت خلد شش درش از مرتبی
چون درجات نه فلک شش سویش از مهندمی
بام و در مبارکش مرکز و سطح کبریا
[...]
مردمِ دیدهٔ منی نورِ دو چشمِ مردمی
جز تو پری کجا کند جلوه به شکل آدمی
باغ و بهار مردمان گر ز گل است و یاسمین
باغ و بهار من تویی ای تو بهار خرمی
چون تو مسیحدم بتی شاید کآید از عدم
[...]
بیش تو نزد ما کمی
سال تو پیش ما دمی
ای بکنار تو یمی
ساخته ئی به شبنمی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.