ای در غرور نفس به سر برده روزگار
برخیز و کارکن که کنون است وقت کار
ای دوست ماه روزه رسید و تو خفتهای
آخر ز خواب غفلت دیرینه سر برآر
سالی دراز بودهای اندر هوای خویش
ماهی خدای را شو و دست از هوا بدار
پنداشتی که چون نخوری روزهٔ تو آنست
بسیار چیز هست جز این شرط روزهدار
هر عضو را بدان که به تحقیق روزهای است
تا روزهٔ تو روزه بود نزد کردگار
اول نگاهدار نظر تا رخ چو گل
در چشم تو نیفکند از عشق خویش خار
دیگر ببند گوش ز هر ناشنودنی
کز گفت و گوی هرزه شود عقل تار و مار
دیگر زبان خویش که جای ثنای اوست
از غیبت و دروغ فروبند استوار
دیگر به وقت روزهگشادن مخور حرام
زیرا که خون خوری تو از آن به هزار بار
دیگر بسی مخسب که در تنگنای گور
چندانت خواب هست که آن نیست در شمار
دیگر به فکر آینهٔ دل چنان بکن
کز غیر ذکر حق ننشیند برو غبار
این است شرط روزه اگر مرد روزهای
گرچه ز روی عقل یکی گفتم از هزار
دیگر بسی مخور که هر آن کس که سیر خورد
اعضاش جمله گرسنه گردند و بی قرار
تو خود نشسته تا که کی آید پدید شب
چون شمع جان خویش بسوزی در انتظار
تا خوان و نان بسازی از غایت شره
گویی دو چشم تو شود از هر سویی چهار
چندان خوری که دم نتوانی زد از گلو
ور دم زنی برآورد آن دم ز تو دمار
صد بار باشدت چو شکمپر شد از طعام
حالی ز پشت تو همه باز اوفتاد بار
این روزه نیست گر شرف روزه بایدت
بیرون شوی ز تویی تو بر مثال مار
مویت سپید گشت و دل تو سیاه شد
تا کی کند سپیدگری ای سیاه کار
یارب به حق طاعت پاکان پاک دل
یارب به حق روزهٔ مردان روزهدار
کز هرچه دیدهای تو ز عطار ناپسند
کانرا نبودهای تو به وجهی پسند کار
چون با در تو گشت و پشیمان شد از گناه
وز فعل خویش خیره فروماند و شرمسار
عفوش کن و ببخش تو دانی که لایق است
تا جرم آفریده کرم ز آفریدگار


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به دعوت به بیداری و تهیهکردن روح از خواب غفلت پرداخته و اهمیت روزهداری واقعی را شرح میدهد. او از دوست میخواهد که از خواب غفلت بیدار شود و علاوه بر روزهداری ظاهری، به رعایت دیگر اصول رفتار روزهدار بپردازد. شاعر بر توجه به افعال و کردار تاکید میکند و میگوید که باید از غیبت، دروغ و گناه دوری کرده و به یاد خدا باشد. او روزه را تنها به یک عمل ظاهری محدود نمیکند و بر این نکته تاکید دارد که باید تمام اعضای بدن نیز در روزهداری سهیم باشند. در نهایت، شاعر از خداوند درخواست رحمت و بخشش دارد و بر لزوم توبه از گناهان تاکید میکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که تحت تأثیر غرور نفس خود زندگی میکنی، بلند شو و اقدام کن؛ زیرا اکنون زمان فعالیت و تلاش است.
هوش مصنوعی: ای دوست، ماه رمضان فرا رسیده و تو هنوز در خواب غفلت به سر میبری. حالا زمان آن است که از خواب بیدار شوی و به فکر عبادت و خودسازی باشی.
هوش مصنوعی: مدت طولانی در آرزوهای خود غوطهور بودهای، حالا برای رضای خدا به خود بیا و از تمام آرزوها و خواستههایت دست بردار.
هوش مصنوعی: تو فکر کردهای که فقط خوردن نداشتن، شرط روزهداری است، در حالی که برای روزهداری شرایط زیادی وجود دارد و این تنها یک شرط نیست.
هوش مصنوعی: هر یک از اعضای بدن تو به درستی باید روزه باشد، تا اینکه روزه تو در پیشگاه خداوند قابل قبول باشد.
هوش مصنوعی: نخست باید توجه و نظر خود را حفظ کنی تا چهرهات مانند گل در چشم کسی نیفتد و از عشقش به تو آسیب نبیند.
هوش مصنوعی: دیگر به هر صدایی که بیمورد و نامناسب است گوش نده، زیرا این گفتوگوهای بیهوده باعث به هم ریختگی عقل و ذهن انسان میشود.
هوش مصنوعی: زبان خود را که باید برای ستایش خداوند (او) استفاده شود، از غیبت و دروغ بپرهیز و محکم نگهدار.
هوش مصنوعی: در زمان افطار باید از خوراکیهای حرام پرهیز کنی، زیرا خوردن حرام به مراتب بدتر از خوردن خون است.
هوش مصنوعی: دیگر زیاد خواب نرو، چون در تنگی قبر چندین خواب خواهی داشت و این خوابها به حساب نمیآید.
هوش مصنوعی: بهتر است که به فکر پاکسازی دل مانند آینهای باشی، به گونهای که هیچ چیزی جز یاد خدا در آن باقی نماند و غبار غیر او روی آن ننشیند.
هوش مصنوعی: شرط روزهداری این است که حتی اگر عقل تو میگوید، باید از هزار چیز که باعث شکسته شدن روزه میشود، خودداری کنی.
هوش مصنوعی: بسیار نخور، زیرا هر کسی که به سیر شوند، همهٔ اعضای او همچنان گرسنه و بیقرار باقی میمانند.
هوش مصنوعی: تو منتظر هستی تا چه زمانی کسی بیاید، در حالی که مانند شمع جان خود را در این انتظار میسوزانی.
هوش مصنوعی: چنانچه به حد افراط بخوری و بخواهی دیگران را نیز سیر کنی، دو چشمت از شدت زیادهروی مانند چهار چشم خواهد شد و همه جا را نظاره خواهد کرد.
هوش مصنوعی: چنان غذا میخوری که حتی نمیتوانی نفس بکشی و اگر هم بخواهی نفس بکش، آن نفس از تو دردسر ایجاد میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که به شدت سیر میشوی و شکمت از غذا پر میشود، مانند هزاران باری که از پشت تو سنگینی پایین میافتد و تو را خسته میکند.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در روزه مقام والایی پیدا کنی و شرافت آن را به دست بیاوری، باید از خودخواهی و تعلقات دنیوی خود بیرون بیایی و رهایی یابی، مانند ماری که پوست خود را میاندازد.
هوش مصنوعی: موهایت سفید شده و دل تو همچنان سیاه و آلوده است. تا کی میخواهی سپیدی موهایت را به این سیاهی و کارهای ناپسند ادامه دهی؟
هوش مصنوعی: خداوندا، به خاطر اطاعت و بندگی دلهای پاک، و به خاطر روزهداری مردان نیکوکار، به من توجه کن.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که از عطار دیدهای و به نظرت ناپسند آمده، بدان که او را به گونهای نمیشناسی که شایستهٔ پسند تو باشد.
هوش مصنوعی: وقتی که به درگاه تو آمد و از کردهی خود پشیمان شد، از اعمالش حیران و شرمنده ماند.
هوش مصنوعی: ببخش او را و از گناهانش بگذر، زیرا تو میدانی که او شایستهی بخشش است و گرچه گناهانش بسیار است، اما مخلوق نیکوکار و باکرامتی از جانب آفریدگار است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای خواجه، این همه که تو بر میدهی شمار
بادام تر و سهیکی و بهمان و باستار
مار است این جهان و جهانجوی مارگیر
از مارگیر مار برآرد همی دمار
نیلوفر کبود نگه کن میان آب
چون تیغ آبداده و یاقوت آبدار
همرنگ آسمان و به کردار آسمان
زردیش بر میانه چو ماه ده و چار
چون راهبی که دو رخ او سال و ماه زرد
[...]
از دیدن و بسودن رخسار و زلف یار
در دست مشک دارم و در دیده لاله زار
بامشک رنگ دارم از آن زلف مشکرنگ
با لاله کار دارم از آن روی لاله کار
ماندست چون دل من در زلف او اسیر
[...]
یکروز مانده باز زماه بزرگوار
آیین مهر گان نتوان کرد خواستار
آواز چنگ وبربط و بوی شراب خوش
با ماه روزه کی بود این هر دو سازگار
ورزانکه یاد از و نکنی تنگدل شود
[...]
باران قطره قطره همی بارم ابروار
هر روز خیره خیره ازین چشم سیل بار
ز آن قطره قطره، قطره باران شده خجل
ز آن خیره خیره، خیره دل من ز هجر یار
یاری که ذره ذره نماید همی نظر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.