شرف از علم حاصل کن تو جانا
عزیز آمد همیشه مرد دانا
نباشد هیچ عزت به ز دانش
نباید بُد دمی غافل ز دانش
همیشه مرد گردد حاصل از علم
مبادا هیچکس بیحاصل از علم
شرف شد مرد را حاصل ز دانش
نباید بد دمی غافل ز دانش
شرف خواهی تو علم آموز دایم
درین اندیشه خود را سوز دایم
که تا جانت شود روشن ز دانش
وجود تو شود گلشن ز دانش
بعلمست آدمی انسان مطلق
چو علمش نیست شد حیوان مطلق
ولی علم تو باید با عمل یار
که تا شاخ امیدت آورد بار
چو علمت با علم انباز گردد
همه کار تو برگ و ساز گردد
چو علمت بی عمل باشد سفیهی
چو باعلمت عمل باشد فقیهی
ترا چون در عمل تقصیر باشد
ز نفست دیو را توقیر باشد
عمل با علم چون شد یار و هم پشت
نماند دیو را جز باد در مشت
چو علمت هست جانا در عمل کوش
که تا پندت بود چون حلقه در گوش
چو علمت همت پیش آور تو کردار
که تا هر کس ترا بیند کند کار
چوعالم بیعمل شد گاه وبیگاه
شود هر کس ز او گستاخ و گمراه
چو علم آموختی رو در عمل آر
که تا یابی بنزد حضرتش بار
چو علمت با عمل همکار نبود
بنزد راسخونت بار نبود
هدایت را بعلم اندر عمل دان
ازو یابی تو نزدیکی بیزدان
چو با علمت عمل هم یار نبود
هدایت را بنزدت کار نبود
مقصر در عمل مهجور باشد
مدام از حضرت حق دور باشد
بعلم اندر تو توفیر عمل کن
در آن توفیر تقصیر عمل کن
چوعلمت باعمل همراز گردد
عمل با علم تو انباز گردد
تو با علم و عمل باش ای برادر
که تاکار تو گردد جمله در خور
بسا گنجا که یابی در معانی
پر از در خوشاب و لعل کانی
بدانی سر شرع مصطفی را
از آن دانش کنی حاصل صفا را
عمل بیعلم خود سودی ندارد
چو بیماری که بهبودی ندارد
چو بی علمت بود اعمال میدان
بود راضی و خوشحال از تو شیطان
چو اعمال تو بیعلمست یکسر
بکاری باز ناید روز محشر
عمل را علم چون جانست دایم
وجود شخص از جانست قایم
چو بی جان را بدن ناید بکاری
طمع دروی کند هر مور و ماری
عمل را علم باید زانکه جاهل
بود از شرط و رکن فرض غافل
فرایض از سنن چون بازنشناخت
بیاید پیشکش با دیو پرداخت
عمل بی علم باشد جهل مطلق
بجهل ای جان نشاید یافتن حق
عمل با علم و با اخلاص باید
که در محشر ازو کاری براید
منه تفضیل جهل خویش بر علم
سعادت جمله مدفونست در علم
اگرچه بی عمل شد مرد عالم
نباشد از ثوابی فرد عالم
مثال علم اگرچه با عمل نیست
بگویم زانکه در گفتن خلل نیست
بود چون آنکسی که راه داند
ولی تا صد ره از آن باز ماند
طبیعت پای جهل او نبندد
عمل ناکردن از خود میپسندد
نهاون میکند ره را نپوید
ولیکن وصف ره با جمله گوید
اگرچه پای جهلش بسته گردد
بعلمش جاهل از خود رسته گردد
ازو هر کس نشان راه جوید
زبان دارد نشانها باز گوید
چو او یکسر کسان را ره نماید
بود روزی که خود را برگشاید
ثواب آن نشانها را که گوید
گشاده گردد و ره را بپوید
هر آنکس کو دلیل نیک داند
هم او خود را بمنزل در رساند
بود چون کور مادر زاد جاهل
که باشد از ره و بیراه غافل
نهد رو در بیابان راه داند
خلایق را از آن بیراه خواند
مشو گستاخ چون او گردد آگاه
بود بیشک فتاده در بن چاه
چو متبوع افتد اندر چاه بی شک
درافتد تابعانش جمله یک یک
عجب چاهیست این چاه طبیعت
مشو زنهار گمراه طبیعت
در آن چه گر فتادی در نیائی
که اندر وی نیابی روشنائی
عمل کن تا که اخلاص آورد یار
که بی اخلاص برناید ترا کار
چو مقرون گشت اخلاصت باعمال
قبول حضرت آید جمله افعال
عمل با علم و با اخلاص چون شد
ز نورش زهرهٔ شیطان بخون شد
خطر دارد بسی در راه مخلص
بفضل حق شود آگاه مخلص
که اخلاصی که در وی شد هویدا
ز استعمال شرعش گشت پیدا
چو از حضرت بیامد آن هدایت
که از شارع شناسد این حکایت
همین دانش بود او را چو پیری
خطر برخیزد و گردد خطیری
بجو پیری اگر تو مرد راهی
که باشد پیر همچون روشنائی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به اهمیت علم و عمل تأکید میکند و آنها را دو عنصر جداییناپذیر برای رشد انسان میداند. او بیان میکند که شرف و عزت واقعی تنها از طریق علم به دست میآید و بدون آن، انسان به حیوان مطلق تبدیل میشود. عمل بدون علم نتیجهای ندارد و باید همراه با آگاهی باشد، زیرا شکست در عمل ناشی از جهل است. همچنین، اخلاص در عمل از الزامات دستیابی به هدایت و قرب الهی است و بدون آن، اعمال ناپسند و بیفایده خواهند بود. شاعر در نهایت به اهمیت راهنمایی در زندگی اشاره میکند و از انسان میخواهد که با علم، عمل و اخلاص در مسیر درست گام بردارد.
هوش مصنوعی: ای عزیز، بزرگی و شرف را از راه دانش به دست بیاور؛ آدم دانا همیشه گرامی است.
هوش مصنوعی: هیچ عزتی بهتر از دانش نیست و نباید لحظهای از دانش غافل بود.
هوش مصنوعی: انسان همیشه به وسیلهٔ علم به کمال و ثمر میرسد؛ امید است هیچکس از علم بیبهره نماند.
هوش مصنوعی: شرف انسان از دانش به دست میآید، پس نباید لحظهای از دانش غافل بود.
هوش مصنوعی: اگر شرف میخواهی، پیوسته علم بیاموز و همواره در این اندیشه بکوش و بسوز.
هوش مصنوعی: تا جانت با دانش روشن شود و وجودت از دانش مانند گلستان شکوفا گردد.
هوش مصنوعی: آدمی به سبب علم، انسان کامل است و اگر علم نداشته باشد، بهکلی همچون حیوان است.
هوش مصنوعی: اما علم تو باید همراه عمل باشد تا درخت امیدت میوه بدهد.
هوش مصنوعی: هرگاه علمت با عمل شریک شود، همهٔ کارهایت سامان و رونق مییابد.
هوش مصنوعی: اگر علمت بیعمل باشد نادان و سبکسری، و اگر علم را با عمل همراه کنی دانشمند دین و فقیه حقیقی هستی.
هوش مصنوعی: اگر در عمل کوتاهی کنی، نفس تو سبب میشود که شیطان بر تو چیره و ارجمند شود.
هوش مصنوعی: هرگاه عمل و علم یار و پشتیبان هم شوند، شیطان دست خالی میماند و جز باد چیزی در مشتش نمیماند.
هوش مصنوعی: ای عزیز، اکنون که علم داری در عمل بکوش تا پند تو مانند حلقه در گوش دیگران بنشیند و پذیرفته شود.
هوش مصنوعی: همراه علمت، همت و کردار را پیش بیاور تا هر کس تو را ببیند به تو تأسی کند و عمل کند.
هوش مصنوعی: هرگاه عالِم همیشه بیعمل باشد، مردم نسبت به او و به دین گستاخ و گمراه میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی علم آموختی، به عمل روی بیاور تا در پیشگاه خداوند بار و راه یابی.
هوش مصنوعی: اگر علمت با عمل همراه نباشد، نزد استواران در علم و راسخان، جایگاه و راهی نداری.
هوش مصنوعی: بدان که هدایت در علمی است که با عمل همراه باشد و از آن به خداوند نزدیک میشوی.
هوش مصنوعی: اگر عمل همراه علمت نباشد، هدایت را با تو کاری نیست و هدایت نمییابی.
هوش مصنوعی: کسی که در عمل کوتاهی کند دورافتاده است و همیشه از درگاه خداوند دور میماند.
هوش مصنوعی: در کنار علم، عمل را فراوان کن و با وجود این فراوانی، عمل خود را ناقص و ناچیز بشمار.
هوش مصنوعی: هرگاه علمت با عمل همدل شود، عمل نیز شریک و همراه علم تو میگردد.
هوش مصنوعی: ای برادر، همراه با علم و عمل باش تا همهٔ کارهایت شایسته و درست شود.
هوش مصنوعی: چه بسیار گنجها که در معانی و حقایق مییابی، پر از مروارید درخشان و لعل معدنی.
هوش مصنوعی: راز شریعت پیامبر را درمییابی و از آن دانش، پاکی و صفای دل به دست میآوری.
هوش مصنوعی: عمل بدون علم سودی ندارد، مانند بیماری که درمان نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: بدان که اگر اعمالت بیعلم باشد، شیطان از تو راضی و خشنود است.
هوش مصنوعی: اگر اعمال تو یکسره بیعلم باشد، در روز قیامت به کارت نمیآید.
هوش مصنوعی: علم همیشه برای عمل مانند جان است و وجود هر شخص به جانش برپاست.
هوش مصنوعی: چنانکه بدن بیجان به کاری نمیآید و هر مور و ماری به خوردنش طمع میکند، عمل بیعلم نیز چنین است.
هوش مصنوعی: عمل باید همراه علم باشد، زیرا نادان از شرطها و رکنهای واجبات بیخبر است.
هوش مصنوعی: وقتی نادان واجبات را از سنتها بازنشناسد، گویی عبادتش را پیشکش شیطان کرده و آن را به او باخته است.
هوش مصنوعی: عمل بیعلم نادانی محض است و ای عزیز، با نادانی نمیتوان به حق رسید.
هوش مصنوعی: عمل باید با علم و اخلاص همراه باشد تا در روز رستاخیز سودی از آن به دست آید.
هوش مصنوعی: نادانی خود را بر علم برتری مده، زیرا همهٔ سعادت در علم نهفته است.
هوش مصنوعی: اگرچه مرد دانا عمل نکند، باز هم دانا از پاداش بیبهره نمیماند.
هوش مصنوعی: برای علمی که با عمل همراه نیست مثالی میآورم، چون گفتنش زیانی ندارد.
هوش مصنوعی: چنین کسی مانند کسی است که راه را میشناسد ولی بارها از رفتن آن باز میماند.
هوش مصنوعی: نادانی پای او را نبسته است، بلکه او خود عمل نکردن را برای خویش میپسندد.
هوش مصنوعی: او سستی میکند و راه را نمیپیماید، اما ویژگیهای راه را برای همه بازگو میکند.
هوش مصنوعی: اگرچه پای خودش بسته مانده، نادانان به یاری علم او از نادانی خود رها میشوند.
هوش مصنوعی: هر کسی نشانی راه را از او میپرسد و او زبان دارد و نشانهها را بازمیگوید.
هوش مصنوعی: چون او همه را راهنمایی میکند، روزی خواهد رسید که بند از پای خود نیز بگشاید.
هوش مصنوعی: به پاداش نشانههایی که به دیگران میگوید، کارش گشوده میشود و خود نیز راه را میپیماید.
هوش مصنوعی: هر که راهنمایی درست را بداند، سرانجام خود را نیز به منزل میرساند.
هوش مصنوعی: اما نادان مانند کور مادرزادی است که راه را از بیراهه تشخیص نمیدهد.
هوش مصنوعی: او به بیابان رو میکند و گمان میکند راه را میداند و مردم را نیز به همان بیراهه فرا میخواند.
هوش مصنوعی: مانند او گستاخ و بیپروا مباش؛ زمانی که او آگاه شود، بیگمان در ته چاه افتاده است.
هوش مصنوعی: وقتی پیشوا در چاه بیفتد، بیگمان پیروانش نیز یکییکی در آن میافتند.
هوش مصنوعی: این چاه نفس و طبیعت چاه شگفتی است؛ زنهار که طبیعت تو را گمراه نکند.
هوش مصنوعی: اگر در آن چاه بیفتی بیرون نمیآیی، زیرا در آن هیچ روشنایی نمییابی.
هوش مصنوعی: عمل کن تا اخلاص را همراه خود سازی، زیرا بیاخلاص کار تو به نتیجه نمیرسد.
هوش مصنوعی: وقتی اخلاص با اعمالت همراه شود، همهٔ کارهایت در درگاه خداوند پذیرفته میشود.
هوش مصنوعی: هنگامی که عمل با علم و اخلاص همراه شود، از نور آن شیطان سخت میهراسد و زهرهاش آب میشود.
هوش مصنوعی: راه انسان مخلص خطرهای فراوان دارد و او به لطف خداوند از آن خطرها آگاه میشود.
هوش مصنوعی: زیرا اخلاصی که در او آشکار شده، از بهکار بستن شریعت پدید آمده است.
هوش مصنوعی: چون آن هدایت از درگاه الهی رسیده است، او این حقیقت را از پیامبر و صاحب شریعت میآموزد.
هوش مصنوعی: همین دانش برای او مانند پیر و راهنما است؛ خطر از میان میرود و او به مقامی بلند میرسد.
هوش مصنوعی: اگر اهل سلوکی، پیری بجوی، زیرا پیر مانند روشنایی راه را آشکار میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.