وز آن روی جرماس و جنگی قلا
چو ماندند بی جان به چنگ بلا
ز هر در خبر نزد فغفور شد
دژم گشت و ز آرام دل دور شد
یکی هفته با درد و با سوک بود
از آن پس تکین تاش را خواند زود
دوباره چهل بار بیور هزار
گزین کرد گردان خنجر گذار
برایشان ز خویشان دو سالار کرد
دو صد پیل با هر یکی بار کرد
شتابنده فرمود تا رزم ساز
همه پیش گرشاسب رفتند باز
دگر لشکری بی کران بر شمرد
که آید به جنگ نریمان گرد
بد اندر کجا پهلوان سپاه
که آمد نوند نریمان ز راه
خبر داد کز نزد فغفور چین
سپاهی بی اندازه آید به کین
درازای لشکرگه آن سپاه
به نزد عقاب ار بپرد دو ماه
بیابان یکی گام بی مرد نیست
همه چرخ یک برج بی گرد نیست
سوی من دگر لشکری رزم ساز
برون کرد خواهم شدن پیش باز
ز دو روی پیشست پیکار سخت
بکوشیم تا مر کرا یار بخت
به پاسخ سپهدار گفتش که هیچ
مبر غم تو رزم آر و مردی پسیچ
به هر کار بیدار و بشکول باش
به شب دشمن خواب فرغول باش
دو چندان اگر لشکر آید به جنگ
به یک حمله شان بیش ندهم درنگ
کنم کارزای به روز ستیز
کز او باز گویند تا رستخیز
ده و شش هزار دگر نامجوی
به یاری فرستاد نزدیک اوی
یکی نامه شاه کجا در نهان
بیآورد زی پهلوان جهان
که سالار فغفور چین داده بود
نهفته پیامش فرستاده بود
که چون با سپه گردن افراخته
بیایم کنم صف کین ساخته
تو زآن سو بزن بر بنه با سپاه
به شمشیر از ایرانیان کینه خواه
سپهبد ورا گشت از آن مهر دوست
بدانست کز دل هواخواه اوست
بسی دادش امید و چندی نواخت
هم آنجا که بد کار لشکر بساخت
که بد شهر با لشکری یار او
همه خشنو از خوب کردار او
چو بدخواه با لشکر اندر رسید
برابر ستاره به مه بر کشید
یکی پیل بدش از سپیدی چو عاج
ببست از برش تخت صندوق ساج
گزین کرد گردی هزار از سران
برافراخت از کوهه گرز گران
سوی چینیان رفت تا بنگرد
درفش سران یک به یک بشمرد
جهان دید یک سر رده در رده
شراع و درفش و ستاره زده
ز هر سو سراپرده از رنگ رنگ
همان خرگه و خیمه های پلنگ
طلایه چو دیدش سبک تاختند
به یک جای پیکار برساختند
سپهبد برانگیخت پیل از نخست
ز ترکش خدنگی دو شاخه بجست
یکی را زد افتاد بر گردنش
سرش را چو گویی ربود از تنش
دگر دید تازان سواری دلیر
سبک جست با خنجر از پیل زیر
زدش بر سر و ترگ و خفتان کین
به دو نیم شد مرد با اسپ و زین
طلایه چو دیدند بگریختند
کس از بیم جان در نیاویختند
جهان پهلوان نیز برگشت باز
که شب تنگ بد کس نبد رزم ساز
تن کشتگان هر دو زآن دشت کین
به سالار بردند ترکان چین
دل هر دو سالار از آن خیره شد
جهان پیش چشم یلان تیره شد
بر افکند هر یک نوندی به راه
یکی نامه با کشتگان پیش شاه
که گفتند گرشاسب سست است و پیر
ببین زخمش اینک به تیغ و به تیر
به پیکان سر از تن رباید همی
به تیغش ز یک تن دو آید همی
از ایران سپاهست بسیار مر
همه جان فروشان پیکارخر
سوارانش چونان که روز نبرد
ز دریا به گردون برآرند گرد
به نوک سنان روم بر چین زنند
به گرد مه از نیزه پرچین زنند
پیاده چو بندند درهم سرای
نه پیچند اگر موج خیزد ز جای
تو گویی که دیوار صف بسته اند
اگر چون درخت از زمین رسته اند
به آهون زدن در زمان از شتاب
سبکتر ز ماهی روند اندر آب
اگر در بیابان بر ریگ و سنگ
نشان سازی از حلقه خرد تنگ
به زودی ز صد میل ره بیشتر
بر آن حلقه ز آهون برآرند سر
سپهکش چو گرشاسب گرد دلیر
که نخچیر او گرگ و دیوست و شیر
ز هامون به پیل اندرون روز کین
درآید چو چابک سواری به زین
یکی نیزه زآهن به چنگ اندرون
تو گویی که هست آسمان را ستون
کجا کوفت برکوه گرز گران
در آن زخم که بگذرد کاروان
پیاده کند بیش جنگ و نبرد
بر آرد ز گردان گه حمله گرد
ولیکن به بخت تو شاه بلند
پس نامه نزد تو باشد به بند
چو شب تیغ مه برکشید از نیام
به ادهم برافکند زرین ستام
ز هر دو سپه خاست بانگ جرس
طلایه همی گشت بر پیش و پس
همه شب دلیران ایران و چین
در آرایش رزم بودند و کین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: فغفور از مرگ جرماس و قلا آگاه میشود و از این خبر به شدت ناراحت میگردد. او فورا تصمیم میگیرد تا لشکری بزرگ به مقابله با نریمان بفرستد و دو سالار از خویش برمیگزیند. در ادامه، نریمان نیز خبر از حملهی سپاه چین را دریافت میکند و با وجود نگرانیهایش، مصمم به مقابله با دشمن میشود. جنگ آغاز میگردد و هر دو سپاه آغشته به خون و کشتار هستند. در این نبرد، به رغم تلاشهای هر دو طرف، نتیجه مشخص نیست و هر دو سپاه در آرایش رزم باقی میمانند. شب، دلیران ایرانی و چینی در حالت آمادگی برای نبرد به سر میبرند و تنشها به اوج میرسد.
هوش مصنوعی: از سوی دیگر، هنگامی که جرماس و قلای جنگجو در چنگال بلا بیجان ماندند (کشته شدند).
هوش مصنوعی: از هر سو خبر این کشته شدن به فغفور رسید؛ او اندوهگین شد و آرامش دلش از دست رفت.
هوش مصنوعی: یک هفته در درد و سوگواری بود و پس از آن بهشتاب تکینتاش را نزد خود خواند.
هوش مصنوعی: سپاهی بسیار بزرگ، هشتاد بار ده هزار (به شمار بیور)، از دلاوران خنجرزن برگزید.
هوش مصنوعی: دو تن از خویشان خود را سالار آنان کرد و همراه هر یک دویست فیل بار کرد.
هوش مصنوعی: فرمان داد که شتابان و آمادهٔ جنگ، همگی به رویارویی گرشاسب بروند.
هوش مصنوعی: لشکر بیشمار دیگری نیز آماده کرد تا به جنگ نریمان دلاور برود.
هوش مصنوعی: پهلوان (گرشاسب) در همان جایی که سپاهش بود، پیک تندرو نریمان از راه رسید.
هوش مصنوعی: پیک خبر داد که از سوی فغفور چین سپاهی بیاندازه برای کینخواهی میآید.
هوش مصنوعی: درازای لشکرگاه آن سپاه چنان است که اگر عقاب بر فرازش پرواز کند، دو ماه راه است.
هوش مصنوعی: در بیابان یک گام بیسپاهی نیست و گرد سپاه همهٔ برجهای آسمان را پوشانده است.
هوش مصنوعی: نریمان پیغام داده که لشکر جنگجوی دیگری به سوی من میآید و من میخواهم بیرون بروم و به پیشواز آن بشتابم.
هوش مصنوعی: از دو سو نبردی سخت در پیش است؛ بکوشیم تا ببینیم بخت یار کدام است.
هوش مصنوعی: سپهدار گرشاسب در پاسخ به او گفت: هیچ غم مخور، جنگ کن و آمادهٔ دلاوری باش.
هوش مصنوعی: در هر کاری بیدار و کوشا باش و شبها با خواب و سستی دشمنی کن (هشیار بمان).
هوش مصنوعی: اگر دو برابر این لشکر هم به جنگ بیاید، بیش از یک حمله به آنان مهلت نمیدهم.
هوش مصنوعی: در روز نبرد چنان کارزاری میکنم که تا روز رستاخیز از آن سخن بگویند.
هوش مصنوعی: شانزده هزار جنگجوی نامجوی دیگر را به یاری نریمان نزد او فرستاد.
هوش مصنوعی: پادشاهی نامهای را پنهانی نزد پهلوان جهان (گرشاسب) آورد.
هوش مصنوعی: آن نامه را سالار سپاه فغفور چین به آن شاه داده و پیامش را پنهانی فرستاده بود.
هوش مصنوعی: در نامه نوشته بود: هنگامی که من سرافرازانه با سپاه بیایم و صف جنگ را آراسته کنم،
هوش مصنوعی: تو از آن سو با سپاهت بر بنه و بار ایرانیان بتاز و با شمشیر از ایرانیان کین بخواه.
هوش مصنوعی: سپهبد گرشاسب به سبب این وفاداری با آن شاه دوست شد و دانست که او از دل هواخواه اوست.
هوش مصنوعی: به او بسیار امید داد و نوازش کرد و همانجا که بود کار لشکر را سامان داد.
هوش مصنوعی: زیرا مردم آن شهر و لشکرش یار او بودند و همه از رفتار نیکوی او خشنود بودند.
هوش مصنوعی: چون دشمن با لشکر فرا رسید، در برابر، پرچمها و نشانها را تا ماه برافراشت.
هوش مصنوعی: گرشاسب فیلی داشت که از سپیدی مانند عاج بود و بر پشت آن تختی صندوقمانند از چوب ساج بست.
هوش مصنوعی: هزار دلاور از سران را برگزید و گرز گران را از کوههٔ زین برافراشت.
هوش مصنوعی: به سوی سپاه چینیان رفت تا آنان را ببیند و پرچمهای سرداران را یکایک بشمارد.
هوش مصنوعی: دید که سراسر جهان صف در صف پر از سراپرده و پرچم و نشان برافراشته است.
هوش مصنوعی: از هر سو سراپردههایی رنگارنگ برپا بود و نیز خرگاهها و خیمههایی از پوست پلنگ.
هوش مصنوعی: پیشقراولان چینی چون او را دیدند، بهشتاب به سویش تاختند و در یک جا به جنگ با او پرداختند.
هوش مصنوعی: سپهبد، یعنی گرشاسب، پیش از همه فیل خود را به پیش راند و از ترکشش تیری دوشاخه بیرون جهید.
هوش مصنوعی: تیر را به یکی از آنان زد و تیر بر گردنش نشست و سرش را مانند گویی از تنش جدا کرد.
هوش مصنوعی: سپس سوار دلیر دیگری را دید که به سویش میتاخت. پس با خنجر چابک از فیل پایین جست.
هوش مصنوعی: خنجر را بر سر و کلاهخود و جوشن جنگی او زد و آن مرد با اسب و زینش دو نیم شد.
هوش مصنوعی: پیشقراولان چون این را دیدند گریختند و از ترس جان، کسی با او درنیاویخت.
هوش مصنوعی: جهانپهلوان نیز بازگشت، زیرا شب نزدیک بود و کسی آمادهٔ جنگ نبود.
هوش مصنوعی: ترکان چین پیکر هر دو کشته را از آن میدان جنگ نزد سالار خود بردند.
هوش مصنوعی: دل هر دو سالار چینی از این کار حیران شد و جهان پیش چشم آن پهلوانان تیره گشت.
هوش مصنوعی: هر یک از آنان پیکی تندرو را با نامهای و پیکر کشتگان به راه انداخت تا نزد شاه، یعنی فغفور، ببرد.
هوش مصنوعی: در نامه نوشتند: میگفتند گرشاسب ناتوان و پیر شده است؛ اکنون زخم شمشیر و تیرش را ببین.
هوش مصنوعی: با پیکان تیر سر را از تن جدا میکند و با شمشیرش یک تن را دو نیم میکند.
هوش مصنوعی: سپاه ایران بسیار پرشمار است و همه جانبازانی هستند که جنگ را به جان میخرند.
هوش مصنوعی: سوارانش در روز نبرد چناناند که از دریا تا آسمان گرد برمیانگیزند.
هوش مصنوعی: با نوک نیزه سرزمینی چون روم را بر چین میکوبند و از نیزههایشان گرداگرد ماه پرچین میسازند؛ یعنی نیزههایشان سر به آسمان میساید.
هوش مصنوعی: پیادگانشان وقتی صف به هم میپیوندند، اگر موجی هم از جای برخیزد، روی برنمیگردانند و پایدار میمانند.
هوش مصنوعی: گویی دیواری را در صف بستهاند یا مانند درخت از زمین روییدهاند و از جای نمیجنبند.
هوش مصنوعی: در کندن نقب از شتاب، تندتر از ماهی در آب پیش میروند.
هوش مصنوعی: اگر در بیابان، بر ریگ و سنگ، نشانهای به شکل حلقهای کوچک و تنگ بگذاری...
هوش مصنوعی: ...بهزودی از بیش از صد میل راه، از راه نقب درست از همان حلقه سر بیرون میآورند.
هوش مصنوعی: فرماندهشان گرشاسب، پهلوان دلیری است که شکارش گرگ و دیو و شیر است.
هوش مصنوعی: در روز جنگ از زمین چنان چابک بر فیل مینشیند که سواری چابک بر زین اسب میجهد.
هوش مصنوعی: نیزهای آهنین در دست دارد که گویی ستون آسمان است.
هوش مصنوعی: هر جا گرز سنگینش را بر کوه بکوبد، از جای آن ضربه کاروانی میتواند بگذرد.
هوش مصنوعی: بیشتر پیاده میجنگد و هنگام حمله از پهلوانان دشمن دمار برمیآورد.
هوش مصنوعی: اما ای شاه بلندپایه، به یاری بخت تو، پس از این نامه او را دربند نزد تو خواهیم آورد.
هوش مصنوعی: چون شب شمشیر ماه را از نیام بیرون کشید و بر اسب سیاه شب زینافزار زرین نهاد؛ یعنی ماه برآمد و شب فرا رسید.
هوش مصنوعی: از هر دو سپاه بانگ زنگ برخاست و پیشقراولان در پیش و پس سپاه گشت میزدند.
هوش مصنوعی: دلیران ایران و چین همهٔ شب سرگرم آمادهکردن صفها برای جنگ و کین بودند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.