انوری
»
دیوان اشعار
»
مقطعات
»
شمارهٔ ۸۹ - ناصرالدین طاهر را درد دندان عارض گشته انوری این قطعه هنگام عیادت او گفته و در هر بیت‌التزام لفظ دندان نموده است
ای به دندان دولت آمده خوش
درد دندانت هیچ بهتر هست
دارد از غصه آسمان دندان
بر که بر نفس همتت پیوست
زانکه هرگز به هیچ دندان مزد
بر سر خوان آسمان ننشست
تیز دندانی حرارت می
درد دندانت چون به خیره بخست
باز بنمود آسمان دندان
تا الم باز پس کشیدی دست
سر دندان سپید کرد قضا
گفتش ای جور خوی عشوه‌پرست
آب دندان حریفی آوردی
کوش تا رایگان توانی جست
از چنین صید برمکش دندان
مرغ چربست و آشیانی پست
من نگویم که جامه در دندان
زانتقامش به جان بخواهی رست
خیز و دندان‌کنان به خدمت شو
آسمان دیرتر میان دربست
گفت هم عشوه پشت دست بزد
دو سه دندان آسمان بشکست
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر، انوری، در این قطعه به عیادت ناصرالدین طاهر می‌رود که دچار درد دندان شده است. او با به کار بردن کلمات و استعاره‌های مرتبط با دندان، از وضعیت دردناک و غم‌انگیز بیمار سخن می‌گوید. شعر به نوعی به شیرینی و تلخی زندگی اشاره دارد و از تیز بودن دندان به عنوان نماد قدرت و حرارت نیز سخن می‌گوید. در نهایت، شاعر در کنار بیان درد و رنج نیست، توجه به لحظات خوب و شیرین زندگی را نیز یادآور می‌شود و از ناصرالدین می‌خواهد تا به خدمت عشق بشتابد و از زندگی لذت ببرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خوشی و سعادت به تو رو کرده و درد دندانت هم هیچ بهتر از این نیست و احساس خوبی به تو داده است.
هوش مصنوعی: آسمان به خاطر غصه‌ای که از تو دارد، دندان بر هم می‌نهد، زیرا نفس همت تو به او وابسته شده است.
هوش مصنوعی: چون هیچ دندانِ (سلاح یا توان) از جانب آسمان بر سر سفره‌ی آسمانی، پاداش یا مزد نداشته است، بنابراین، غم و اندوه بر او (دندان) مستولی گشته است.
هوش مصنوعی: درد دندان مثل حرارت تیز دندانی است که از شدت درد به سوزش و آزار می‌افتد، به‌طوری‌که آدم بی‌اختیار در می‌ماند و در عذاب است.
هوش مصنوعی: آسمان دوباره دندان خود را نشان داد (به شکل ابر یا نور) و تو، (یعنی ناصرالدین طاهر) از ترس یا فاجعه، دستانت را عقب کشیدی.
هوش مصنوعی: قضا (سرنوشت) دندان سپید را در پیش روی او (ناصرالدین طاهر) نشان داده و به او می‌گوید که ای جور (بد) و خوی عشوه‌پرست (فریبنده)، چه کاری از تو ساخته است.
هوش مصنوعی: این بیت به معنای این است که به خاطر دندان حریف (دوست یا رقیب)، بی‌کار و رایگان باید تلاش کنی و با دقت و احتیاط رفتار کنی تا به نتیجه برسی. در واقع، به نوعی به دقت و احتیاط در روابط و تعاملات اجتماعی اشاره دارد.
هوش مصنوعی: از چنگ چنین صید (مقصود جان و دل) دور شو، زیرا مرغ چاق (منظور لذت‌ها و خواسته‌ها) در جا و مکان پست و ناپسند قرار دارد.
هوش مصنوعی: من نمی‌گویم که لباسی که در دندان داری، از انتقام او به جان تو خواسته است.
هوش مصنوعی: بیدار شو و دندان‌عوض کن و برای خدمت حاضر شو، چون آسمان (یعنی وقت) دیرتر به در بسته شده است.
هوش مصنوعی: انوری می‌گوید که ناصرالدین طاهر به شوخی و با ناز، دستش را بر پشت دستش زده و به نوعی نشان می‌دهد که دندان‌هایش به شدت درد می‌کند، و این کارش باعث شده است که دو یا سه دندان از آسمان (نماد بلندی و اهمیت) بشکنند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون تن خود به برم پاک بشست
از مسامش تمام لؤلؤ رست
گرد پرگار چرخ مرکز بست
شبه مرجان شد و بلور جمست
آمد آن رگ‌زن مسیح‌پرست
شست الماسگون گرفته به دست
کرسی افکند و برنشست بر او
بازوی خواجه عمید ببست
شست چون دید گفت عز و علا
[...]
ستد و داد جز به پیشادست
داوری باشد و زیان و شکست
تا مرا بود بر ولایت دست
بودم ایزد پرست و شاه پرست
امر شه را و حکم الله را
نبدادم به هیچ وقت از دست
دل به غزو و به شغل داشتمی
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.