گرچه دربستم در مدح و غزل یکبارگی
ظن مبر کز نظم الفاظ و معانی قاصرم
بلکه در هر نوع کز اقران من داند کسی
خواه جزوی گیر آن را خواه کلی قادرم
منطق و موسیقی و هیات بدانم اندکی
راستی باید بگویم با نصیب وافرم
وز الهی آنچه تصدیقش کند عقل صریح
گر تو تصدیقش کنی بر شرح و بسطش ماهرم
وز ریاضی مشکلی چندم به خلوت حل شده است
واندر آن جز واهب از توفیق کس نه یاورم
وز طبیعی رمز چند ار چند بی‌تشویر نیست
کشف دانم کرد اگر حاسد نباشد ناظرم
نیستم بیگانه از اعمال و احکام نجوم
در بیان او به غایت اوستاد و ماهرم
چون ز لقمان و فلاطون نیستم کم در حکم
ور همی باور نداری رنجه شو من حاضرم
با بزرگان مستفیدم با فرودستان مفید
عالم تحصیل را هم وارد و هم صادرم
غصه ها دارم ز نقصان از همه نوعی ولیک
زین یکی آوخ که نزدیک تو مردی شاعرم
این همه بگذار با شعر مجرد آمدم
چون سنایی هستم آخر گرنه همچون صابرم
هریکی آخر از ایشان بی‌کفافی نیستند
این منم کز مفلسی چون روز روشن ظاهرم
خود هنر در عهد ما عیب است اگرنه این سخن
می‌کند برهان که من شاعر نیم بل ساحرم
خاطرم در ستر دیوان دختران دارد چو حور
زهره‌شان پرورده در آغوش طبع زاهرم
گر ز یک خاطب یکی را روز تزویج و قبول
برتر از احسنت کابین یافتستم کافرم
در چنین قحط مروت با چنین آزادگان
وای من گر نان خورندی دختران خاطرم
اینکه می‌گویم شکایت نیست شرح حالتست
شکر یزدان را که اندر هرچه هستم شاکرم
در غرض از آفرینش غایتم بس اولم
گرچه در سلک وجود از روی صورت آخرم
قدر من صاحب قوام‌الدین حسن داند از آنک
صدر او را یادگار از ناصرالدین طاهرم
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف هنرها و مهارت‌های خود می‌پردازد و در عین حال از جهل و نادانی زمانه سخن می‌گوید. او خود را در زمینه‌های مختلف از جمله منطق، موسیقی، ریاضی و نجوم با فضل و دانش معرفی می‌کند و اعلام می‌کند که به رغم مشکلات و غم‌ها، به استعداد خود افتخار می‌کند. شاعر در اشاره به سایر نویسندگان و شعرای بزرگ، خود را در حد و اندازه آنها می‌بیند و از عشق و تحسین نسبت به هنر شاعری سخن می‌گوید. در پایان، او با شکرگزاری از خداوند، به خوبی‌های زندگی‌اش اشاره کرده و اظهار می‌کند که در دنیای امروز، هنرمندی به نوعی عیبی به حساب می‌آید، اما او بر این باور است که به عنوان یک شاعر، هنوز هم درخشان و بااستعداد است.
هوش مصنوعی: هرچند که من فقط در مدح و غزل به یکباره سخن گفته‌ام، تصور نکن که در بیان و ترکیب واژه‌ها و معانی ناتوانم.
هوش مصنوعی: در هر نوع هنری که هم‌نسلان من می‌فهمند، من نیز توانایی دارم، چه به جزئیات بپردازم و چه به کلیات.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر ادعا می‌کند که مقداری از علم منطق، موسیقی و علم هیئت (نجوم) را می‌شناسد، اما با صداقت می‌گوید که در این زمینه‌ها به اندازه کافی دانش دارم و بهره‌مند هستم.
هوش مصنوعی: هر چیزی که عقل مستقیم آن را تأیید کند، از جانب الهی است و اگر تو نیز آن را تأیید کنی، من در توضیح و بررسی آن مهارت دارم.
هوش مصنوعی: در زمینهٔ ریاضیات، چندین مسئله به تنهایی و بدون کمک دیگران حل کرده‌ام و در این راه تنها خداوند است که به من توفیق داده و هیچ‌کس دیگری مرا یاری نکرده است.
هوش مصنوعی: در زمینهٔ طبیعت و رازهای آن، من می‌توانم چندین رمز را بدون شرح و توضیح بیان کنم، به شرطی که ناظر بر کار من در نظر حسودی نداشته باشد.
هوش مصنوعی: من از علم نجوم و قوانین آن دور نیستم و در این زمینه به حدی خبره و استاد هستم که می‌توانم به خوبی درباره‌اش صحبت کنم.
هوش مصنوعی: من از لقمان و افلاطون (فلاسفه و حکیمان بزرگ) در دانش و حکم کمتر نیستم. اگر به این موضوع شک داری، می‌توانی آزمایش کنی که من آماده‌ام.
هوش مصنوعی: من از بزرگان دانش می‌آموزم و به فرودستان نیز نفع می‌رسانم. در علم، هم در آمد و هم در صدور می‌توانم عمل کنم، یعنی به خوبی می‌توانم علم را بیاموزم و به دیگران منتقل کنم.
هوش مصنوعی: غصه‌ها و ناراحتی‌هایی از انواع مختلف دارم، اما افسوس که از همه این‌ها، بیشتر از این موضوع ناراحتم که تو به من می‌گویی شاعری.
هوش مصنوعی: من با این همه شعر و بی‌همه‌چیز به دنیای شعر آمده‌ام، چون سنایی (شاعر بزرگ) هستم؛ در غیر این صورت، مثل صابر (شخصی صبور و ساکت) جلوه نمی‌کردم.
هوش مصنوعی: هر یک از آنها که نامش را برده‌ام، بی‌هنر و بی‌کفایت هستند، اما من در فقر و تنگدستی به‌روشنی خود را نشان می‌دهم.
هوش مصنوعی: در زمان ما داشتن هنر به گونه‌ای نقص به حساب می‌آید، اما این سخن دلیل روشنی است که من شاعر نیستم بلکه ساحر هستم.
هوش مصنوعی: خاطرات من بانوانی را در بر دارد که چون حوریان زیبا هستند و به مانند زهره (افسانه‌ای از زیبایی) در آغوش ذوق شاعری من رشد کرده‌اند.
هوش مصنوعی: اگر از بین دختران، یکی را در روز ازدواج و قبول، زیباتر از آنچه تصور می‌کردم پیدا می‌کردم، به بی‌دینی و کافری افتخار می‌کردم.
هوش مصنوعی: در این زمان که انسان‌ها بی‌رحم شده‌اند و کنار آزادگان زندگی می‌کنند، من به حال خود می‌افسرم که اگر دختران مورد علاقه‌ام نان نمی‌خورند، چه بگویم.
هوش مصنوعی: من نمی‌گویم که از کسی گلایه دارم، بلکه در حال حاضر وضعیت خود را توضیح می‌دهم. از خداوند سپاسگزارم که به هر چیزی که در آن هستم راضی‌ام و قدردانی می‌کنم.
هوش مصنوعی: هدف من از آفرینش، نخستین و آخرین چیزی است که در وجودم وجود دارد، هرچند که به ظاهر ممکن است در آفرینش، شکل و ویژگی‌های ثانویه‌ای داشته باشم.
هوش مصنوعی: قدر من، یعنی ارزش و مقام من را صاحب قوام‌الدین حسن می‌داند، زیرا او از ناصرالدین طاهر که یکی از بزرگ‌ترین شخصیت‌ها و یادگارهای تاریخ است، یاد کرده است.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معدن شادیست این معدن جود و کرم
قبلهٔ ما روی یار قبلهٔ هر کس حرم
مهتر شاهان گیتی را همیشه کهترم
گر بخدمت نامدم معذور دارد مهترم
من بدیوان و سرای پادشاه دیگرم
گرچه نگذارد که یک روز از در او بگذرم
هر دو درگه را یکی بینم همی چون بنگرم
[...]
ظاهر شده است اینجا معدن جود و کرم
قبلۀ ما روی دوست قبلۀ هر کس حرم
هر زمان زین سبز گلشن رخت بیرون می‌برم
عالمی از عالم وحدت به کف می‌آورم
تخت و خاتم نی و کوس رب هب‌لی می‌زنم
طور آتش نی و در اوج انا الله می‌پرم
هرچه نقش نفس می‌بینم به دریا می‌دهم
[...]
آتش تر می‌دمد از طبع چون آب ترم
در معنی می‌چکد از لفظ معنی‌پرورم
بر سر هفتم طبق در من یزید هشت خلد
بیش می‌ارزد دو عالم پر گهر یک گوهرم
دختران خاطرم بکرند چون مریم از آنک
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.