مفتی شرع کرم عاقلهٔ ملت جود
آنکه از مادر احرار چنو کم زاید
فتوی بنده چو از روی کرم برخواند
حکم فتوی بکند مشکل آن بگشاید
خواجهای بندهٔ خود را نه به تکلیف سؤال
به مراد دل خود مکرمتی فرماید
مدتی بنده نیابد خبری زان انعام
هم در آن بیخبری عمر همی فرساید
چون خبر یافت هم از خواجه بپرسد کانکیست
که مراآنچه تو فرمودی ازو میباید
خواجه گوید که فلانست برو زو بطلب
بنده دم در کشد و هیچ بدان نفزاید
چون دگر روز بپرسد که فلان خواجه کجاست
تا بدو بگرود و پس به ادا بگراید
مردکی بیند از این بیهده گو چاکرکی
مشت کلپتره و بیهوده به هم درخاید
گویدش خواجهٔ ما رفت کنون ده روزست
تا رسیدست برو دایه و زن میگاید
بنده چون از پس آن رفته نخواهد رفتن
عوض آن اگر از خواجه بخواهد شاید
ور نشاید که عوض خواهد ازو آیدش آن
که حوالت نپذیرد پس از آن تا ناید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: انوری خطاب به ممدوحی که او را مفتیِ شریعتِ کرم میخواند، شکایتِ خود را به شکلِ یک پرسشِ شرعی مطرح میکند. ماجرا این است که خواجه بیدرخواستِ شاعر انعامی برایش تعیین کرده و پرداختش را به کسِ دیگری حواله داده است. آن کس غایب است و نوکرش با یاوهگویی و سخنی زشت شاعر را جواب میکند. در پایان شاعر نتیجه میگیرد که یا باید عوضِ انعام را از خودِ خواجه بخواهد، یا دیگر هرگز حواله نپذیرد.
هوش مصنوعی: ای کسی که در شریعتِ بخشندگی مفتی هستی و در آیینِ جود، بارِ دیگران را بر دوش میکشی؛ کسی که مادرِ آزادگان کمتر فرزندی مانند او میزاید.
هوش مصنوعی: امید است وقتی از سرِ بزرگواری پرسشِ شرعیِ این بنده را بخواند، دربارهٔ آن حکم کند و گرهِ مشکلش را بگشاید.
هوش مصنوعی: مسئله این است: خواجهای بیآنکه بندهاش چیزی خواسته باشد، به خواستِ دلِ خود بخششی به او وعده میدهد.
هوش مصنوعی: مدتی بنده هیچ خبری از آن بخشش نمییابد و در همان بیخبری عمرش میگذرد و فرسوده میشود.
هوش مصنوعی: وقتی بنده باخبر میشود، از خودِ خواجه میپرسد: آن کیست که باید آنچه تو فرمودی از او بگیرم؟
هوش مصنوعی: خواجه میگوید: فلان کس است، برو و از او بخواه. بنده خاموش میشود و چیزی بر آن نمیافزاید.
هوش مصنوعی: روزِ بعد بنده میپرسد که آن خواجهٔ فلان کجاست، تا نزدِ او برود و او هم به پرداختِ آن مال روی آورد.
هوش مصنوعی: در آنجا مردکی بیمقدار و نوکرکی یاوهگو را میبیند که مشتی سخنِ بیهوده و پوچ را با هم میجود و سر هم میکند.
هوش مصنوعی: آن نوکر به او میگوید: خواجهٔ ما رفته و اکنون ده روز است که سرگرمِ کامجویی با زنان است. شاعر با تعبیری زشت و هجوآمیز، بیاعتنایی و عیاشیِ آن حوالهگیر را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: اکنون که بنده نمیخواهد به دنبالِ آن کسِ رفته برود، اگر عوضِ آن بخشش را از خودِ خواجه بخواهد، رواست.
هوش مصنوعی: و اگر روا نباشد که عوض را از خواجه بخواهد، شایسته است که از آن پس هیچ حوالهای را نپذیرد تا چنین گرفتاری دوباره پیش نیاید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
عمر عاشق از املاک اجل فخرالدین
پنبه دزدید و ندانست که آن بگزاید
خورد سوگند و از آن شومی سوگند دروغ
پنبه شد رشته و از . . . ونش برون میآید
روز گم گشتن فرزند مقادیر قضا
چاه دروازهٔ کنعان به پدر ننماید
باش تا دست دهد دولت ایام وصال
بوی پیراهنش از مصر به کنعان آید
ماهروی من اگر پرده ز رخ بگشاید
فلک از عکس ویم ماه دگر بنماید
گر ببیند رخ چون آتش رخشنده در آب
دل خود را چو دل خلق جهان برباید
چون رقم بر بقم از نیل صبوحیش زنند
[...]
ای وزیری که دلت همت اگر در بندد
گره عقد ز ابروی فلک بگشاید
قدم همت تو تارک کیوان سپرد
چنبر طاعت تو گردن گردون ساید
در زمان قلمت زهره ندارد بهرام
[...]
کردگارم مگر از غیب دری بگشاید
رهی از لطف به کوی تو مرا بنماید
هست امید من دلخسته که لطف و کرمش
گره از کار فروبسته ما بگشاید
پیش از این در ظلمات شب هجرم بکشد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.