گر خداوند عصمةالدین را
عارضه رنجه داشت روزی چند
آن بدان از بد ستارهٔ نحس
یا جفای سپهر بد پیوند
دولتی داشت بس به غایت تیز
چون قضا قادر و چو چرخ بلند
بخت بیدار مهربانش گفت
که بود در کمال بیم گزند
دفع چشم بد جهانی را
همچنین نرم نرم و خنداخند
داشت از روی مصلحت دو سه روز
دل او را که شاد باد نژند
ور تو کفارتی نهی آنرا
من نباشم بدان سخن خرسند
کادمیزادهای که بیگنه است
کی به کفار تست حاجتمند
وانکه معصوم هست دست گناه
پای او را نیارد اندر بند
معصیت را به عالم عصمت
وهم هم درنیاورد به کمند
پس چه کفارت این چه کفر بود
یا چه بیهوده باشد و ترفند
لفظ کفارت ای سلیم القلب
بپذیر از من مسلمان پند
هیچ معصوم را چو نپسندی
عصمت صرف را مکن به پسند
ای ز آباء و امهات وجود
چون تو هرگز نزاده یک فرزند
به خدایی که نیست مانندش
گرچه مستغنیم از این سوگند
که ز انصاف روزگار امروز
همه چیزیت هست جز مانند
وانکه در عرضگاه کون و فساد
چرخ را نیست هیچ خویشاوند
نظم پروین نداد کاری را
تا به شکل بنات نپراکند
گر نگاری نگاشت باز بشست
ور نهالی نشاند باز بکند
باری از طوبی تو طوبی لک
سالها رفت و بر گلی نفکند
روزگارت جگر نخواهد داد
خصم گو روز و شب جگر میرند
گر گشاید زمانه ور بندد
دل به جز در خدای هیچ مبند
پایت اندر رکاب تاییدست
درنیتفی از این سیاه و سمند
تو که در حفظ ایزدی چه کنی
حرز و تعویذ اهل جند و خجند
حرف و صوت ار قضا بگرداند
مرحبا زند و حبذا پازند
از که کرد آتش حوادث دور
در سرای سپنج دود سپند
تا که در نطع دهر در بازیست
رخ بهرام و اسب مار اسفند
باد فرزین عز و عمرت را
از پیاده دوام فرزین بند
شخص و دینت ودیعت ایزد
بینیاز از طبیب و دانشمند
عدد سالهای مدت تو
همچو تاریخ پانصد و چل و اند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر دربارهٔ خاتون عصمةالدین رضیةالملوک و حال و روز او در مواجهه با مشکلات و خطرات بیان میکند. شاعر به تأثیر بخت و تقدیر بر زندگی او اشاره دارد و از قدرت خداوندی سخن میگوید که علیرغم دشواریها، در نهایت به او مهر و محبت میبخشد. او بر این باور است که معصومیت نباید با گناه آمیخته شود و در این راستا بر حقایق اخلاقی تأکید میکند. همچنین بیان میکند که در دنیای پر از چرخشهای زمان، تنها به خداوند باید دل بست و از مصلحتهای دنیا فاصله گرفت. شاعر با بیان تمثیلهای زیبا، بر حفظ دین و احترام به شخصیتهای معصوم تأکید دارد و به این نکته میپردازد که زندگی، با وجود تمام چالشها، میتواند با ایمان به خداوند به مثبتترین شکل ادامه یابد.
هوش مصنوعی: اگر خداوند عصمةالدین (رضیةالملوک) را به مشکلی دچار کرده باشد، این حالت چند روزی طول خواهد کشید.
هوش مصنوعی: عصمةالدین ممکن است به خاطر تأثیرات منفی ستارههای نحس یا بدی روزگار رنج و عذابی را متحمل شده باشد.
هوش مصنوعی: او (خاتون عصمةالدین رضیةالملوک) دولتی داشت که بسیار بیدار و تیز بود، مانند قضا و سرنوشت که قادر است و مانند چرخ هنگام که بلند است.
هوش مصنوعی: خوشبختی و شانس، که همیشه هوشیار و دوستداشتنی است، به او گفت که در حالت کامل از خطر آسیب و گزند قرار دارد.
هوش مصنوعی: برای دفع چشم بد عالم، باید به آرامی و با لبخند رفتار کرد.
هوش مصنوعی: برای مصلحت، به مدت دو یا سه روز دل او را شاد نگاه داشت، هرچند که در دلش ناخوشی وجود داشت.
هوش مصنوعی: اگر تو از کافران (غیرمسلمانان) بپرهیزی، من از شنیدن آن سخن خوشحال نیستم.
هوش مصنوعی: کادمیزادهای که بیگناه است، چگونه میتواند در تو به کفر نیازمند باشد؟
هوش مصنوعی: هر کس که معصوم و بیگناه است، دست گناه نمیتواند او را در بند و زنجیر کند.
هوش مصنوعی: معصیت، حتی به کسی که به مقام عصمت رسیده، نمیتواند دستدرازی کند و او را گرفتار کند.
هوش مصنوعی: پس این کفاره چیست که به کفر تعبیر میشود؟ آیا این کار بیهوده است یا یک ترفند میباشد؟
هوش مصنوعی: ای سلیم القلب (دل پاک)، از من مسلمان یاد بگیر که مفهوم «کفارت» (جبران کارهای ناپسند) چیست.
هوش مصنوعی: هیچ معصوم (کسی که در آن زمان به عنوان معصوم بود) را اگر نمیپسندی، به خاطر صرف عصمتش (بیگناهی یا پاکیاش) او را مورد پسند قرار نده.
هوش مصنوعی: ای کسی که به والدین و نیاکان خود افتخار میکنی، هیچ موجودی مانند تو هرگز از نسلهای گذشته به دنیا نیامده است.
هوش مصنوعی: من به خدایی قسم میخورم که هیچکس شبیه او نیست، هرچند از او بینیازیم.
هوش مصنوعی: امروز به قدری روزگار ناانصاف شده که هیچ چیز در جهان وجود ندارد که شبیه به خود آن باشد.
هوش مصنوعی: کسی که در برابر ناهنجاریهای جهانی و فساد زمانه است، هیچ گونه پیوند و نسبتی با چرخ (سرنوشت) ندارد.
هوش مصنوعی: نظم پروین (ستارهای در شب) هیچ کاری را انجام نداد تا زمانی که به شکل دختران (بنات) در نیامد و درخشش و زیبایی او به وجود نیامد.
هوش مصنوعی: اگر دختری (نگار) از عشق نامهای نوشت، باید بلافاصله آن را پاره کند، و اگر نهالی (درخت کوچک) بکارند، دوباره آن را بکنند.
هوش مصنوعی: به هر حال، تو از بهشت از درخت طوبی (یکی از درختان بهشت) ساقط شدی و سالها در این دنیا سپری شده و هرگز بر روی گلی نریختهای. این بیان کنایه از دوری فرد از نعمتهای الهی و بیتوجهی به زیباییهای این دنیا است.
هوش مصنوعی: عمر تو به تنگی و سختی نخواهد گذشت، زیرا دشمنان هر روز و شب به تو آسیب میزنند و جگر سوزی میآفرینند.
هوش مصنوعی: حتی اگر زمانه فرصتهایی را برایت فراهم کند یا مانع تو شود، دل خود را به غیر از خدا وابسته نکن.
هوش مصنوعی: پای تو در رکاب حمایت و تأیید خداوند است و این پیوند تو را از دنیا و مادیات جدا کرده و به اسب سیاه و نیرومند تبدیل کرده است.
هوش مصنوعی: تو که به لطف الهی و حمایت خداوند در امان هستی، چه نیازی به دعا و طلسمات و امور جادوگری داری؟
هوش مصنوعی: اگر قضا و سرنوشت حرف و صدایی را تغییر دهد، باید آن را جشن بگیریم و به آن خوشامد بگوییم.
هوش مصنوعی: از چه کسی آتش حوادث و مصیبتها در خانهٔ بیخود و بینیازی روشن شد؟
هوش مصنوعی: تا زمانی که در دنیای زمانه هنوز بازی و سرگرمی برقرار است، چهرهٔ باستانی بهرام (نماد شجاعت و قدرت) و اسب او که به رنگ مار اسفند (گویی به زیبایی و شگفتی) توصیف میشود.
هوش مصنوعی: باد فرزین، یعنی باد خوب و خوشایند، عزت و عمر تو را از پیاده، یعنی به خاطر پستی و حقارت، حفظ کند و دوام بخشد. در واقع، دعا میکند که تو از آلودگیها و مشکلات دور بمانی و همیشه در عظمت و شرافت باقی بمانی.
هوش مصنوعی: شخص تو و دین تو، عاری از هر نیاز و وابستگی، به دست خداوند به ودیعه گذاشته شده است، و به همین خاطر به پزشک و عالم نیازی نداری.
هوش مصنوعی: مدت عمر تو به اندازهٔ تاریخ پانصد و سی سال است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
دیوه هر چند کابرشم بکند
هرچه آن بیشتر به خویش تند
بر سر باد تند و موج بلند
تا بیک آبخوستشان افکند
نرسد دست من به چرخ بلند
ورنه بگشادمیش بند از بند
قسمتی کرد سخت ناهموار
بیش و کم در میان خلق افکند
این نیابد همی به رنج پلاس
[...]
ای سنایی! ز جسم و جان تا چند؟
برگذر زین دو بینوا در بند
از پیِ چشمزخمِ خوشچشمی
هر دو را خوش بسوز همچو سپند
چه کنی تو ز آب و آتش یاد
[...]
ای بعزم تو فتح را پیوند
پست با همت تو چرخ بلند
خان عادل تویی و از عدلت
هست چون خلد عدن خطبه چند
دین حق را کمالی و مرساد
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.