ای در هنر مقدم اعیان روزگار
در نظم و نثر اخطل وحسان روزگار
آسان بر نفاذ تو دشوار اختران
پیدا بر ضمیر تو پنهان روزگار
نامانده چو تو اختر در برج شاعری
نابوده چون تو گوهر در کان روزگار
حلم ترا کمانه همی کرد آسمان
بگسست هر دو پلهٔ میزان روزگار
اخلاق تو سواد همی کرد لطف تو
پر شد بیاض و دفتر و دیوان روزگار
با عقل ترس ترسان گفتم که در ثنا
آنرا که هست زبدهٔ اعیان روزگار
لقمان روزگارش خوانم چه گفت گفت
جز انوری که زیبد لقمان روزگار
گفتم که چیست نام عدویش یکی بگوی
گفتا اگر ندانی کمدان روزگار
چشم زمانه کس به هنر مثل تو ندید
ای گشته در فصاحت سحبان روزگار
بر فرق شاه معنی بکرت نثار کرد
هر صامتی که بود در انبان روزگار
با آنکه موج بحر تو اندر سفینه رفت
ایمن شود ز غرقهٔ طوفان روزگار
دست قضا ز کاسهٔ جان لقمهٔ حیات
داده موافقت را بر خوان روزگار
پای قدر بمالش هرگونه حادثه
کرده مخالفت را بر نان روزگار
طفلان نطق صورت معنیت میکنند
پیوسته شهرتی به دبستان روزگار
سلطان داد و دین که ز تمکین و قدر اوست
در حل و عقد قدرت و امکان روزگار
چون در تو دید آنچه که هرگز ندیده بود
زان صد یکی ز جملهٔ انسان روزگار
کردت به خود گرامی و آن خود همی سزید
خود هرزهکار نبود سلطان روزگار
تیریز کرد دست حوادث ز آستینت
چون دامن تو دید و گریبان روزگار
از پشت دست پاره به دندان بکند چرخ
تا چون خوش آمدی تو به دندان روزگار
تا روزگار آن تو شد هرکه بخت را
گفت آن کیستی تو بگفت آن روزگار
با این همه نگشتی هرگز فریفته
چون دیگران به گربه در انبان روزگار
از بهر دفع سحرهٔ فرعون جهل را
کلکت عصای موسی عمران روزگار
در آرزوی روی تو عمری گذاشتم
پنهان ز چشم و گوش به دوران روزگار
آخر به دیدن تو دلم کرد شادمان
ای صد هزار رحمت بر جان روزگار
ز احسان روزگار غریقم ولیک نیست
بر من جوی ز منت احسان روزگار
ای خوانده مر ترا خرد از غایت لطیف
در باغ لطف دستهٔ ریحان روزگار
از روزگار عذر مرا بازخواه از آنک
گشتم غریق منت اقران روزگار
آنرا که نیست همت من او طفیلی است
کو سرگران شدست به مهمان روزگار
زین رو که روزگار نکو داردم همی
هستند نه سپهر ثناخوان روزگار
دادند مهتران لقبم انوری ولیک
چرخن نگر چه خواند خاقان روزگار
گر لافپاش هست به نزدیک فاضلان
شعرم بروی دعوی برهان روزگار
ای خرسوار پیش کسی لاف میزنی
کوشد سوار فضل به میدان روزگار
نینی به مدح باز شو و پس بگوی زود
کای ثابت از وجود تو ارکان روزگار
گرد کمیت وهم ترا در نیافتند
نی ابلق زمانه نه یک ران روزگار
در چشم همت تو نسنجد به نیم جو
نی کهنهٔ سپهر نه خلقان روزگار
جزوی ز رای تست چو نیکو نگه کنند
این روشنی که هست در ایوان روزگار
بیگوهر وجود تو در رستهٔ جهان
معلوم بود زینت دکان روزگار
بر چارسوق محنت هر دم عدوت را
آرد قضا به قوت و دستان روزگار
تیغ اجل کشیده و هر سو دویده نیک
آواز را که فرمان فرمان روزگار
گشتم خموش از آنکه اگر نفس ناطقه
ماند مصون همیشه ز حرمان روزگار
صد یک ز مدح تو نتوانم تمام گفت
صد بار اگر بگردم پایان روزگار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعری در این قصیده به مدح بزرگمردی میپردازد که در هنر و ادبیات بر دیگران برتری دارد. او ویژگیهای برجسته این شخصیت را چون عقل، فصاحت و اخلاق نیکو ستایش میکند و او را در ادبیات همانند لقمان میداند. شاعر از دشواری زمانه و حوادث آن سخن میگوید و بر اهمیت وجود این فرد در زندگی و فرهنگ مردم تأکید دارد. او در نهایت از احساس شکرگزاری و ارادت خود نسبت به این بزرگمرد صحبت میکند و میگوید که هرچند نمیتواند به تمامی افتخارات او اشاره کند، اما وجودش نور و زینت دنیای روزگار است.
هوش مصنوعی: ای کسی که در هنر از همهٔ بزرگان روزگار پیشی، و در شعر و نثر مانند اخطل و حسّانِ این روزگاری.
هوش مصنوعی: کارهای دشوارِ ستارگان در برابر فرمان تو آسان است و رازهای پنهان روزگار بر دل و اندیشهٔ تو آشکار است.
هوش مصنوعی: در برج شاعری ستارهای مانند تو نمانده و در کان روزگار گوهری همانند تو پدید نیامده است.
هوش مصنوعی: آسمان خواست بردباری و وقار تو را بسنجد، اما از سنگینی آن هر دو کفهٔ ترازوی روزگار گسست.
هوش مصنوعی: لطف تو اخلاق تو را مینوشت و از این نوشتن، همهٔ صفحهها و دفترها و دیوانهای روزگار پر شد.
هوش مصنوعی: با ترس و احتیاط به عقل گفتم: در ستایش کسی که برگزیدهٔ بزرگان روزگار است،
هوش مصنوعی: آیا او را لقمان روزگار بخوانم؟ عقل پاسخ داد که او شایستهٔ این لقب است و جز انوری کسی چنین ستایش سزاواری نمیگوید.
هوش مصنوعی: گفتم نام دشمن او چیست، یکی را بگو؛ گفت اگر نمیدانی، او را «کمدانِ روزگار» یعنی نادان روزگار بدان.
هوش مصنوعی: چشم زمانه هیچ کس را در هنر مانند تو ندیده است، ای کسی که در شیوایی سخن سحبانِ روزگار شدهای.
هوش مصنوعی: روزگار هر زر و سیمی که در کیسه داشت، بر سر معنیهای تازه و بکر تو که شاه معانیاند نثار کرد.
هوش مصنوعی: چون موج دریای سخن تو در سفینه (کشتی و نیز دفتر شعر) جای گرفت، از غرق شدن در طوفان روزگار در امان میماند؛ یعنی شعر تو نوشته و ماندگار است.
هوش مصنوعی: دست قضا بر سفرهٔ روزگار، از کاسهٔ جان لقمهٔ زندگی را به یاران و هواداران تو داده است.
هوش مصنوعی: پای تقدیر با کوبیدن هر گونه حادثه، بهرهٔ دشمن تو را از نان روزگار پایمال کرده است.
هوش مصنوعی: کودکان سخن پیوسته در دبستان روزگار معانی تو را میخوانند و آن را مشهور میکنند.
هوش مصنوعی: سلطانِ دادگر و دیندار، که توان و امکان روزگار در بستن و گشودن کارها از قدرت و منزلت اوست،
هوش مصنوعی: چون در تو چیزی دید که هرگز در یکی از صد تن از همهٔ مردم روزگار ندیده بود،
هوش مصنوعی: تو را نزد خود گرامی داشت و تو هم شایستهٔ آن بودی؛ سلطان روزگار کاری بیهوده نمیکند.
هوش مصنوعی: دست حوادث چون دامن تو را دید، از آستین تو تکهای برای گریبان روزگار ساخت؛ یعنی روزگار از تو زینت و آبرو میگیرد.
هوش مصنوعی: فلک از حسرت پشت دست خود را با دندان پاره کرد، چون تو تا این اندازه به کام و ذوق روزگار خوش آمدی.
هوش مصنوعی: از زمانی که روزگار از آنِ تو شد، هر کس از بخت پرسید از آنِ کیستی، گفت از آنِ روزگار؛ یعنی بخت نیز در فرمان توست.
هوش مصنوعی: با همهٔ این بخت و اقبال، تو هرگز مانند دیگران فریب نیرنگها و وعدههای پوچ روزگار را نخوردی. «گربه در انبان» کنایه از فریب و حقه است.
هوش مصنوعی: قلم تو برای از میان بردن جادوگریهای فرعونِ نادانی، مانند عصای موسی بن عمران در روزگار است که سحر جادوگران را باطل کرد.
هوش مصنوعی: در آرزوی دیدن روی تو عمری را در گردش روزگار پنهانی و دور از چشم و گوش دیگران گذراندم.
هوش مصنوعی: سرانجام روزگار با رساندن من به دیدار تو دلم را شاد کرد؛ صد هزار رحمت بر جان روزگار باد.
هوش مصنوعی: در احسان و نعمت روزگار غرق شدهام، اما روزگار ذرهای بر من منت نمیگذارد.
هوش مصنوعی: ای کسی که خرد تو را از نهایت لطافت، دستهٔ ریحانِ باغ لطف روزگار نامیده است.
هوش مصنوعی: از سوی من از روزگار عذرخواهی کن، زیرا من غرق منت همروزگاران و همگنان شدهام.
هوش مصنوعی: کسی که همت بلند من را ندارد، طفیلی و سربار است؛ همان کسی که در مهمانی روزگار سرسنگین و متکبر شده است.
هوش مصنوعی: چون روزگار مرا گرامی و نیکو میدارد، هر نُه فلک ستایشگر روزگارند.
هوش مصنوعی: بزرگان به من لقب انوری دادند، اما بنگر که فلک مرا چه نامیده است: خاقان و پادشاه روزگار. شاعر با تخلص خود به خویشتن میبالد.
هوش مصنوعی: اگر نزد دانشمندان این سخن لاف و گزافه شمرده شود، شعر من بر درستی این ادعا گواه و برهان روزگار است.
هوش مصنوعی: شاعر خود را سرزنش میکند: ای که سوار بر خری، پیش کسی لاف میزنی که در میدان روزگار سوارکار فضل و دانش است.
هوش مصنوعی: نه، از لاف دست بردار و به ستایش بازگرد و زود بگو: ای کسی که پایههای روزگار با وجود تو استوار است.
هوش مصنوعی: نه اسب ابلق زمانه (شب و روز) و نه هیچ تکاوری از روزگار به گرد اسب اندیشهٔ تو نرسید؛ یعنی اندیشهات از گردش زمان تندتر است.
هوش مصنوعی: در نگاه همت بلند تو، این فلک کهنه و جامههای فرسودهٔ روزگار به اندازهٔ نیم جو ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: اگر خوب بنگرند، این روشنی که در کاخ روزگار هست، تنها بخشی از روشنی رأی و تدبیر توست.
هوش مصنوعی: بی گوهر وجود تو در بازار جهان، آشکار بود که دکان روزگار چه زینت و رونقی دارد؛ یعنی بی تو رونقی نداشت.
هوش مصنوعی: قضا هر لحظه دشمن تو را با نیرو و نیرنگ روزگار به چهارسوی رنج و محنت میکشاند.
هوش مصنوعی: قضا شمشیر مرگ را کشیده و به هر سو تاخته و بانگ میزند که فرمان، فرمان روزگار است؛ یعنی مرگ دشمنانت فرمان روزگار است.
هوش مصنوعی: خاموش شدم، زیرا حتی اگر جان سخنگوی من همیشه از محرومیتهای روزگار در امان بماند،
هوش مصنوعی: باز هم نمیتوانم یک صدم از ستایش تو را کامل بگویم، حتی اگر صد بار تا پایان روزگار بگردم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ای در مصاف رستم دستان روزگار
با باس تو هدر شده دستان روزگار
مقهور دستبرد تو اجرام آسمان
مجبور پای بند تو ارکان روزگار
پیش براق و هم تو هنگام کر و فر
[...]
ای همچ جان خلاصه ارکان روزگار
سر دفتر و سر آمد دوران روزگار
زین عمر سست پای چو پیمان روزگار
وین حادثات سخت چو زندان روزگار
اندیشه میکنم، نه همانا توان ربود
گوی مراد در خم چوگان روزگار
یک رنگی از نهاد زمانه طمع مدار
[...]
ای باد صبحدم گذری کن ز راه لطف
بر خاک آستانه سحبان روزگار
آن افصح زمانه که نفس نفیس اوست
سر دفتر اماثل و اعیان روزگار
حاجی شاعر آنکه بصد قرن گوهری
[...]
ای آفتاب حسن به دوران روزگار
چون مه بر آر سر ز گریبان روزگار
بگشا چو غنچه پرده ز رویت که کس ندید
یک گل به رنگ تو ز گلستان روزگار
بنشین بر آب چشمهٔ چشمم که بر نخاست
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.