قصیدهٔ شمارهٔ ۲۰۰ - در مدح مجدالدین ابوالحسن‌العمرانی اذا شرفه السطان بالتشریف
اختیار سکندر ثانی
زبدهٔ خاندان عمرانی
مجد دین خواجهٔ جهان که سزاست
اگرش خواجهٔ جهان خوانی
کار دولت چنان بساخت که نیست
جز که در زلف شب پریشانی
بیخ بدعت چنان بکند که دیو
ملکی می‌کند نه شیطانی
آنکه از رای کرد خورشیدی
وانکه از قدر کرد کیوانی
آنکه فیض ترحم عامش
بر جهان رحمتیست یزدانی
نوبهار نظام عالم را
دست او ابرهای نیسانی
کشت‌زار بقای دشمن را
قهر او ژالهای طوفانی
آنکه زندان پاس او دارد
چون حوادث هزار زندانی
رسم او کرده روی باطل و حق
سوی پوشیدگی و عریانی
تا نه بس روزگار خواهی دید
فتنه در عهدهٔ جهانبانی
نکند آسمان به دشواری
آنچه عزمش کند بسانی
نامهای نفاذ حکمش را
حکم تقدیر کرده عنوانی
در چنان کف عجب مدار که چوب
از عصایی رسد به ثعبانی
قلمش معجزیست حادثه خوار
خاصه در کارهای دیوانی
نکند مست طافح کینش
جرعه از دردی پشیمانی
بدسگالش ز حرص مرگ بمرد
چون طفیلی ز حرص مهمانی
مرگ جانش همی به جو نخرد
از چه از غایت گران‌جانی
ای جهان از عنایت تو چنانک
جغد را یاد نیست ویرانی
عدل تو راعی مسلمانان
جاه تو حامی مسلمانی
بارگاه تو کرده فردوسی
پرده‌دار تو کرده رضوانی
تو در آن منصبی که گر خواهی
روز بگذشته باز گردانی
تو در آن پایه‌ای که گر به مثل
کار بر وفق کبریا رانی
نایبی را بجای هر کوکب
بر سپهری بری و بنشانی
چون بجنبی ز گوشهٔ مسند
مسند ملکها بجنبانی
محسنی لاجرم ز قربت شاه
دایم‌الدهر غرق احسانی
گرچه ارکان ملک یافته‌اند
عز تشریفهای سلطانی
آن نه آنست با تو گویم چیست
آصف و کسوت سلیمانی
ای چهل سال یک زمان کرده
مصطفی معجز و تو حسانی
وانکه من بنده خواستم که کشم
اندرین عقد گوهر کانی
بیتکی چند حسب و در هریک
رمزکی شاعرانه پنهانی
از تو وز پادشاه و از تشریف
عقل درهم کشیده پیشانی
گفت تشریف پادشا وانگه
تو به وصفش رسی و بتوانی
هان و هان تا ترا عمادی‌وار
از سر ابلهی و نادانی
درنیفتد حدیث مصحف و بند
کان مثل نیست نیک تا دانی
این همی گوی کای ز کنه ثنات
خاطرم در مضیق حیرانی
وی ز لطف خدایگان و خدا
به چنین صد لطیفه ارزانی
وی در این تهنیت بجای نثار
از در جان که بر تو افشانی
بنده از جان‌نثاری آوردست
همه گوهر ولیک روحانی
او چو از جان ترا ثنا گوید
جان‌فشانی بود ثناخوانی
تا که در من‌یزید دور بود
روی نرخ امل به ارزانی
دور تو عمر باد و چندان باد
کز امل داد بخت بستانی
بلکه از بی‌نهایتی چو ابد
که نگنجد درو دو چندانی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح مجدالدین ابوالحسن العمرانی می‌پردازد و او را شخصیتی برجسته و معتبر در دوران خود معرفی می‌کند. او ویژگی‌های نیکوی مجدالدین را ذکر کرده و او را قدرتمند و حکیم توصیف می‌کند که در کار اداره امور جهان توانا است. شاعر به رابطه‌ی نزدیک مجدالدین با پادشاه و فضیلت‌های او در پیشبرد عدالت و حمایت از مسلمانان اشاره دارد. همچنین، از صفات مثبت و حمایت‌های او در برابر ناملایمات زندگی سخن می‌گوید و بر اهمیت او در نظام اجتماعی و سیاسی زمان تأکید می‌کند. در نهایت، شاعر آرزو می‌کند که عمر مجدالدین طولانی باشد و برکت و خوبی از او به دیگران برسد.
هوش مصنوعی: اختیار سکندر دوم از بهترین و برگزیده‌ترین افراد خاندان عمرانی است.
هوش مصنوعی: مجدالدین، خواجه‌ای است که شایسته است او را به عنوان بزرگ‌ترین شخصیت جهان معرفی کنی.
هوش مصنوعی: دولت و حکومت به گونه‌ای عمل کرده که وضعیت آدمیان به اندازه‌ای آشفته و پریشان است که گویی در زلف‌های شب گرفتار شده‌اند.
هوش مصنوعی: بدعتی که ایجاد می‌شود، ریشه‌اش به حدی عمیق است که می‌تواند مانند دیو ملک، بی‌رحم و قدرتمند باشد، نه اینکه مانند شیطان باشد که فقط فریب می‌دهد.
هوش مصنوعی: کسی که با عقل و اندیشه‌اش مانند خورشید درخشان و روشن است و آنکه با قدرت و منزلتش مانند زحل (کیوان) برجسته و مهم است.
هوش مصنوعی: آن کسی که رحمت و نعمتش به همهٔ جهان منتشر است، همانند رحمتی است که خداوند به بندگانش عطا می‌کند.
هوش مصنوعی: بهار جدید نظام هستی تحت فرمان او، باران‌های بهاری و لطیفی را می‌بارد.
هوش مصنوعی: قدرت او به قدری است که دشمنانش را درمانده می‌سازد و کشت‌زارهایشان به نابودی می‌رسد، مانند طوفان‌های شدید که همه چیز را ویران می‌کند.
هوش مصنوعی: کسی که مانند حوادث زیادی که می‌توانند انسان را زندانی کنند، برای او زندان می‌سازد، به معنای این است که او از نظر مقام و قدرت توانایی محافظت از خود را دارد.
هوش مصنوعی: او (مجدالدین ابوالحسن العمرانی) به برقراری نظاماتی پرداخته که در آن گاهی حق و باطل در هم می‌آمیزند و دیگران در حالتی از پنهان‌کاری و آشکار بودن هستند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که چند روز دیگر بر نگذشته، فتنه (آشوب و مشکلات) را در کار حکومت نخواهی دید.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است آسمان به سختی، آنچه را که قصد دارد، مانند آنچه در گذشته اتفاق افتاده، به انجام برساند؟
هوش مصنوعی: حکم و فرمان او به این دلیل که از پیش مقدر شده، در نامش مشخص است.
هوش مصنوعی: اگر کسی در مقام حیرت و شگفتی قرار گیرد، باید دقت کند که حتی یک چوب از عصا می‌تواند به موجودی بزرگ و خطرناک مانند مار تبدیل شود. این بیان نشان می‌دهد که حتی چیزهای کوچک و ناچیز ممکن است قدرتی عظیم و غیرمنتظره داشته باشند.
هوش مصنوعی: قلم مجدالدین ابوالحسن‌العمرانی، به گونه‌ای معجزه‌آسا در ضبط و ثبت وقایع، به ویژه در امور اداری و دیوانی، عمل می‌کند و کارش واقعاً شگفت‌انگیز است.
هوش مصنوعی: شاید کسی که دچار حسد و کینه شده، به خاطر پشیمانی و درد ناشی از آن، نتواند از آن احساسات رهایی یابد.
هوش مصنوعی: به‌خاطر حرص و طمعی که داشت، مانند کسی که در مهمانی به دیگران وابسته است و از آنها سود می‌برد، در نهایت به مرگ دچار شد.
هوش مصنوعی: مرگ به جان او آسیب نمی‌زند و او را نمی‌گیرد، زیرا او به خاطر محبت و ارزش زندگی و حیاتش بسیار با ارزش و گرانقدر است.
هوش مصنوعی: ای جهان، به برکت و لطف تو، مانند جغدی که ویرانی را فراموش کرده، غم و اندوه نداشته‌ام و به خوبی‌ها توجه دارم.
هوش مصنوعی: عدل تو، پشتیبان مسلمانان است و مقام بلند تو، حافظ دین اسلام و حمایت‌گر مسلمانان به شمار می‌آید.
هوش مصنوعی: بارگاه تو به مانند قصرهای بهشتی است که فردوسی (شاعر بزرگ فارسی) آن را آذین بسته و به آن جمال و شکوه بخشیده است.
هوش مصنوعی: تو در آن مقام و منصبی هستی که اگر بخواهی می‌توانی روزهای گذشته را به حال حاضر بازگردانی.
هوش مصنوعی: تو در آن مقام و مرتبه‌ای هستی که اگر بخواهی، می‌توانی کارها را به گونه‌ای به سامان برسانی که هماهنگ با عظمت و بزرگی خداوند باشد.
هوش مصنوعی: تو همچون ستاره‌ای در آسمان، باید نایبی را برای هر کوکب (یا ستاره) برگزینی و در جایگاه آن قرار دهی.
هوش مصنوعی: هرگاه که تو، مجدالدین ابوالحسن‌العمرانی، از گوشهٔ مقام سلطنت خود حرکت کنی، سلطنت‌ها نیز به جنبش درمی‌آیند و تحت تأثیر رفتار تو قرار می‌گیرند.
هوش مصنوعی: محسنی، که در اینجا به صفات خوب و نیکوی او اشاره دارد، به‌درستی به خاطر نزدیکی به پادشاه همواره از بذل و بخشش‌های او بهره‌مند است.
هوش مصنوعی: هرچند که ارکان حکومت (و سلطنت) به مقام و بزرگی (تشریفات) سلطانی دست یافته‌اند،
هوش مصنوعی: من نمی‌خواهم بگویم که آصف (وزیر حضرت سلیمان) و لباس (کسوت) سلیمانی چه ارتباطی با تو دارند، زیرا در واقع هیچ‌کدام از گفته‌های من ارتباطی به تو ندارد.
هوش مصنوعی: تو به مدت چهل سال در کنار پیامبر (مصطفی) معجزاتی را انجام دادی، و تو مانند حسان بن ثابت (شاعر معروف و مداح پیامبر) هستی.
هوش مصنوعی: من، بنده‌ای که خواستم در این دستهٔ گوهرهای ارزشمند و گرانبها ارتباطی برقرار کنم.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به ویژگی‌های نیکو و باارزش انسان‌ها اشاره می‌کند که در درون هر فردی، چندین نشانه یا خصوصیت خوب وجود دارد و هر یک از این خصوصیات، معنا و رمز خاص خودش را دارد. به عبارتی، هر انسان موجودی است با ویژگی‌های متعدد و نهفته که شایستگی‌های او را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: این بیت به این معنی است که از تو (مجدالدین ابوالحسن‌العمرانی) و پادشاه و جایگاه بلندی که عقل به آن دست یافته، پیشانی‌ام به خاطر افتخار و شرافت در هم کشیده شده و نشان از قدر و منزلت آنها دارد.
هوش مصنوعی: تشریف و مقام پادشاه را بیان کردند و سپس به تو اشاره کردند که اگر شایسته باشی، می‌توانی به وصف او (پادشاه) دست یابی و به مقام او برسی.
هوش مصنوعی: ای کاش تو هم مانند عماد، به خاطر جهالت و نادانی از اصل و سرشت خود دور نشوی و به خود بیایی.
هوش مصنوعی: اگر بخواهیم دربارهٔ ویژگی‌های یک اثر سخن بگوییم، باید به قدری از عمق و ارزش آن آگاهی داشته باشیم که نتوانیم با چیزی کم‌تر از خودش مقایسه کنیم و به خوبی بدانیم که چه چیزهایی نمی‌تواند با آن برابری کند.
هوش مصنوعی: این شعر می‌گوید که من در حال گفتن این مطلب هستم که ای کسی که از عمق ستایش‌های تو، ذهن من در تنگنای اندیشه و حیرت قرار دارد.
هوش مصنوعی: او به برکت لطف‌های خداوند و بزرگی خدا، از این همه لطایف و زیبایی‌ها بهره‌مند است.
هوش مصنوعی: او به جای نثار جان خود در این تبریک، از محبت و لطف خود گوهری ارزشمند به تو تقدیم می‌کند.
هوش مصنوعی: بنده، با نثار جان خود، همه‌ی ارزش‌ها و صفات گرانبها را پیشکش کرده است، اما آنچه برتر از آن است، روحانی و باطنی بودن این نثار است.
هوش مصنوعی: وقتی او از جان تو تعریف و تمجید می‌کند، این خود نشان‌دهندهٔ ایثار و فداکاری است که در این ستایش نهفته است.
هوش مصنوعی: تا وقتی که در من یزید (معنی یزید مشخص نیست، اما می‌تواند به فردی اشاره کند) دور باشد، خواسته و آرزوهایم به راحتی و ارزانی به دست می‌آید.
هوش مصنوعی: در حقیقت، آرزو می‌کنم مدت عمر تو طولانی باشد و به قدری زیاد که بخت بسیاری از خواسته‌ها و آرزوها را به تو بدهد.
هوش مصنوعی: بلکه از بی‌نهایت، همانند جاودانگی، که در آن دوچندانی نمی‌گنجد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ساخت آنگه یکی بیوگانی
هم بر آئین و رسم یونانی
ما به هر مجلسی ز تو زده ایم
همچو بلبل هزاردستانی
بسته کاری نکرده ای با ما
مردمی کرده ای فراوانی
زود در هر چه خواستیم از تو
[...]
تا کی این لاف در سخن رانی
تا کی این بیهده ثنا خوانی
گه برین بی هنر هنر ورزی
گه بر آن بی گهر درافشانی
با چنین مهتران بی معنی
[...]
ای پناه همه مسلمانی
رافع بن علی شیبانی
تاج دینی و از مکارم تو
همه اصحاب دین بآسانی
در معالی بلند مرتبتی
[...]
من یکی شاعرم نه سامانی
نز نژاد ملوک ساسانی
نه مرا باد حشمت میری
نه مرا اسب و طوق سلطانی
نه غلامان رومی و خزری
[...]
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.