قصیدهٔ شمارهٔ ۱۸۷ - مدح ابوالمفاخر امیر فخرالدین میرآب مرو معروف به آبی
ای قبلهٔ کوی خاکی و آبی
وی فخر همه قبیلهٔ آبی
ای یافته هرچه جسته از گیتی
جز مثل که این یکی نمییابی
اجرام ز رشک پایهٔ قدرت
پوشیده لباسهای سیمابی
عدل تو ز روی خاصیت کرده
با آتش فتنه سالها آبی
بر چرخ ز بهر اختیاراتت
خورشید همی کند سطر لابی
کرده صف اختران گردون را
درگاه تواند سال محرابی
دارالضربی است کرد و گفت تو
ایمن شده از مجال قلابی
چون خاک به گاه خشم بشکیبی
چون باد به وقت عفو بشتابی
درگاه تو باب اعظم عدلست
مهدی شده نامزد به بوابی
ز آسیب تو از فلک فرو ریزند
انجم چو کبوتران مضرابی
از کار عدوت چون روان گردد
تعلیم توان ستد رسن تابی
از سیم مخالفت سخا ناید
نشنیدستی ز سیم اعرابی
تاریخ تفاخرست تشریفت
هم اسلافی مرا هم اعقابی
زوداکه به دلوشان فرو دادست
این گنبد زود گرد دولابی
ای چشم نیازیان ز جود تو
چون بخت مخالفت به خوش خوابی
گفتم که به شکر آن پدید آیم
رخ کرده جلالت تو عنابی
گفتا ز گرانی رکاب من
زودا که عنان به عجز برتابی
فتحالبابی بکردم آخر هم
با آنکه تو از ورای این بابی
تا هست ز شصت دور در سرعت
ایام چو تیرهای پرتابی
خصم تو و دور چرخ او بادا
طینت قصبی و طبع مهتابی
چون دانهٔ نار اشک بدخواهت
وز غصه رخش چو چهرهٔ آبی
اسباب بقات ساخته گردون
در جمله نه صنعتی نه اسبابی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح امیر فخرالدین میرآب مرو، معروف به آبی، سروده شده و به ستایش ویژگیها و فضایل او میپردازد. شاعر با زبانی توصیفی، از قدرت، عدل و سخاوت او سخن میگوید و او را به عنوان نماد عزت و فخر قبیله آبی معرفی میکند. همچنین از تأثیرات مثبت وجود او بر دیگران و تواناییاش در برقراری عدالت و آرامش یاد میکند. در این قصیده، شاعر به نقاط قوت شخصیت او، همچون شجاعت و مهربانی، اشاره کرده و به نوعی او را منجی بخت و اقبال نیازیان میداند. در نهایت، شاعر قدرت و موجودیت او را همچون ستارهای در آسمان توصیف میکند که در برابر دشمنان و فتنهها استقامت میکند.
هوش مصنوعی: ای نقطهٔ مراجعه و راهنمای ما در دیار خاکی و آب، تو فخر و افتخار تمام خانوادهٔ آبی هستی.
هوش مصنوعی: تو هر آنچه از دنیا جستجو کردهای، جز نمونهای شبیه به او (امیر فخرالدین) پیدا نخواهی کرد.
هوش مصنوعی: اجرام آسمانی، به خاطر حسادت به مقام و قدرت تو، لباسهای نقرهای به تن کردهاند.
هوش مصنوعی: عدل تو با خاصیت و ویژگیهای خاص خود، سالها با آتش فتنه مقابله کرده و آن را خاموش کرده است.
هوش مصنوعی: به خاطر قدرت و اختیارات تو، خورشید به دور تو میچرخد و همچون نوار لابی (نوار زیبا و تزئینی) در آسمان حرکت میکند.
هوش مصنوعی: آسمان با ستارهها را به مانند درگاهی برای سالی که تحت تاثیر شماست، درآورده است.
هوش مصنوعی: دارالضربی (محل ضرب سکه یا در اینجا به معنای شلوغی و آشفتگی) آماده است و گفت: تو از خطر و آسیب کسی که دسیسهچینی میکند، در امان شدهای.
هوش مصنوعی: در زمان خشم، مانند خاکی که زیر فشار میشکند، تحمل خواهی داشت و در زمان بخشش، همچون بادی که به سرعت حرکت میکند، سریعاً به عفو و گذشت میپردازی.
هوش مصنوعی: درگاه تو، بزرگترین و مهمترین نقطهٔ عدالت است؛ مهدی (امام دوازدهم شیعیان) بهعنوان نمایندهٔ عدالت، در اینجا مورد نظر است و بهزودی به سوی تو خواهد آمد.
هوش مصنوعی: از آسیب تو، ستارهها از آسمان مانند کبوتران چنگ به زمین میریزد.
هوش مصنوعی: وقتی که از کار دشمنت (عدو) روانه میشود و آرامش پیدا میکند، میتوانی یاد بگیری که کارهای او را چگونه میتوان به دست آورد و او را در دستان خود مهار کنی.
هوش مصنوعی: از نقره، چیزی به نام سخاوت به وجود نمیآید؛ نشنیدهای که سخاوت به صفات نیک مردم عرب وابسته است.
هوش مصنوعی: شکوه و عظمت تو به تاریخ مربوط میشود و بزرگانی که پیشینیان و آیندهگان من هستند، به این فخر و شرف تو پیوند دارند.
هوش مصنوعی: این گنبد آسمان (که به شکل یک دلو) به زودی بر سرشان فرود خواهد آمد و آنها به زودی به دور خود میچرخند. اشاره به این است که سرنوشت یا تقدیر آنها به زودی به وقوع خواهد پیوست.
هوش مصنوعی: ای چشم نیازمندان، تو به خاطر بخششهای خود مانند بختی هستی که در خواب خوش، به ما روی میآوری.
هوش مصنوعی: من گفتم که به خاطر شکرگزاری، روی زیبای من مانند انار خواهد درخشید، جلال و عظمت تو به قدری است که این زیبایی را به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: او (امیر فخرالدین) میگوید که بار سنگین رکاب من (به عنوان نیکوترین خدمتکار یا سواره) باعث میشود که وقتی با عجز و ناتوانی روبرو میشوی، برای کنار گذاشتن آن کنترل و هدایت (عنان) سختتر میشود.
هوش مصنوعی: در نهایت من موفق شدم درهای شناخت و علم را باز کنم، هرچند تو از پشت این در و به دور از من قرار داری.
هوش مصنوعی: تا زمانی که از شصت سالگی دور هستی، ایام به سرعت و تندی مانند تیرهایی که پرتاب میشوند، میگذرد.
هوش مصنوعی: دشمن تو و زمانه (چرخ) او، مانند این است که سرشتش بیریشه و خاکی است، ولی طبعش مانند ماه روشن و زیباست.
هوش مصنوعی: چون دانهٔ نار به دلیل دشمنیات اشک میریزد و از غصه، چهرهات مانند رنگ آبی میشود.
هوش مصنوعی: اسباب و ابزارهایی که باعث برآمدن بقا و دوام میشوند، از سوی آسمان و کیهان به وجود آمدهاند و هیچیک از آنها ساخته دست انسان یا ناشی از صنعت انسانی نیستند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
آن چیست بر آن طبق همی تابد؟
چون ملحم زیر شعر عنابی
ساقش به مثل چو ساعد حورا
پایش به مثل چو پای مرغابی
گفتم چو فرو شد آفتاب از که
بنمود شفق چو شعر عنابی
زرین طبق است و زبرش لاله
چون روی نگار من به سیرابی
بنمود مه دو هفته در خرمن
[...]
آن چیست کز آن طبق همی تابد
چون عاج به زیر شعر عنابی
ساقش به مثل چو ساعد حورا
دستش به مثال پای مرغابی
ای که پنجاه رفت و در خوابی
مگر این پنج روزه دریابی
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.