قصیدهٔ شمارهٔ ۱۶۷ - در مدح صدراعظم زینالدین عبد الله و شکر صحت یافتن او از بیماری
از محاق قضا برون شد ماه
وز عرای خطر برون شد شاه
باز فراش عافیت طی کرد
بستری غمفزای و شادیکاه
باز برداشت وهن ملت و ملک
باز بفزود قدر مسند و گاه
زینت ملک پادشاه جهان
زین دین خدای عبدالله
آنکه از دامن جلالت اوست
دست تاثیر آسمان کوتاه
وانکه در طول و عرض همت اوست
رای سلطان اختران گمراه
پیش پاسش قضا گشاده کمر
پیش قدرش قدر نهاده کلاه
باز بی حرز دولتش تیهو
شیر بیطوق طاعتش روباه
وانکه از چتر دولتش آموخت
عکس مهتاب شکل خرمن ماه
عزمش از سر اختران منهی
حزمش از راز روزگار آگاه
آنکه از رای روشنش بگزارد
نور خورشید وام سایهٔ چاه
عرصهٔ همتش چو گنبد چرخ
یک جهان خیمه دارد و خرگاه
ای ز رسم تو پر سمر اقوال
وی ز شکر تو پر شکر افواه
آسمانت زمین طارم قدر
وافتابت نگین خاتم جاه
زین سپس در حمایت جاهت
طاعت کهربا ندارد کاه
حرمی شد حمایت تو چنانک
باشد از آفتاب و سایه پناه
ملک را ز آفتاب رای تو هست
ابدالدهر بامداد پگاه
جز به درگاه عالی تو فلک
ننبشته است عبده و فداه
جز به عین رضا نخواهد کرد
دیدهٔ روزگار در تو نگاه
شد مطیع ترا زمانه مطیع
شد سپاه ترا ستاره سپاه
هست بر وقفنامهٔ شرفت
نه سپهر و چهار طبع گواه
خشم و خصم تو آتشست و حشیش
مهر و کین تو طاعتست و گناه
بر دماند ز شعلهٔ آتش
فتح باب کف تو مهر گیاه
کردهای از دراز دستی جود
از جهان دست خواستن کوتاه
در هنر خود چنین تواند بود
بشری لا اله الا الله
ای به تو زنده سنت پاداش
وی ز تو تازه رسم باد افراه
بنده زین سقطهٔ چو آتش تیز
بر سر آتش است بیگه و گاه
حاش لله چو روز سقطهٔ تو
شب گیتی نزاد روز سیاه
شکر ایزد که باز روشن شد
به تو صدر وزیر و حضرت شاه
نشد از سقطه قربتت ساقط
بلکه بفزود بر یکی پنجاه
تا کند اختلاف جنبش چرخ
نقش بیرنگ روزگار تباه
هرکه نبود به روزگار تو شاد
روزگارش مباد نیکی خواه
امر و نهیت روان چو حکم قضا
بر نشابور و مرو و بلخ و هراه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش زینالدین عبدالله، صدراعظم، و قدردانی از بهبودی او از بیماری سروده شده است. شاعر با بیان تصاویری زیبا، به او لقب "ماه" و "پادشاه" میدهد و از جوانب مثبت حکمرانی او سخن میگوید. او را به عنوان منبع قدرت و استحکام برای ملت توصیف کرده و موفقیتهای او را در رهبری و تدبیر حوادث زندگی میستاید. همچنین، شاعر ابراز شکرگزاری از بهبودی او را با نوید به دست آوردن نیروی دوباره برای حاکمیت و آرزوهای آینده پیوند میزند. در پایان، او از تأثیر مثبت شخصیت عبدالله بر مردم و زمانهاش سخن میگوید و دعا میکند که دوران او پر از خوشبختی باشد.
هوش مصنوعی: ماه که نماد زینالدین عبد الله است، از تاریکی و گرفتاریها خارج شد و به روشنایی رسید، و همچنین شاه نیز از خطرات و مشکلات رهایی پیدا کرد.
هوش مصنوعی: فراش عافیت، یعنی پیامبر سلامت و بهبودی، دوباره مسیر خود را پیمود و از بستری که برای او غم و اندوه میآورد، دور شد و به دنیایی پر از شادی و سرور قدم گذاشت.
هوش مصنوعی: دوباره عیوب و نواقص ملت و مملکت کنار گذاشته شد و به مقام و اعتبار جایگاه و تخت پادشاهی افزوده گردید.
هوش مصنوعی: عبدالله، زینت و زیبایی ملک و پادشاه جهان است و او به خاطر دین و خدای خود، مقام بلندی دارد.
هوش مصنوعی: کسی که از مقام بلند او سرچشمه میگیرد، قدرت و تأثیر آسمان نمیتواند به او آسیب برساند.
هوش مصنوعی: کسی که در فراخنای روحیه و تلاش او قرار دارد، رأی و تدبیرش همرده با ستارههاست و توانسته است او را به راه درست هدایت کند.
هوش مصنوعی: قضا (سرنوشت) در برابر او سر تعظیم فرود آورده و کمر خود را خم کرده است و در برابر مقام او، مقام (قدر) نیز خود را به کلاهی فروتنی نشانده است.
هوش مصنوعی: دولت و ثروت او مانند تیهو (پرندهای شکارچی) است که بدون دستاویز، حامی و یاری خویش را از دست میدهد. در اینجا به قدرت و نفوذ او اشاره شده که طاعت و اطاعت او را به شیر و زوال آن را به روباه بیسر و سامان تشبیه کرده است.
هوش مصنوعی: کسی که زیر سایهٔ حمایت و قدرت او، مانند ماه روشن و زیبا، جمال و شکوه را آموخته است، به قدری درخشنده و دلربا شده که مانند خرمن (محل جمعآوری محصول) به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: عزم او به اندازهٔ ستارههای ثابت و ثابت قدم است و حزم و احتیاطش ناشی از آگاهیاش به اسرار زمانه است.
هوش مصنوعی: کسی که تدبیر و فکر روشنی دارد که میتواند نور خورشید را مغلوب کند، و سایهٔ چاه را به کناری بگذارد. این فرد نشاندهندهٔ قدرت فکر و تدبیر اوست.
هوش مصنوعی: ویژگی نیک و بلندی همت Zینالدین عبدالله به اندازهٔ گنبد آسمان وسیع است و او همچون یک خیمهگاه بزرگ یک جهان را در بر گرفته است.
هوش مصنوعی: تو به خاطر رفتار نیکو و سخنان خوبت، سرشار از میوههای شیرین و خوشگوار هستی و به خاطر شکرگزاری و سپاسگذاریات، زبانها نیز مملو از سپاس و شکر است.
هوش مصنوعی: آسمان تو مانند سقف بلندی است که ارزش و بزرگی خاصی دارد و تابش خورشید تو به مانند نگینی در انگشتر مقام و شرافت تو میدرخشد.
هوش مصنوعی: از این پس در زیر سایهٔ مقام و امتیاز تو، کسی نمیتواند به تو آسیب بزند و از دستور تو سرپیچی کند.
هوش مصنوعی: حمایت و حمایتگری تو به حدی است که مانند حرمی امن و مطمئن میباشد، مشابه به درخشش آفتاب و سایهای که پناهی برای مردم است.
هوش مصنوعی: رأی و نظر تو، ای ملک، همچون آفتاب همیشگی است که در هر صبحی نوید روشنایی و روشنی میآورد.
هوش مصنوعی: تنها در درگاه بلندی توست که سرنوشت، بندگی و افتادگی را برای هیچیک از بندگان ثبت نکرده است.
هوش مصنوعی: تنها با رضایت و خوشنودی تو، چشم روزگار به تو نخواهد افتاد.
هوش مصنوعی: زمانه (دنیا) به تو فرمانبردار شده و سپاه تو هم (یعنی قدرت و نیروی تو) به ستارهها (رمز و رازهای آسمانی) تسلیم است.
هوش مصنوعی: شرافت تو مانند یک وقفنامه معتبر و رسمی است و نه تنها آسمان، بلکه چهار نوع طبع (احتمالاً به چهار عنصر: آب، آتش، خاک و باد اشاره دارد) نیز بر آن شهادت میدهند.
هوش مصنوعی: خشم و دشمنی تو مانند آتش سوزان است، در حالی که محبت و دوستی تو مانند گیاه نرم و آرامشبخش است. اطاعت از تو به معنای قدرت و فرمانبرداری است، در حالی که گناه نشانهای از نافرمانی و نافرمی است.
هوش مصنوعی: شعلهٔ آتش به دلیل خشم و خصومت، در برابر دست رحمت و لطف تو، مانند گیاهی است که در نور مهر تو رشد میکند و به زندگی ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: تو با گستردگی دستان سخاوت و generosity (بخشش) خود، از این دنیا چیزهای زیادی را به دست آوردهای و خواستهای از آنچه که در دنیا وجود دارد را محدود کردهای.
هوش مصنوعی: انسانی که در هنر خویش به چنین مرتبهای رسیده باشد، مانند این است که به جز خداوند هیچکس را نمیپرستد و اعتقادی جز به یکتایی او ندارد.
هوش مصنوعی: ای پادشاهی که به خاطر تو درخت سنتها (خوبیها) همیشه زنده است، پاداش تو این است که از تو به تازگی بویی خوش (خوشی) به مشام میرسد.
هوش مصنوعی: من از این بیماری و حالتی که به سرم آمده، مانند آتشی تند و سوزان هستم که دائما بدون وقفه شعلهور است.
هوش مصنوعی: خدا را سوگند که مانند روز بهبودی تو شب اندوه و تاریکی به دنیا نیامد.
هوش مصنوعی: شکر خدا را که تو، صدر وزیر و نزدیکترین فرد به شاه، دوباره سرزنده و سالم شدی.
هوش مصنوعی: از بیماریات کم نشده است، بلکه به برکت آن، تو را به مقام و منزلتی بالاتر رسانده است که پنجاه بار از نزدیکان و دوستانت افزوده شده.
هوش مصنوعی: تغییر و تحول روزگار، حتی زمانی که به نظر میرسد بیفایده است، میتواند به خرابی و عدم ثبات در زندگی منجر شود.
هوش مصنوعی: هر کس که در زمان تو خوشحال نباشد، امید داشته باشد که روزگارش خوش نباشد و به نیکی نرسد.
هوش مصنوعی: فرمان و دستوری که شبیه به سرنوشت حتمی است، در شهرهای نشابور و مرو و بلخ و هرا جاری است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
از شبستان ببشکم آمد شاه
گشت بشکم ز دلبران چون ماه
خنک این آفتاب و زهره و ماه
که نباشند جاودانه تباه
همه بر یک نهاد خویش دوند
که نگردند هرگز از یک راه
راست گویی ستارگان ملکند
[...]
ای ز عکس رخ تو ، آینه ماه
شاه حُسنی و ، عاشقانْت سپاه
هر کجا بنگری ، دمد نرگس
هر کجا بگذری ، برآید ماه
روی و موی تو نامهٔ خوبی است
[...]
کار زرگر به زر شود بر راه
زر به زرگر سپار و کار بخواه
بر فلک بر، دو مرد پیشه ورند
آن یکی درزی آن دگر جولاه
این ندوزد مگر قبای ملوک
و آن نبافد مگر گلیم سیاه
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.