رمیده جان سعادت رجوع یافت بقالب
بدست بوس قدومش گشاده گرد بقا. لب
نهاده گوهر اجرام چرخ در دهن مه
ز بهر مژده چو بر زد سراز پس تتقق شب
بداد خازن هامون همه ذخایر معدن
فشاند دامن گردون همه جواهر کوکب
صبای مجمره گردان چو آه صبح معطر
جهان مجمره صورت چو زلف حور مطیب
برفته راه به گیسو چلیپیان بهشتی
فکنده فرش ز شهپر مقدسان مقرب
پلنگ وار شده چست، صفدران کمر بند
کلنک وار زده صف دلاوران محرب
شکوه بار شده چرخ کاسه پشت ز عجله
چو نوبتی زده در چهره قمر دم عقرب
من از تحیر آن حال مست شربت دهشت
خرد نفیر کنان کای نفور رانده ز مشرب
چه خفته ی، تو که خسرو بصوب مملکت آمد
چو لعل صاف بمعدن، چون جان پاک بقالب
جمال روی ممالک بهاء دین که ندارد
به جز پرستش صدرش فلک عقیده و مذهب
حسن صلابت حیدر مصاف، شیر شکاری
که نام و نسبت او هست از این سه اصل مرکب
سپهر تند عنانش اگر رکاب ببوسد
بتازیانه دوران کند، قضاش مؤدب
شه مخالف در شد بزیر نطع هزیمت
رخ هزیمت او چون در اوفتاد به مشعب
چو راه ی گنه کمالش سپرد پای تفکر
بسنگ عجز در آمد اثر ندیده ز مطلب
زهی به تیغ تو مسمار مشکلات گشاده
زهی بجود تو تاریخ مکرمات مرتب
شکسته نیزه رایت جناح طایر واقع
گرفته قود کشانت عنان ادهم و اشهب
نهاده غاشیه بر دوش آسمان سبک رو
گهی که پای در آری چو آفتاب بمرکب
گهی که کوس تو تکرار درس نصرت کرد
قضا چو طفلان درکش گرفته تخته مکتب
اگر بخواهد رایت بکلک نور نگارد
هزار شمسه دیگر بر این رواق مقبقب
ز عشق کسب شرف دست معطی تو چنان کرد
که یک قدم ننهد پای حرص در ره مکسب
چو خواست کرد کریمی که خواست بود بزرگی
اگر نگشتی دست دل تو ملجاء مهرب
هوای مدح تو هر ساعت و ضمیر سخنور
قران کنند چو سودای حک و ناخن احرب
چو تو کریم نبیند دگر زمانه سفله
چو تو یگانه نیارد دگر جهان مرکب
ز بیم تیغ تو شیران شرزه وقت غنودن
گشاده چشم بخواب اندرون شوند چو ارنب
سپهر قدرا هر چت خطاب کرد بیانم
یقین شناس کزان پایه برتر است مخاطب
تو را چه مدح سرایم بدین دماغ مشوش
تو را چگونه ستایم بدین ضمیر معذب
همیشه تا به ثبات است طبع خاک موّ سم
همیشه تا بمدار است میل چرخ ملقب
ثبات حزم تو چون خاک بادبل هوا قوی
مدار ملک تو چون چرخ بادبل هو اغلب
بهر چه رای کنی، جان سپار گشته تو را دهر
بهر چه روی نهی، کار ساز بوده تو را رّب



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده در ستایش بهاءالدین است و با توصیف بازگشت یا ورود او به سرزمینش آغاز میشود؛ آسمان و زمین و فرشتگان و سپاهیان به پیشواز او میآیند و خرد شاعرِ حیرتزده را بیدار میکند. سپس شاعر دلیری، بخشش، شکوه و برتری ممدوح را با تصویرهای آسمانی و تشبیه شطرنج و دبستان میستاید. در پایان به ناتوانی خود در ستایش او اعتراف میکند و برای پایداری فرمانروایی و کامیابی او دعا میکند.
هوش مصنوعی: با آمدن ممدوح، جانِ گریخته و رمیدهٔ سعادت دوباره به تن بازگشت و گردِ جاودانگی برای بوسیدن قدمهای او لب گشود.
هوش مصنوعی: وقتی ماه از پشت پردهٔ شب سر برآورد، گوهرهای ستارگان آسمان را بهعنوان مژدگانیِ این خبر خوش در دهان گرفته بود.
هوش مصنوعی: گنجور زمین همهٔ گنجهای معدن را بخشید و آسمان از دامن خود همهٔ گوهرهای ستارگان را بهعنوان نثار فروریخت.
هوش مصنوعی: باد صبا مانند آه صبحگاهی خوشبو بود و چون مجمرهگردان عطر میپراکند، و جهان مانند مجمرهای بود که چون زلف حوریان معطر شده بود.
هوش مصنوعی: زیبارویانِ بهشتی با گیسوان پیچیدهشان راه را جارو کردند و فرشتگان مقرب از شاهپرهای خود فرش گستردند.
هوش مصنوعی: صفشکنانِ کمربسته مانند پلنگ چابک و آماده شدند و دلاورانِ جنگآزموده مانند دستهٔ کلنگها صف کشیدند.
هوش مصنوعی: آسمانِ خمیدهپشت از شتابِ این پیشواز پر از شکوه شد و گویی دُمِ عقرب مانند نوبتزنان بر چهرهٔ ماه نوبت میزد.
هوش مصنوعی: من از حیرتِ آن حال، از شربت بهت و شگفتی مست شده بودم و خرد فریادکنان مرا خطاب کرد که ای رمیده و دورافتاده از سرچشمه.
هوش مصنوعی: (خرد میگوید) چرا خفتهای؟ پادشاه به سوی سرزمین خود آمد، مانند لعل ناب که به معدن و جان پاک که به تن بازگردد.
هوش مصنوعی: او بهاءالدین است، زینت و جمالِ سرزمینها، که آسمان جز پرستشِ بارگاه او هیچ عقیده و آیینی ندارد.
هوش مصنوعی: او در نیکویی چون حسن، در صلابت و جنگ چون حیدر و در دلیری چون شیر شکارگر است؛ گویی نام و نسبش از این سه اصل ترکیب شده است.
هوش مصنوعی: اگر آسمانِ تندرو رکاب او را ببوسد، قضای الهی که در فرمان اوست با تازیانه روزگار را ادب میکند.
هوش مصنوعی: با تشبیه به شطرنج میگوید: شاهِ دشمن بر صفحهٔ شکست مات شد، چون رخِ او به دام و تنگنا افتاد و گریخت.
هوش مصنوعی: هرگاه پای اندیشه در راهِ شناختِ حقیقتِ کمال او گام نهاد، به سنگ ناتوانی خورد و نشانی از مقصود ندید.
هوش مصنوعی: آفرین بر تو که شمشیرت میخهای گرفتاریها را گشوده و بخشش تو تاریخ بزرگواریها را نظم داده است.
هوش مصنوعی: نیزهٔ پرچم تو بال ستارهٔ نسر واقع را شکسته است و جلوداران تو افسار اسبان سیاه و خاکستری را در دست دارند.
هوش مصنوعی: هنگامی که مانند خورشید پا بر مرکب میگذاری، آسمانِ تیزرو چون غلامی زینپوش تو را بر دوش میگیرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که کوس تو درسِ پیروزی را تکرار میکرد، قضا مانند کودکان دبستان تختهٔ مشق را در آغوش گرفته بود و از آن میآموخت.
هوش مصنوعی: اگر اندیشهٔ تو بخواهد، با قلمِ نور هزار خورشید دیگر بر این سقف گنبدی آسمان نقش میکند.
هوش مصنوعی: دستِ بخشندهٔ تو از شوقِ کسب شرف چنان بخشید که آز دیگر حتی یک گام در راه کسب و درآمد برنمیدارد، زیرا همه بینیاز شدهاند.
هوش مصنوعی: اگر دست و دل تو پناهگاه و گریزگاه مردم نبود، چه کسی میتوانست بزرگواری و بزرگی را بخواهد و بجوید؟
هوش مصنوعی: شوقِ ستایش تو و ذهنِ سخنور هر لحظه با هم همراه میشوند، مانند خارشِ گر و ناخنِ گرگرفته که از هم جدا نمیشوند.
هوش مصنوعی: روزگارِ پست دیگر بخشندهای چون تو نخواهد دید و جهانِ مادی دیگر یگانهای مانند تو پدید نخواهد آورد.
هوش مصنوعی: از ترس شمشیر تو شیرانِ درنده هنگام خواب مانند خرگوش با چشم باز میخوابند.
هوش مصنوعی: ای کسی که قدرت به بلندی آسمان است، هر لقبی که سخن من به تو داد، یقین بدان که مخاطب از آن پایه برتر است.
هوش مصنوعی: شاعر فروتنانه میگوید با این ذهن آشفته و دلِ رنجدیده چگونه میتوانم تو را چنانکه سزاوار است ستایش کنم.
هوش مصنوعی: تا همیشه که سرشت خاک به پایداری شناخته شده و میل آسمان به گردش نامبردار است،
هوش مصنوعی: پایداری دوراندیشیِ تو مانند خاک استوار و نیرومند باشد و گردشِ فرمانروایی تو مانند گردش آسمان پیروز و چیره باشد.
هوش مصنوعی: در هر کاری که اراده کنی روزگار جاننثارِ تو باشد و به هر سو که روی آوری، پروردگار کارساز تو باشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
زهی تو روح به خوبی و دیگران همه قالب
بساط حسن تو بوسد چو بر گشاد بقا، لب
ردای نور سیه کرد ماه سبز عمامه
چو پیش عارض خورشید درکشی تتق شب
هزار دیده به ره بر نهادهاند به مجمر
[...]
بلاغ من که بود در بیان حسن تو راغب
بیان حال نماید که شوق آمده غالب
طرفه شور بست در این پردۀ زنگار مگر
خیمۀ سبط نبی گشته نگونسار امشب
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.