چو بشنید این حکایت شمع آشفت
زبان طعن بگشا و بدو گفت
که ای دیوانه چندین هرزه گویی
به تیغ من هلاک خود چه جویی
چو برق غیرتم آتش فروزد
هزاران چون تو در یکدم بسوزد
سموم قهر من گر بر تو تازد
تنت را سوزد و جانت گدازد
بسی همچون تو بر رویم نظر دوخت
خیال وصل پخت و عاقبت سوخت
چو تو هر کس که در بزم من افتاد
مگر خاکسترش بیرون برد باد
وجودت پیش من برگ گیاهی است
و گر سوزی که بر من برگ کاهی است
به نسبت با تو ما را الفتی نیست
گدا باشبچراغش نسبتی نیست
مجو زنهار از من مهربانی
ندارد زینهار آتش تو دانی
قرینم گر شوی سوزی زتابم
که تو چون کوکبی من آفتابم
چرا با وصل من چندین شتابی
که چون یابی مرا خود را نیابی
همان بهتر که گرد من نگردی
تو در جان باختن هر چه فردی
چو خود در ورطه بیم هلاکم
اگر سوزی و گر میری چه باکم
ز نخل قامتم فیضی نه بینی
بجز داغ دل از من گل نچینی
سر خود خواهی آخر داد بر باد
که بر جای بلندت دیده افتاد
مجو زا وصلم ای ناپخته کامی
مسوز از پختن سودای خامی
کسی کز شاخ گل کوته شدش دست
نچید از وی گلی هر چند برجست
چو نتوان کارها بی دسترس کرد
بقدر دسترس باید هوس کرد
به سودای لب شیرین چو فرهاد
نباید جان شیرین داد بر باد
مگر نشنیده یی خون خوردن او
بدرد ناامیدی مردن او
پس از سعیی که کوه از پا درافکند
ز لعل دوست دندان طمع کند
نکندی کوه بهر دلبر خود
که کندی خانه خود بر سر خود
نه خارا آن محبت کیش می کند
بدست خویش گور خویش می کند
نه شیر آورد تا ایوان شیرین
روان گشت از بر او جان شیرین
نبود آن صورت شیرین که خود کرد
بقتل خویش شیرین را مدد کرد
بیاد لعل او کوه گران کند
ندید آن لعل لب هر چند جان کند
چو فرهاد از لب شیرین نیاسود
تو هم نبود ازین جان کندنت سود
میا دیگر بدین سر منزل من
مکن خود را سبک در محفل من
و گر آیی رسانم خود گزندت
بفرمایم که تا آتش زنندت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش، شمع در پاسخ به سخنان پروانه خشمگین میشود و او را سرزنش میکند. شمع خود را خورشیدی سوزان و پروانه را موجودی ناچیز میشمارد و میگوید بسیاری مانند او سوخته و خاکستر شدهاند. سپس با یادآوری داستان فرهاد که با کندن کوه به شیرین نرسید و جان داد، به پروانه پند میدهد که آرزویش را به اندازهٔ توانش نگه دارد. در پایان او را از آمدن به مجلس خود بازمیدارد و تهدید میکند که اگر بیاید، او را میسوزاند.
هوش مصنوعی: شمع وقتی این سخنان پروانه را شنید، خشمگین شد و با زبانی سرزنشآمیز به او گفت:
هوش مصنوعی: ای دیوانه، چرا اینهمه سخن بیهوده میگویی و چرا مرگ خود را با تیغ (شعلهٔ) من میجویی؟
هوش مصنوعی: وقتی برق غیرت من آتش برافروزد، هزاران عاشق مانند تو را در یک لحظه میسوزاند.
هوش مصنوعی: اگر باد سوزان خشم من بر تو بتازد، تنت را میسوزاند و جانت را آب میکند.
هوش مصنوعی: بسیاری مانند تو به روی من چشم دوختند و خیال وصال در سر پروراندند، اما سرانجام سوختند.
هوش مصنوعی: هر کس مانند تو به مجلس من افتاد، چیزی از او نماند جز خاکسترش که باد آن را بیرون برد.
هوش مصنوعی: هستی تو در برابر من به اندازهٔ برگ گیاهی ناچیز است؛ اگر هم بسوزی، برای من به اندازهٔ برگ کاهی ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: میان من و تو هیچ تناسب و انسی نیست، همانگونه که گدا با گوهر شبچراغ هیچ نسبتی ندارد.
هوش مصنوعی: زنهار از من مهربانی مخواه؛ خودت میدانی که آتش امان نمیدهد.
هوش مصنوعی: اگر همنشین من شوی از گرمای من میسوزی، زیرا تو مانند ستارهای کوچکی و من خورشیدم.
هوش مصنوعی: چرا اینهمه برای رسیدن به من شتاب میکنی؟ وقتی به من برسی، دیگر خودت را نخواهی یافت و نابود میشوی.
هوش مصنوعی: بهتر است که گرد من نچرخی، هرچند در جانباختن یگانهای.
هوش مصنوعی: من که خود در گرداب ترس از نابودیام (و خود رو به فنا دارم)، اگر تو بسوزی یا بمیری، چه باکی دارم؟
هوش مصنوعی: از درخت قامت من بهرهای نمیبری و از من گلی جز داغ دل نمیچینی.
هوش مصنوعی: چون چشمت به جایگاه بلند (من) افتاده است، سرانجام سر خود را بر باد خواهی داد.
هوش مصنوعی: ای ناپخته، از وصال من کامی مجوی و خود را در پختن این خیال خام نسوزان.
هوش مصنوعی: کسی که دستش به شاخهٔ گل نمیرسد، هرچه هم بپرد، گلی از آن نمیچیند.
هوش مصنوعی: چون بیتوانایی نمیتوان کاری انجام داد، باید به اندازهٔ توانایی خود آرزو کرد.
هوش مصنوعی: نباید مانند فرهاد، در آرزوی لب شیرین، جان شیرین را بر باد داد.
هوش مصنوعی: مگر نشنیدهای که فرهاد چه رنجی کشید و چگونه با درد ناامیدی جان داد؟
هوش مصنوعی: پس از آنهمه کوشش که کوه را از پا درآورد، سرانجام از لب لعل دوست چشم امید برکند.
هوش مصنوعی: او کوه را برای دلبرش نمیکند، بلکه خانهٔ خود را بر سر خود ویران میکرد.
هوش مصنوعی: آن عاشقپیشه سنگ خارا نمیکند، بلکه با دست خود گور خود را میکند.
هوش مصنوعی: نهتنها نتوانست جوی شیر را به کاخ شیرین برساند، بلکه جان شیرینش از تنش بیرون رفت.
هوش مصنوعی: آن تصویر شیرین که خود بر سنگ کشید، شیرین نبود؛ گویی با این کار شیرین را در کشتن خود یاری کرد.
هوش مصنوعی: به یاد لب لعل شیرین کوه سنگین را کند، اما هرچه جان کند، آن لب لعل را ندید.
هوش مصنوعی: همانگونه که فرهاد از لب شیرین آسایش نیافت، این جانکندن تو هم سودی برایت نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: دیگر به این منزل من نیا و خود را در مجلس من خوار و بیمقدار نکن.
هوش مصنوعی: و اگر بیایی، خودم به تو آسیب میرسانم و فرمان میدهم که تو را به آتش بکشند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.